ผสานภาษาอังกฤษสื่อความหมายภาษาไทย นิยามด้วยภาษิตอีสานผญาโบราณ การศึกษาแบบร่วมสมัยของอีสานโมเดลเมืองน้ำดำ

“คันบ่ออกจากบ้าน บ่เห็นด่านแดนไกล คันบ่ไปหาเฮียนกะบ่มีความฮู้” ตามด้วย “คันอยากได้คู่ซ้อนให้มีผู้ปรึกษาให้ค่อยปรึกษาขุนหมู่พงษ์พันธ์เชื้อ ให้ค่อยปรึกษาเถ้าขุนกวานพ่อแม่ ค้นเถ้าแก่บ่พร้อมเซาถ้อนอย่าเอา” รวมถึง “เฮาอาศัยพวกพ้องน้องนุ่งสหายเกลอ เขาก็อาศัยเฮาจึงเป็นเมืองบ้านซู่คนซู่ได้อาศัยกันทุกหมู่บ่มีใผอยู่ยั้งทอนท้อผู้เดียว” และสุดท้ายที่ “แสนสิมีความฮู้เต็มพุงเพียงปาก โตสอนโตบ่โตใผสิย้องว่าดี คันเจ้าได้ขี่ซ้างกั้งฮ่มเป็นพระยา อย่าได้ลืมคนทุกข์ผู้ขี่ควายคอนกล้า ค้นเจ้าได้ขี่ซ้างกั้งฮ่มสัปทน อย่าได้ลืมคนจนผู้แห่นำตีนซ้าง” คือ ผญาอีสานโบราณที่บรรพบุรุษจากรุ่นสู่รุ่นได้ใช้สอนสั่งลูกหลานชาวอีสานมาอย่างช้านานจนถึงทุกวันนี้ และในการวางแนวทางการศึกษาตามนโยบายรัฐบาลและกระทรวงศึกษาธิการที่จะเน้นการพัฒนาการศึกษาให้เกิดศักยภาพ เพื่อความเป็นชั้นนำในอาเซียน ผญาอีสานโบราณจึงนำมาผูกร้อยต่อเรื่องราวเพื่อเป็นการกำหนดแนวทางนโยบายการศึกษาอย่างเป็นรูปธรรม มีอัตลักษณ์ที่ชัดเจน ด้วยรูปแบบที่เป็นสากล มีคำจำกัดความที่สื่อสารให้รู้โดยทั่วกันอย่างง่ายดาย ไม่ต้องคิดมากจนปวดหัว และจึงเป็นที่มาของ I-SAN โมเดล นโยบายการศึกษาที่สำนักงานเขตการศึกษาประถมศึกษา (สพป.) กาฬสินธุ์ เขต 1 ได้นำไปใช้นำร่องก่อนพื้นที่อื่นๆ ใน 20 จังหวัดภาคอีสาน โดยสรุปได้ว่าเห็นผลจริง

ดร.พจน์ เจริญสันเทียะ ผู้อำนวยการสำนักงานเขตการศึกษาประถมศึกษา (สพป.) กาฬสินธุ์ เขต 1 กล่าวว่า อีสานโมเดล เป็นยุทธศาสตร์การพัฒนาการศึกษาของ นางบุญรื่น ศรีธเรศ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ที่ได้วางกรอบแนวทางเพื่อพัฒนา สนับสนุน และส่งเสริมการศึกษาในพื้นที่รับผิดชอบคือ 20 จังหวัดภาคอีสาน ให้เป็นไปในแนวทางเดียวกันตามยุทธศาสตร์และนโยบายของรัฐบาลและกระทรวงศึกษาธิการ ซึ่งก่อนจะมาเป็นอีสานโมเดล ได้มีการออกสำรวจความพร้อมของสถานศึกษาทั้ง 188 แห่ง ศึกษาจุดแข็ง จุดด้อย จากนั้นได้ให้ผู้บริหารสถานศึกษา คณะครู นักเรียน และผู้ปกครองได้วางยุทธศาสตร์การพัฒนาการศึกษาของโรงเรียนตนเอง เพื่อหาจุดแข็งและการรู้ตัวตนก่อน โดยมี สพป.เป็นพี่เลี้ยงคอยให้คำแนะนำ ช่วยเหลือและติดตามการดำเนินการในทุกขั้นตอนทุกกระบวนการ

“ที่ I-SAN โมเดล มาจาก I คือ INTERNATIONNAL, S หรือ SYSTEM , A คือ ASSOCIATION และ N หรือ NATURAL เป็นการตกผลึกจากการกลั่นกรองและระดมสมอง ซึ่ง I นั้น คือความเป็นอินเตอร์เป็นสากลของคนอีสาน ที่จะต้องรู้จักการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ มีค่านิยมพื้นฐานและคุณธรรมเป็นสากล โดยในที่นี้ก็สื่อถึงการเรียนรู้ผ่านเท็บเล็ต ซึ่งเชื่อว่าจุดนี้จะทำให้เด็กๆ นั้นหูกว้างตาไกล รู้จักการเรียนรู้ ผนวกเข้ากับการให้คำนิยามผญาอีสานเป็นคำจำกัดความที่ผสมผสานกัน โดยเริ่มที่ตัวอักษรนั้นคือความสามารถในการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ มีค่านิยมพื้นฐานและมีคุณธรรมสากล และมีทักษะพื้นฐานการเรียนรู้และพัฒนาตนเองทักษะการทำงาน และการเป็นพลเมืองที่ดีของประเทศชาติและสังคมโลก ต่อมา S ที่คนอีสานต้องทำอะไรทุกอย่างอย่างเป็นระบบมีที่ปรึกษาภูมิปัญญาเป็นหลักสำคัญ มีวัตถุประสงค์ชัดเจน มีกลไกในการทำงาน มีภาพงาน หรือผังงานนั้นสื่อให้เห็นว่าคนอีสานต้องพึงพาอาศัยกันและกันในการดำรงตนในชีวิต A คือการบอกกล่าวให้ข้อมูลข่าวสารรับฟังความคิดเห็นของผู้หลักผู้ใหญ่ มีสมาคมผู้เกี่ยวข้องร่วมมือทุกฝ่ายและเสริมเป็นกำลังใจให้กัน และสุดท้ายคือ N คือความเป็นธรรมชาติ ที่ต้องการบ่งบอกให้รู้ว่าคนอีสานนั้นเป็นผู้หนึ่งที่ได้ยึดมั่นถือมั่นในวิถีของตนเอง มีจารีตประเพณี ฮีตสิบสองคองสิบสี่ ทำให้เป็นผู้มีจริยธรรมคุณธรรมสูง แม้ว่าจะมีความหลากหลายในกลุ่มชาติพันธุ์ก็ตาม” ดร.พจน์ กล่าว

นางบุญรื่น ศีรธเรศ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวว่า ในการกำกับดูแลด้านการศึกษาในพื้นที่ภาคอีสาน สิ่งที่จะต้องปลูกฝังคือการรู้จักค้นหาขวนขวายในสิ่งที่เป็นประโยชน์ รู้เท่าทันทั้งเหตุการณ์ คน และเทคโนโลยี ที่ผ่านมาเด็กๆ ในจังหวัดกาฬสินธุ์ ที่เรียนหนังสือในจังหวัดกาฬสินธุ์ และไปศึกษาต่อในจังหวัดอื่นต่างสร้างผลงานเด่นๆ มากมาย ไม่ว่าจะเป็นงานด้านวิชาการ กีฬา หรือสังคม ซึ่งทั้งหมดทั้งมวลนั้นเกิดมาจากการรวมแรงร่วมมือของสถานศึกษา ผู้บริหาร ครูผู้สอน และผู้ปกครอง โดยมีชุมชนและสังคมแวดล้อมเป็นตัวเชื่อม ซึ่งนับว่าเป็นการวางระบบการศึกษาที่เห็นผล ไม่มีความขัดแย้ง ทุกภาคส่วนร่วมแรงกันอย่างเป็นระบบ ดูแลฉันท์พี่น้องระหว่างสถานศึกษาต่อสถานศึกษา องค์กรต่อองค์กร เป็นระบบเครือข่ายที่ดูแลและเอื้อกันและกัน แบ่งปันกันแบบไม่แก่งแย่งชิงเด่น

“ทุกวันนี้ปฏิเสธไม่ได้ว่าความเป็นอีสานหลายคนเริ่มเห็นความเปลี่ยนแปลง อีกทั้งยังได้รับการยอมรับมากขึ้น ซึ่งสิ่งนี้เองจึงต้องให้ลูกหลานทุกคนได้รู้จักการรักเผ่าพันธุ์ตนเอง แต่จะทิ้งขว้างไม่สนใจความเป็นสมัยใหม่ จุดนี้เองทำให้ตระหนักได้ว่าการพัฒนาการศึกษาต้องพัฒนาให้รอบด้านควบคู่กันไป ขาดหรือทิ้งกันไม่ได้เด็ดขาด และลืมไม่ได้ว่าวิถีคนอีสานนั้นมีดีมากมายก็ต้องงัดออกมาใช้ให้เป็นประโยชน์ไม่ใช่เพียงแค่ด้านการศึกษาเท่านั้น ต้องรวมถึงอาชีพเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตและความเป็นอยู่ให้ดีขึ้นตามไปด้วย” นางบุญรื่น กล่าว

สำหรับอีสานโมเดล ของ สพป.กาฬสินธุ์ เขต 1 ไม่ใช่เพียงแค่นโยบายที่เขียนบนพาวเวอร์พอยส์ หรือกระดาษในแฟ้มเอกสารเท่านั้น เพราะได้มีการทำอย่างจริงจังและเห็นผลได้แล้ว สถานศึกษา บุคลากรการศึกษา นักเรียน และผู้ปกครองรวมถึงชุมชนต่างมีความสุขเมื่อการศึกษาดีๆ อยู่ในชุมชน

ชมพิศ ปิ่นเมือง//เรื่อง-ภาพ

วันที่ 18/12/2554 เวลา 13:03 น.

[24/05/2556]3 จว.หนุนสร้างสนามบินเลิงนกทา
[24/05/2556]เชียงใหม่เตรียมสร้างสนามบินแห่งที่ 2
[24/05/2556]จับมือภาคีเครือข่ายแก้ค้ามนุษย์ที่จ.สระแก้ว
[24/05/2556]มจร.พะเยาลุ้นตั้งศูนย์เรียนรู้พุทธฯ
[24/05/2556]ทม.มหาสารคามชวนร่วมกันบริจาค
[23/05/2556]ท่องทะเลสตูล
[23/05/2556]50ปีกรมพัฒนาที่ดิน
[23/05/2556]สศก.คาดการณ์ไม้ผล4ชนิดภาคใต้
[23/05/2556]พร้อมรับมือสับปะรดล้นตลาด
[23/05/2556]เชิดชูเกียรติครูบัญชีอาสา