สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) กระทรวงพาณิชย์ ร่วมกับมูลนิธิสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) จัดการประชุมระดมสมอง (Focus Group) แลกเปลี่ยนความเห็นกับผู้ประกอบการและผู้เชี่ยวชาญในกลุ่มอุตสาหกรรมเครื่องเทศและสมุนไพรไทย ภายใต้การดำเนินโครงการศึกษาการปรับโครงสร้างภาคการส่งออกเพื่อยกระดับขีดความสามารถทางการแข่งขันของไทยในตลาดโลกให้เติบโตอย่างยั่งยืน (ระยะที่ 2)

เมื่อวันที่  27 เมษายน 2569  นายนันทพงษ์ จิระเลิศพงษ์ ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) ให้เกียรติเป็นประธานการประชุมสัมมนาเชิงปฏิบัติการ “การยกระดับขีดความสามารถทางการแข่งขันในอุตสาหกรรมเครื่องเทศและสมุนไพรไทย” เมื่อวันที่ 8 เมษายน 2569 ณ ห้องประชุม Amber 1 ชั้น 5 โรงแรม แกรนด์ ริชมอนด์ สไตลิช คอนเวนชั่น โฮเทล จังหวัดนนทบุรี โดยมีผู้เข้าร่วมประชุมจากภาครัฐ อาทิ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงอุตสาหกรรม กระทรวงสาธารณสุข สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ สถาบันอาหาร มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และภาคเอกชน อาทิ JLC group (จุฬาเฮิร์บ) สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย ธุรกิจผลิตยาสมุนไพร ทั้งในช่องทางออฟไลน์และออนไลน์ 

นายนันทพงษ์ เปิดเผยว่า เศรษฐกิจไทยมีการพึ่งพาการส่งออกเป็นสัดส่วนสำคัญ กว่าร้อยละ 50 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP) ท่ามกลางบริบทการค้าโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วหลังยุคโควิด-19 การส่งออกของไทยเริ่มเผชิญกับสัญญาณการฟื้นตัวที่ล่าช้าเมื่อเทียบกับหลายประเทศ สาเหตุหลักมาจากปัญหาเชิงโครงสร้างในภาคการผลิตที่สินค้าส่วนใหญ่ยังคงเป็นกลุ่มเกษตรพื้นฐานและวัตถุดิบที่มีความซับซ้อนต่ำ ซึ่งไม่เพียงแต่จะมีมูลค่าเพิ่มน้อย แต่ยังไม่ตอบโจทย์ความต้องการของตลาดโลกในยุคดิจิทัล รวมถึงความผันผวนจากประเด็นภูมิรัฐศาสตร์ สงคราม สิ่งแวดล้อม และกำแพงภาษี ที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและมีความเข้มข้นขึ้นอย่างต่อเนื่อง กดดันให้ไทยต้องเร่งปรับตัวเพื่อรักษาขีดความสามารถในการแข่งขันในเวทีโลก 

สนค. ตระหนักถึงความจำเป็นเร่งด่วนในการปฏิรูปเชิงโครงสร้างตามนโยบายของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ เพื่อปรับเปลี่ยนสินค้าส่งออกไทยให้มีความทันสมัยและมีมูลค่าเพิ่มสูงขึ้น ในระยะที่สองนี้ จะมุ่งเป้าศึกษาเชิงลึกในภาคการเกษตรซึ่งเป็นรากฐานสำคัญและแหล่งจ้างงานหลักของประเทศ โดยมีเป้าหมายเพื่อยกระดับจากการส่งออกสินค้าเกษตรแบบดั้งเดิมไปสู่การเป็นผู้สร้างสรรค์นวัตกรรมอาหารและผลิตภัณฑ์แปรรูปมูลค่าสูง ซึ่งจะส่งผลเชิงบวกโดยตรงต่อรายได้ของเกษตรกรและความมั่นคงทางอาชีพในระดับท้องถิ่น การวางตำแหน่งเชิงยุทธศาสตร์ใหม่ในห่วงโซ่การผลิตโลกนี้ ไม่เพียงแต่จะช่วยสร้างงานคุณภาพสูงในประเทศเท่านั้น แต่ยังเป็นรากฐานสำคัญในการขับเคลื่อนประเทศไทยให้ก้าวพ้นกับดักรายได้ปานกลาง สู่การเป็นประเทศที่มีรายได้สูงและการเติบโตทางเศรษฐกิจที่ยั่งยืนในอนาคต

“เครื่องเทศและสมุนไพร” เป็นกลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมายใหม่ที่มีดัชนีศักยภาพตลาดโลกสูง แม้ในปัจจุบันมูลค่าการส่งออกส่วนใหญ่จะยังกระจุกตัวอยู่ที่วัตถุดิบต้นน้ำซึ่งมีมูลค่าต่ำ แต่หากเราสามารถก้าวข้ามผ่านข้อจำกัดด้านเทคโนโลยีการสกัดสารมาตรฐานในระดับกลางน้ำ และผลักดันให้เกิดอุตสาหกรรมแปรรูปปลายน้ำขนาดใหญ่ที่มีนวัตกรรมได้สำเร็จ จะถือเป็นก้าวสำคัญที่จะเปลี่ยนผ่านภาคการส่งออกไทยไปสู่การเป็นอุตสาหกรรมเป้าหมายใหม่ (New S-Curve) ที่สร้างรายได้เข้าประเทศได้อย่างมหาศาล 

การจัดกิจกรรมระดมสมองสำหรับกลุ่มเครื่องเทศและสมุนไพรในครั้งนี้ ถือเป็นโอกาสอันดีในการร่วมแลกเปลี่ยนมุมมอง ความรู้ และความคิดเห็น กับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียตลอดห่วงโซ่คุณค่า ภาครัฐและเอกชนที่เกี่ยวข้องในอุตสาหกรรมนี้ เพื่อวางตำแหน่งเชิงยุทธศาสตร์ให้ไทยก้าวพ้นจากการเป็นเพียงผู้ขายวัตถุดิบ สู่การเป็นผู้นำใน “เศรษฐกิจฐานชีวภาพ” (Bio-economy) ที่เน้นสินค้ามูลค่าสูงและตอบโจทย์เทรนด์สุขภาพโลก การยกระดับอุตสาหกรรมสมุนไพรให้เป็นระบบและครบวงจรในระดับสากลนี้ ไม่เพียงแต่จะช่วยสร้างงานคุณภาพสูงในประเทศเท่านั้น แต่ยังเป็นรากฐานสำคัญในการกระจายรายได้สู่เศรษฐกิจฐานราก และขับเคลื่อนประเทศไทยให้ก้าวพ้นกับดักรายได้ปานกลางสู่การเติบโตทางเศรษฐกิจที่มั่งคั่งและยั่งยืนในอนาคต