ครูผู้สร้าง “เยาวชนจิตอาสา”

พัฒนาการเรียนรู้ด้วย “ดนตรี” และ “ยุวกาชาด”

เพราะการขาด “จิตสาธารณะ” ของผู้คนในสังคมปัจจุบัน ได้นำมาซึ่งปัญหาต่างๆ ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม การเมือง การปกครอง อย่างมากมาย ด้วยปัญหาดังกล่าว “ครูพิสมัย ศรีพุทธรินทร์” จากโรงเรียนอนุบาลอำนาจเจริญ จังหวัดอำนาจเจริญ จึงได้เล็งเห็นถึงความสำคัญของการปลูกฝัง “คุณธรรมและจริยธรรม” ในตัวลูกศิษย์เพราะเชื่อมั่นว่าเป็นพื้นฐานสำคัญในการสร้าง “คนดี” และ “สังคมดี” ผ่านรูปแบบการจัดกระบวนการเรียนรู้ทั้งในและนอกห้องเรียน โดยมีผลงานเป็นที่ประจักษ์ต่อชุมชนมาอย่างยาวนานจนได้รับการเสนอชื่อให้ได้รับรางวัล “ทุนครูสอนดี” จาก “โครงการสังคมไทยร่วมกันคืนครูดีให้ศิษย์ เชิดชู ยกย่อง ครูสอนดี” ที่ขับเคลื่อนโดยสำนักงานส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้และคุณภาพเยาวชน (สสค.)

ปัจจุบัน “ครูพิสมัย” รับผิดชอบการสอนวิชาดนตรีและนาฏศิลป์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 นอกจากนี้ยังดูแลการจัดกิจกรรมยุวกาชาดให้กับเด็กนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 โดยในกลุ่มสาระวิชาดนตรีและนาฏศิลป์ ได้นำรูปแบบการสอน “Group Investigation Model” ของ “John Dewey, 1859” ที่มุ่งพัฒนาทักษะของผู้เรียนให้อยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขมาผสมผสานแนวทาง “พี่สอนน้อง”

“การจัดการเรียนการสอนตามแนวคิดของจอห์น ดิวอี้ จะเน้นไปที่การปฏิบัติ ดังนั้นในการเรียนดนตรีเด็กก็จะต้องได้ฝึกปฏิบัติ โดยมีขั้นตอนที่สำคัญอยู่ขั้นตอนหนึ่ง ก็คือการให้คนอื่นๆ สามารถวิพากษ์วิจารณ์แสดงความคิดเห็นให้ข้อเสนอแนะ ซึ่งเป็นส่วนสำคัญที่จะนำไปสู่การที่เขาจะเป็นคนดีในอนาคต กล้าพูด กล้าแสดงออก ให้ข้อเสนอแนะต่อคนอื่นได้ และก็ต้องใจกว้างยอมรับและนำไปปรับปรุง” ครูพิสมัย กล่าว

โดยในจัดการเรียนรู้วิชาดนตรีพื้นเมืองจะเริ่มจากการทำกิจกรรม “Brain Gym” ด้วยการร้องเพลง “ก๊อกน้ำ” พร้อมทำนิ้วมือประกอบท่าทาง หลังจากนั้นก็จะแบ่งกลุ่มเด็กออกตามจำนวนของเครื่องดนตรีที่จะเรียนรู้ พร้อมเชิญนักดนตรีซึ่งเป็นรุ่นพี่จากชมรมดนตรีพื้นเมืองให้นำเครื่องดนตรีพื้นบ้านมาสาธิตการเล่นทีละชิ้น โดยให้นักเรียนได้แสดงความคิดว่าเคยเห็นเครื่องดนตรีชิ้นนี้ที่ไหน ใช้ในโอกาสใด และมีความรู้สึกอย่างไรเมื่อได้ฟังเสียงของเครื่องดนตรีชิ้นดังกล่าว หลังจากนั้นก็จะแยกกลุ่มกันไปฝึกการเรียนรู้การเล่นเครื่องดนตรีชิ้นต่างๆ กับรุ่นพี่ แล้วก็จะกลับเข้ามาทำกิจกรรมร่วมกันอีกครั้งในห้องเรียนเพื่อร่วมกันแสดงความคิดเห็นถึงผลงานการนำเสนอของแต่ละกลุ่ม

“คำว่า Group คือกระบวนการกลุ่ม ทำให้เด็กได้มีส่วนร่วม และเกิดความรักความสามัคคี แล้วพี่ที่มาสอนก็เป็นลักษณะว่าส่งเสริมจิตอาสา มีความเสียสละ รู้จักให้แก่คนอื่น ให้ความรู้ถ่ายทอดแก่น้องๆ และเกิดความผูกพัน แล้วน้องๆ ก็จะเกิดไอดอลขึ้นมา เห็นพี่เล่นได้ แสดงได้ สอนเราได้ เราก็อยากเป็นอย่างพี่” ครูพิสมัยเล่าถึงข้อดีของการจัดการเรียนการสอนรูปแบบใหม่

ด้าน น.ส.รัตติยา ถูระวรรณ ศึกษานิเทศก์ชำนาญการพิเศษ สพป.อำนาจเจริญ กล่าวถึงรูปแบบการสอนในกลุ่มสาระวิชาศิลปะ โดยเฉพาะในเรื่องของดนตรีพื้นบ้านของครูพิสมัย ว่า เป็นวิธีการการสอนที่ยึดตัวเด็กเป็นผู้เรียน ที่ช่วยสร้างเจตคติที่ดีให้นักเรียนได้ภูมิใจในเครื่องดนตรีท้องถิ่น

“เด็กได้เลือกเรียนตามความสนใจ การใช้พี่สอนน้องก็จะมีความเป็นกันเอง เด็กก็จะกล้าซักถามรุ่นพี่มากกว่า นอกเหนือจากเวลาที่สอนปกติเขาก็จะสามารถที่จะนัดกับพี่ๆ ที่เขาสนใจเครื่องดนตรีชิ้นนั้นๆ ไปแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันได้ วิธีนี้ที่จะทำให้เด็กสามารถที่จะเล่นเครื่องดนตรีชิ้นที่เขาสนใจได้จริงๆ ซึ่งน่าจะเป็นแห่งเดียวในจังหวัดที่จัดการสอนลักษณะนี้” น.ส.รัตติยา ระบุ

ในส่วนของกิจกรรมยุวกาชาด “ครูพิสมัย” ได้ออกแบบกิจกรรมโดยจัดทำเป็น “โครงงานยุวกาชาดน้อยตามรอยสมเด็จพระอาจารย์” นอกเหนือไปจากการเรียนการสอนปกติ เพื่อปลูกฝัง “จิตสาธารณะ” ให้กับเด็กนักเรียนในการดูแลเด็กพิการและเด็กด้อยโอกาสในชุมชน จนผลงานของเหล่ายุวกาชาดน้อยเหล่านี้ได้รับรางวัลในระดับประเทศ และกลายเป็น Best Practice ของโรงเรียนแห่งนี้

“คุณลักษณะอันพึงประสงค์ของยุวกาชาดมีหลายข้อ แต่มีข้อหนึ่งก็คือเสียสละเห็นแก่ประโยชน์ส่วนรวม และการมีจิตสาธารณะ จึงให้ยุวกาชาดเหล่านี้ทำโครงงานยุวกาชาดน้อยตามรอยสมเด็จพระอาจารย์ ซึ่งหมายถึงสมเด็จพระเจ้าพี่นางฯ โดยฝึกให้เขามีจิตสาธารณะ รู้จักไปช่วยเหลือผู้อื่น รู้จักบำเพ็ญประโยชน์เพื่อส่วนรวม เพราะปัจจุบันนี้สังคมไทยขาดสิ่งเหล่านี้มาก ปัญหาจึงเกิดขึ้นเยอะ” ครูพิสมัย ระบุ

ซึ่งการได้รับรางวัล “ทุนครูสอนดี” จาก สสค.นั้น “ครูพิสมัย” ตั้งใจไว้ว่าจะนำไปใช้ในการต่อยอดขยายผลในการพัฒนากิจกรรมเพื่อสร้าง “จิตสาธารณะ” ให้เกิดขึ้นกับเด็กและเยาวชน ไม่เฉพาะในโรงเรียนของตนเองเท่านั้น แต่จะทำงานผ่านการสร้างเครือข่ายครูในพื้นที่เพื่อให้เกิดความตระหนักและนำไปสู่การปฏิบัติขยายผลในโรงเรียนของตัวเอง เพราะปัจจุบันครูส่วนใหญ่มักจะมองกันที่ผลสัมฤทธิ์ โดยไม่ได้มองว่าทำอย่างไรให้เด็กนักเรียนเป็นคนดีและมีความสุข

“เรื่องผลสัมฤทธิ์ก็เป็นส่วนหนึ่ง แต่อีกอันหนึ่งที่อยากให้เกิดก็คือให้เด็กมีความสุข ให้เด็กเป็นคนดี เพราะในกระบวนการกลุ่มจะส่งเสริมในส่วนเหล่านี้ จะเห็นว่าเด็กได้แสดงออกอย่างมีความสุข มั่นใจในตัวเองมากขึ้น และทำให้เขาเป็นคนดีก็คือรู้จักเอื้อเฟื้อต่อกลุ่ม มีความรักความสามัคคี อันนี้นอกจากผลสัมฤทธิ์ที่เป็นคะแนนแล้วเราจะได้ในส่วนนี้ที่สำคัญที่สุด” ครูพิสมัย กล่าวสรุป

วันที่ 14/07/2555 เวลา 2:03 น.

[26/05/2556]กบจูเนียร์ปี 5 “ประเทศไทยในศตวรรษที่ 21”
[26/05/2556]ปลุกพลังบวกของคนรัก “แอนิเมชั่น”
[26/05/2556]พระจอมเกล้าลาดกระบังปลุกกระแสวิกฤติพลังงาน
[25/05/2556]งัดกฎเหล็กปราบนักเรียนนักเลง
[25/05/2556]มอบทุนการศึกษาเด็กยากไร้
[25/05/2556]หนุนคนหูหนวกสู่อุตสาหกรรม
[24/05/2556]สิงห์ ซัมเมอร์แคมป์ปี 5
[24/05/2556]สกัดคลอโรฟิลล์จากบัวหลวง
[24/05/2556]การจัดการอุตสาหกรรม
[23/05/2556]2เยาวชนคนเก่งโครงการ