วันศุกร์ ที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2563 19:31 น.

เศรษฐกิจ

บริหารน้ำแบบประณีต เก็บทุกหยดใช้ทุกหยาด

วันศุกร์ ที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2563, 10.50 น.

บริหารน้ำแบบประณีต

เก็บทุกหยดใช้ทุกหยาด

 
 
“ฤดูฝนปีนี้ น้ำดีกว่าปีที่แล้วแน่นอน” ดร.สมเกียรติ ประจำวงษ์  เลขาธิการสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) โต้โผใหญ่ด้านน้ำของประเทศยืนยันตามคำพยากรณ์ของกรมอุตุนิยมวิทยา
 
“ภาคกลาง ภาคตะวันออก และอีสานตอนในที่เคยแล้งในฤดูฝนปีกลาย เริ่มได้น้ำเติมเต็มปิดช่องโหว่” ภาพแหล่งน้ำขนาดใหญ่และขนาดกลางที่เคยเป็นสีแดงในแผนที่ สะท้อนว่ามีน้ำน้อย มีโอกาสตีตื้นขึ้นมา ทำให้ภาพรวมของน้ำทั้งประเทศจะดีขึ้นตลอดฤดูฝน 2563 ซึ่งจะดีกว่าปี 2562
 
กรมอุตุนิยมวิทยาประกาศว่า ประเทศไทยเข้าสู่ฤดูฝน 2563 นับแต่วันที่ 18 พฤษภาคม 2563 และปริมาณฝนปีนี้จะน้อยกว่าค่าปกติ 5% เปรียบเทียบกับปีที่แล้ว ซึ่งถือได้ว่าปริมาณฝนปีนี้จะดีกว่าปีที่แล้ว
 
 
การบริหารจัดการน้ำในอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ ขนาดกลาง ภายใต้ความรับผิดชอบของกรมชลประทาน การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย กรมทรัพยากรน้ำ และ กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน จึงเป็นเรื่องสำคัญที่ สทนช. ได้ดำเนินการปรับปรุงเกณฑ์ใหม่ เพื่อเป็นคู่มือให้หน่วยงานดังกล่าวทะยอยใช้บริหารจัดการน้ำ ตั้งแต่ปี 2562
 
เดิมที  เกณฑ์การบริหารจัดการน้ำในอ่างเก็บน้ำของเขื่อนขนาดใหญ่และขนาดกลาง อาศัยสถิติปริมาณน้ำย้อนหลังหลายสิบปีมาเป็นค่าเฉลี่ย  เพื่อกำหนดเกณฑ์ปฏิบัติการอ่างเก็บน้ำ (Rule Curve) ทั้งในกรณีน้ำมากและน้ำน้อย ซึ่งเป็นเกณฑ์ที่ค่อนข้างตายตัว อาจเหมาะสมกับในช่วงระยะเวลาก่อนๆ ที่การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศไม่มากนัก การใช้ประโยชน์ที่ดินและการขยายตัวของชุมชนก็ไม่มากเท่าปัจจุบัน
 
แต่เกณฑ์ใหม่ที่เพิ่มเติม คืออาศัยข้อมูลสถิติ เงื่อนไขการใช้น้ำ ขีดความสามารถในการรองรับของลำน้ำด้านท้ายน้ำที่เป็นปัจจุบัน บวกด้วยเกณฑ์ปฏิบัติการอ่างเก็บน้ำแบบระยะสั้น (Dynamic Rule Curve) ของปีนั้นๆ ตามการคาดการณ์สภาพภูมิอากาศ ซึ่งเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วทุกปี
 
ทั้งนี้ เกณฑ์การบริหารจัดการน้ำในอ่างเก็บน้ำมีความยืดหยุ่นและสอดคล้องกับสภาพที่เป็นจริงในทุกมิติมากขึ้น ทำให้การบริหารจัดการน้ำมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น เก็บกักน้ำต้นทุนได้ดียิ่งขึ้น เช่นเดียวกับมีส่วนช่วยให้ประหยัดการใช้น้ำ
 
 
ภายใต้การบริหารจัดการน้ำเกณฑ์ใหม่ ยังมีวัตถุประสงค์เพิ่มเติมอีกประการ คือ การบริหารจัดการน้ำในฤดูฝน เพื่อให้มีน้ำใช้ถึงฤดูแล้งไปจนถึงฝนทิ้งช่วงในฤดูฝนยาวถึง  2-3 เดือน
 
“แต่ก่อน การบริหารจัดการน้ำในอ่างเก็บน้ำ เราอาจเพื่อช่วงฝนทิ้งช่วงในฤดูฝน 1 เดือน แต่สภาพการณ์ที่เป็นอยู่อาจต้องยาว 3-4 เดือน เป็นการลดผลกระทบการเพาะปลูกในฤดูฝนที่อาจมีฝนทิ้งช่วง
 
ยาว แต่เรายังมีน้ำต้นทุนคอยประคับประคองไม่ให้เสียหายมากนักได้” ดร.สมเกียรติ กล่าว
 
การปรับปรุงเกณฑ์บริหารจัดการน้ำในอ่างเก็บน้ำ จึงเป็นการบริหารจัดการน้ำแบบประณีต ยืดหยุ่นสูง และได้ประโยชน์มากขึ้นต่อทุกฝ่าย  เป็นการทำงานในเชิงรุกของ สทนช. ท่ามกลางปัญหาน้ำที่มีความเปราะบางกว่าในอดีตมากมาย