กรมทรัพยากรน้ำบาดาลพลิกวิกฤต "พื้นที่หาน้ำยาก" เมืองกาญจน์

พัฒนาระบบน้ำบาดาลผสานน้ำผิวดิน 

เป็นน้ำกินน้ำใช้ตลอดปีให้ชาวหนองประดู่ 12 หมู่บ้าน

จากพื้นที่แห้งแล้งที่ประสบปัญหาขาดแคลนน้ำมายาวนาน วันนี้ตำบลหนองประดู่ อำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาญจนบุรี กลายเป็นอีกหนึ่งต้นแบบของการบริหารจัดการน้ำอย่างยั่งยืน หลังกรมทรัพยากรน้ำบาดาลพัฒนาระบบประปาบาดาลแบบบูรณาการ ผสานน้ำใต้ดิน น้ำผิวดิน และพลังงานแสงอาทิตย์ ช่วยให้ประชาชนกว่า 10,600 คน ใน 12 หมู่บ้าน มีน้ำสะอาดสำหรับอุปโภคบริโภคตลอดทั้งปี ลดภาระค่าใช้จ่าย และยกระดับคุณภาพชีวิตของคนในชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม

นายมงคล ทองยิ้ม นายกองค์การบริหารส่วนตำบลหนองประดู่ เปิดเผยว่า ตำบลหนองประดู่มีพื้นที่กว่า 131 ตารางกิโลเมตร ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม มีฐานะปานกลางถึงค่อนข้างยากจน และประสบปัญหาขาดแคลนน้ำมาอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากพื้นที่เป็นดินทรายและแห้งแล้ง ส่งผลให้ประชาชนได้รับความเดือดร้อนทั้งด้านการอุปโภคบริโภคและการประกอบอาชีพ

ด้านนางสาวปราณี รักษาบุญ ผู้อำนวยการส่วนวิชาการ สำนักทรัพยากรน้ำบาดาล เขต 2 (สุพรรณบุรี) กล่าวว่า พื้นที่ตำบลหนองประดู่เป็นหนึ่งในพื้นที่หาน้ำยากของจังหวัดกาญจนบุรี เนื่องจากอยู่ในเขตเงาฝน ไม่มีแม่น้ำสายหลักไหลผ่าน และอยู่นอกเขตชลประทาน อีกทั้งยังมีสภาพธรณีวิทยาที่ซับซ้อน ทำให้การสำรวจหาแหล่งน้ำบาดาลทำได้ยาก กรมทรัพยากรน้ำบาดาลจึงได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากกองทุนพัฒนาน้ำบาดาล เพื่อดำเนินโครงการศึกษา สำรวจ และพัฒนาน้ำบาดาลในพื้นที่หาน้ำยากแห่งนี้

โครงการได้ออกแบบระบบน้ำให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่ ประกอบด้วย ระบบประปาบาดาลขนาดใหญ่ ที่บ้านหนองไก่เหลือง หมู่ 7, ระบบประปาที่ผสานน้ำบาดาลกับน้ำผิวดิน จากอ่างเก็บน้ำหนองไก่เหลือง เพื่อเพิ่มความมั่นคงของแหล่งน้ำในช่วงที่น้ำบาดาลมีข้อจำกัด และ ระบบประปาบาดาลขนาดเล็ก สำหรับช่วยเหลือพื้นที่ที่ไม่สามารถเจาะพบน้ำบาดาล โดยวางท่อส่งน้ำจากพื้นที่ที่มีศักยภาพไปยังหมู่บ้านใกล้เคียง ส่งผลให้ปัจจุบันประชาชนทั้งตำบลมีน้ำใช้อย่างเพียงพอตลอดทั้งปี

นอกจากการพัฒนาแหล่งน้ำแล้ว กรมทรัพยากรน้ำบาดาลยังออกแบบระบบผลิตน้ำให้มีประสิทธิภาพและประหยัดพลังงาน โดยใช้พลังงานแสงอาทิตย์ (Solar Cell) ในการสูบน้ำ พร้อมระบบปรับปรุงคุณภาพน้ำและกรองสนิมเหล็กก่อนจ่ายเข้าสู่ระบบประปา ทำให้น้ำที่ได้มีความใส สะอาด และมีคุณภาพเหมาะสมสำหรับการอุปโภคบริโภค รวมทั้งมีจุดบริการน้ำดื่มสะอาดในชุมชน ช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายในการซื้อน้ำดื่มของประชาชน

เสียงสะท้อนจากคนในพื้นที่ยืนยันถึงความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นอย่างชัดเจน นางน้องนุช สุคนธา ผู้ใหญ่บ้านหมู่ 7 ตำบลหนองประดู่ กล่าวว่า หลังโครงการแล้วเสร็จ ชาวบ้านต่างชื่นชมว่าน้ำใส สะอาด และมีแรงดันดี ต่างจากเดิมที่ต้องใช้น้ำผิวดินซึ่งมีความขุ่นและมีสีแดงเป็นบางช่วง พร้อมขอบคุณกรมทรัพยากรน้ำบาดาลที่เข้ามาแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของประชาชน และขอความร่วมมือให้ทุกคนช่วยกันดูแลระบบประปาเพื่อให้ใช้งานได้อย่างยั่งยืน

เช่นเดียวกับนางจันทร์เพ็ญ ช้างเผือก รองประธานสภาองค์การบริหารส่วนตำบลหนองประดู่ ที่ระบุว่า พื้นที่บางหมู่บ้านไม่สามารถเจาะพบน้ำบาดาลได้ กรมทรัพยากรน้ำบาดาลจึงออกแบบระบบผันน้ำจากพื้นที่ที่มีศักยภาพมายังหมู่บ้านข้างเคียง ทำให้ชาวบ้านได้ใช้น้ำสะอาดเป็นครั้งแรกในชีวิต พร้อมวางแผนขยายแนวท่อเพื่อให้ประชาชนได้รับประโยชน์เพิ่มขึ้นในอนาคต

ชาวบ้านที่ใช้บริการจุดน้ำดื่มสะอาดต่างยืนยันเป็นเสียงเดียวกันว่า น้ำมีคุณภาพดีไม่ต่างจากน้ำดื่มบรรจุขวด ช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายของครัวเรือนได้ในทุกวัน และถือเป็นโครงการที่ตอบโจทย์ความต้องการของประชาชนอย่างแท้จริง

โครงการพัฒนาน้ำบาดาลในพื้นที่หาน้ำยาก ตำบลหนองประดู่ จึงเป็นอีกหนึ่งตัวอย่างความสำเร็จของกรมทรัพยากรน้ำบาดาลในการนำนวัตกรรมและองค์ความรู้ด้านธรณีวิทยามาพัฒนาแหล่งน้ำให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่ สร้างความมั่นคงด้านน้ำ ยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน และเสริมความเข้มแข็งให้ชุมชนสามารถบริหารจัดการทรัพยากรน้ำได้อย่างยั่งยืน