ถอดสูตรสำเร็จผนึก "3 พลัง" สร้างภูมิคุ้มกันชีวิต: ต้นแบบการปั้นเด็ก แก้ปัญหาสังคมจากต้นทาง

 “ทางออกของปัญหายาเสพติด ความรุนแรง และระเบียบวินัยในสังคม อาจไม่ได้อยู่ที่การไล่ตามแก้ที่ปลายเหตุ แต่คือการสร้าง ‘ทักษะการคิด’ ให้เด็กไทยรู้จักยับยั้งชั่งใจและกำกับตนเองได้ตั้งแต่วัยเยาว์ ผ่านความร่วมมือของท้องถิ่น โรงเรียน และชุมชน ที่พิสูจน์แล้วว่าทำได้จริงและยั่งยืน”

นี่คือบทสรุปสำคัญจากวงเสวนาหัวข้อ “แบ่งปันประสบการณ์: โรงเรียน ชุมชน และท้องถิ่น รวมพลังสังคมสร้างเด็ก EF ดี” ภายในงาน “ดรีมซิตี้ เมืองสร้างฝัน อีเอฟสร้างคน” ซึ่งจัดขึ้นโดยความร่วมมือของ กลุ่มบริษัท ดาว ประเทศไทย (Dow) กรุงเทพมหานคร สถาบันรักลูก เลิร์นนิ่ง กรุ๊ป (RLG) และภาคีเครือข่าย โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสื่อสารแนวทางการสร้างพลเมืองคุณภาพผ่านทักษะสมองส่วนหน้า       

EF (Executive Functions) คือ ทักษะสมองส่วนหน้าที่มีหน้าที่บริหารจัดการชีวิต เปรียบเสมือน “แม่ทัพ” ที่คอยควบคุมอารมณ์ ยับยั้งชั่งใจ และวางแผนอย่างเป็นระบบ ทักษะนี้ไม่ใช่พรสวรรค์ที่ติดตัวมาแต่เกิด แต่เป็นกล้ามเนื้อสมองที่ต้องฝึกฝนผ่านประสบการณ์จริง เพื่อให้เด็กเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่รับผิดชอบต่อตนเองและสังคม ซึ่ง กลุ่มบริษัท ดาว ประเทศไทย (Dow) เล็งเห็นความสำคัญนี้และได้เป็นผู้สนับสนุนหลักในการผลักดัน โครงการ ดาว-อีเอฟ (Dow-EF) อย่างต่อเนื่องมายาวนานกว่า 10 ปี จนเกิดเป็นผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมในหลายพื้นที่

ในเวทีเสวนาซึ่งดำเนินรายการโดย คุณสุภาวดี หาญเมธี ประธานสถาบันรักลูก เลิร์นนิ่ง กรุ๊ป คณะทำงานตัวจริงได้ร่วมแบ่งปัน "สูตรลับ" ในการสร้างทักษะนี้ผ่านการร้อยเรียงพลังสำคัญจากทุกภาคส่วน ดังนี้:

พลังนโยบายท้องถิ่น: งบประมาณคือการลงทุนเพื่ออนาคต:  นางสาวกาญจนา เตลียะโชติ ผู้อำนวยการสำนักสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เทศบาลนครมาบตาพุด เผยเคล็ดลับการบริหารจัดการว่า "หัวใจสำคัญคือท้องถิ่นต้องมองว่าการสร้างคนคือเป้าหมายหลัก เราสนับสนุนงบประมาณในการอบรมและสร้างเครือข่าย เพราะการสร้างเด็กที่มีทักษะสมองดีตั้งแต่วันนี้ คือการตัดงบประมาณที่ต้องใช้แก้ปัญหาสังคมมหาศาลในอนาคต ท้องถิ่นจึงต้องเป็นฐานสนับสนุนที่มั่นคงเพื่อให้งานเดินหน้าได้อย่างต่อเนื่อง"

พลังบริหารการศึกษา: วางรากฐานนโยบายสู่การปฏิบัติ: นายสุเทพ ธีรัชสกุล ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 1 เน้นย้ำว่า "บทบาทของเขตพื้นที่คือการสนับสนุนให้โรงเรียนเข้าใจว่า EF ไม่ใช่การเพิ่มวิชาเรียน แต่คือการปรับวิถีการเรียนรู้ เราต้องสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อให้ครูและบุคลากรทางการศึกษาเห็นความสำคัญของการพัฒนาสมองส่วนหน้า เพื่อให้เด็กได้รับการบ่มเพาะอย่างเป็นระบบและทั่วถึงในทุกสถานศึกษา"
พลังสถานศึกษา: เปลี่ยนวิถีสอน ให้เด็ก ‘คิดเป็น’ มากกว่า ‘จำได้’: นายนพดล แสนผูก ผู้อำนวยการโรงเรียนนิคมสร้างตนเอง 5 จ.ระยอง สะท้อนมุมมองว่าโรงเรียนต้องปรับวิธีคิดของผู้บริหารและครู "เราลดการสั่งการเปลี่ยนมาเป็นการให้พื้นที่เด็กได้ลงมือทำจริง เจอปัญหาจริง และหาทางออกเอง สิ่งนี้จะช่วยฝึกสมองส่วนหน้าของเด็กได้ดีที่สุดในทุกกิจกรรมการเรียนรู้"

ขณะที่ นายธนพงศ์ สุขะ ผู้อำนวยการโรงเรียนวัดโขดทิมทาราม จ.ระยอง เสริมความสำคัญของการเชื่อมต่อว่า "โรงเรียนต้องเป็นสะพานเชื่อมให้บ้านและโรงเรียนพูดภาษาเดียวกัน เมื่อผู้ปกครองเข้าใจว่าการให้โอกาสลูกลองผิดลองถูกคือการฝึกสมอง เด็กจะได้รับการส่งเสริมทั้งที่บ้านและโรงเรียนอย่างไร้รอยต่อ"

พลังมดงานในชุมชน: นักสร้างแรงบันดาลใจหน้าประตูบ้าน: นางสาวสุภาวดี ธีระสาสน์ อสม. เทศบาลตำบลพลา และ EF Facilitator) ในฐานะหัวเจาะสำคัญที่เข้าถึงใจคนในชุมชน เผยกลยุทธ์ว่า "อสม. คือคนที่ใกล้ชิดชุมชนที่สุด เราเปลี่ยนจากการแจกเอกสารเป็นการนั่งคุย สอนให้ปู่ย่าตายายรู้จักชื่นชมลูกหลาน เปลี่ยนการดุด่าเป็นการตั้งคำถาม เมื่อคนในบ้านเปลี่ยนวิธีคิด ชุมชนทั้งชุมชนก็กลายเป็นสนามฝึกทักษะชีวิตที่ทรงพลังและเห็นผลได้อย่างยั่งยืน"
 

หัวใจสำคัญที่ทำให้โมเดลนี้ประสบความสำเร็จคือการมี "พันธมิตร" ที่เหนียวแน่นอย่าง กลุ่มบริษัท ดาว ประเทศไทย (Dow) ที่มุ่งมั่นสนับสนุนทรัพยากรและองค์ความรู้มานานนับทศวรรษ จนพิสูจน์ได้ว่าเมื่อทุกภาคส่วนมีเป้าหมายร่วมกันในการสร้างทักษะชีวิตให้เด็กไทย การสร้างสังคมที่มีคุณภาพก็ไม่ใช่เรื่องยากเกินความสามารถของพื้นที่ใด ๆ ในประเทศไทย

รับชม "สูตรสำเร็จ" ฉบับเต็มเพื่อนำไปปรับใช้ในพื้นที่ของคุณได้ที่: YouTube ของกลุ่มบริษัท ดาว ประเทศไทย: https://youtu.be/xxyXu9FY2nQ