รฟม.เดินหน้าโครงการรถไฟฟ้าสงขลา-หาดใหญ่  เร่งศึกษาแผน

       นายกาจผจญ  อุดมธรรมภักดี ผู้ว่าการ การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.) และนางอัญชลี คงสวัสดิ์ ผู้อำนวยการกองวางแผนโครงการรถไฟฟ้า รักษาการ ผู้อำนวยการฝ่ายพัฒนาโครงการรถไฟฟ้า รฟม. เปิดเวทีเสวนาหัวข้อ “MRTA Future Connect ก้าวต่อไปของ รฟม.” เพื่อสื่อสารทิศทางขององค์กรและแผนการดำเนินงานที่สำคัญในอนาคต รวมถึงแนวทางผลักดันโครงการระบบ ขนส่งมวลชนโดยระบบราง อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ว่าที่ผ่านมา นายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม ได้มอบหมายให้ รฟม. ขับเคลื่อนโครงการระบบขนส่งมวลชนระบบรางในเมืองหลักภูมิภาค โดยให้พิจารณาทบทวนและปรับปรุงแผนงานแต่ละโครงการ 

       “ล่าสุดรฟม. ได้รับมอบหมายเป็นผู้ดำเนินโครงการระบบขนส่ง มวลชนในเมืองหลักภูมิภาค รวมทั้งสิ้น 5 จังหวัด ประกอบด้วย เชียงใหม่ ภูเก็ต นครราชสีมา พิษณุโลก และสงขลา สำหรับโครงการระบบขนส่งมวลชนนครหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ที่ผ่านมาเป็นโครงการที่องค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) สงขลา ได้ทำการศึกษาและออกแบบไว้ซึ่งข้อมูลเดิมนานกว่า 10 ปีแล้ว และรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) ก็ได้ผ่านการพิจารณามาแล้วเช่นกัน แต่เนื่องจากติดปัญหาในขั้นตอนการขอรับการสนับสนุนงบประมาณจากส่วนกลางที่มีวงเงินค่อนข้างสูงมาก รวมถึงการนำเสนอรูปแบบการลงทุนที่ติดขัดในบางส่วน ทำให้กระบวนการต้องหยุดชะงักและส่งผลให้รายงาน EIA หมดอายุลงในช่วงต้นปีที่ผ่านมา

จากข้อกฎหมายที่เปลี่ยนแปลงไป ทำให้จำเป็นต้องมีการทบทวนโครงการใหม่อีกครั้ง โดยทางองค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลาได้ร่วมมือกับกระทรวงคมนาคม ซึ่งได้รับคำแนะนำจากหน่วยงานกลางให้ทาง รฟม. เข้ามาช่วยสนับสนุน เนื่องจากเป็นหน่วยงานที่มีภารกิจเรื่องนี้โดยตรง ทั้ง2หน่วยงานจึงได้บูรณาการทำงานร่วมกัน มีการส่งมอบผลการศึกษาเดิมให้แก่ รฟม. พร้อมทั้งผลักดันเรื่องข้อกฎหมายระหว่างการพิจารณา ซึ่งทางกระทรวงคมนาคมได้เสนอให้คณะรัฐมนตรี (ครม.) พิจารณาเพิ่มอำนาจให้ รฟม. สามารถดำเนินกิจการรถไฟฟ้าเพิ่มเติมในส่วนภูมิภาคและขยายเขตพื้นที่จังหวัดได้”นายกาจผจญ กล่าว

           นางอัญชลี คงสวัสดิ์ ผู้อำนวยการกองวางแผนโครงการรถไฟฟ้า รักษาการผู้อำนวยการฝ่ายพัฒนา โครงการรถไฟฟ้า รฟม. กล่าวว่า โครงการระบบขนส่งมวลชน อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา มีจุดเริ่มต้นจาก แผนการพัฒนาระบบคมนาคมในท้องถิ่นขององค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลา (อบจ.สงขลา) ด้วยแนวคิดที่จะนำระบบรถไฟฟ้าโมโนเรลแบบคร่อมรางเข้ามาใช้เพื่อยกระดับการเดินทางให้แก่ประชาชน โดยทาง อบจ.สงขลา ได้ร่วมมือกับ สำนักวิจัยและบริการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี ในการศึกษา ออกแบบโครงการฯ เบื้องต้นได้กำหนดแนวเส้นทางเริ่มต้นจากแยกคลองหวะ มุ่งไปตามแนวถนนกาญจนวนิช จนถึงแยกคอหงส์ และมุ่งต่อไปตามแนวถนนเพชรเกษมจนถึงสถานีรถตู้ ระยะทางรวม 12.54 กิโลเมตร มีสถานี จำนวน 12 สถานี โดยมีโรงจอดและศูนย์ซ่อมบำรุง 1 แห่ง ที่สถานีคลองหวะ และมีจุดเปลี่ยนถ่ายรูปแบบการขนส่ง 3 แห่ง ที่สถานีคลองหวะ สถานีคอหงส์ และสถานีรถตู้ อย่างไรก็ตาม เนื่องจากสำนักงบประมาณเห็นควรให้หารือกับ รฟม. กรมการขนส่งทางราง และกระทรวงคมนาคมที่มีภารกิจและหน้าที่โดยตรงด้านการพัฒนาระบบราง อบจ. สงขลา จึงได้เสนอเรื่องดังกล่าวไปยังกระทรวงคมนาคม และต่อมาคณะกรรมการจัดระบบการจราจรทางบก ในคราว ประชุมเมื่อวันที่ 3 ธันวาคม 2568 ได้มีมติมอบหมายให้ รฟม. เป็นผู้รับผิดชอบในการดำเนินโครงการ

       อย่างไรก็ตาม ภายในหลังจากที่ รฟม. ได้รับมอบหมายให้เป็นผู้รับผิดชอบดำเนินโครงการระบบขนส่งมวลชนโดยระบบรา อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา รฟม. ได้ดำเนินการในขั้นตอนการเสนอตรา พ.ร.ฎ. ให้ รฟม. ดำเนินกิจการ รถไฟฟ้าในจังหวัดสงขลา จนมีความคืบหน้ามาตามลำดับ และปัจจุบัน สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีอยู่ระหว่างนำร่าง พ.ร.ฎ. ดังกล่าวขึ้นทูลเกล้าฯ ถวาย เพื่อบังคับใช้เป็นกฎหมายต่อไป ทั้งนี้ หาก พ.ร.ฎ. ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว รฟม. ก็มีความพร้อมที่จะดำเนินการศึกษาทบทวนรายละเอียดความเหมาะสมและออกแบบโครงการฯ ต่อไป โดยคำนึงถึงความสอดคล้องกับบริบทปัจจุบันที่มีการเปลี่ยนแปลงไป ซึ่งข้อมูลพบว่า จังหวัดสงขลามีความหนาแน่น ของประชากรสูง โดยส่วนใหญ่อยู่ในอำเภอหาดใหญ่ และมีการใช้พาหนะส่วนตัวในการเดินทางเป็นหลัก 

        ทั้งนี้ จากปัญหาการจราจรประกอบกับโครงสร้างประชากร พฤติกรรมการเดินทางของประชาชน ตลอดจนแนวโน้มการขยายตัว ของเมือง ล้วนเป็นปัจจัยสำคัญในการประมาณการจำนวนผู้โดยสาร การกำหนดอัตราค่าโดยสารที่สอดคล้องไป กับนโยบายช่วยลดภาระค่าครองชีพของรัฐบาลทั้งสิ้น อีกทั้งยังจำเป็นจะต้องออกแบบโครงการฯ โดยพิจารณา ครอบคลุมทั้งมิติด้านวิศวกรรม ด้านเทคนิค ด้านเศรษฐศาสตร์ ด้านการเงิน และสิ่งแวดล้อม รวมถึงการบูรณา รร่วมกับแผนการพัฒนาโครงการขนส่งมวลชนและโครงสร้างพื้นฐานอื่นๆ ในพื้นที่ด้วย เนื่องจากการออกแบบการ เชื่อมต่อการเดินทางที่มีประสิทธิภาพจะเป็นหัวใจสำคัญในการตอบสนองความต้องการด้านความสะดวกสบาย และดึงดูดการเดินทางของประชาชนเข้ามาสู่ระบบขนส่งมวลชนทางรางได้เป็นอย่างดี นอกจากนี้ จะนำบทเรียนจาก มหาอุทกภัยในพื้นที่เมื่อปี 2568 มาใช้วิเคราะห์และประเมินผลกระทบก่อนการออกแบบโครงการฯ ให้มีความปลอดภัย และเป็นมาตรฐาน พร้อมกันนี้ รฟม. จะมีการลงพื้นที่ในอำเภอหาดใหญ่ เพื่อจัดการประชุมรับฟังความคิดเห็นของ ประชาชนด้วยเช่นกัน

        ทั้งนี้ อำเภอหาดใหญ่เป็นศูนย์กลางทางธุรกิจการค้าและการบริการของภาคใต้ ซึ่งปัจจุบันเมืองมีทิศทาง การขยายตัวไปตามแนวถนนสายสำคัญที่เชื่อมระหว่างอำเภอหาดใหญ่กับพื้นที่อื่นๆ ในจังหวัดสงขลา โดยใน อนาคตเมื่อโครงการฯ นี้สามารถเปิดให้บริการได้ ประชาชนในพื้นที่จะได้รับผลประโยชน์ทางตรงคือ การประหยัด ค่าใช้จ่ายในการใช้ยานพาหนะ ประหยัดเวลาการเดินทาง และจะช่วยบรรเทามลพิษทางอากาศลงได้ นอกจากนี้ยัง ได้รับผลประโยชน์ทางอ้อมคือ กระตุ้นการพัฒนาเมือง ส่งเส ส่งเสริมการลงทุน ยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชน ตลอดจน ช่วยส่งเสริมการท่องเที่ยวและการพัฒนาเศรษฐกิจของหาดใหญ่

       สำหรับโครงการระบบขนส่งมวลชนระบบรางในเมืองหลักภูมิภาค ประกอบด้วย 1.โครงการระบบขนส่งมวลชนจังหวัดเชียงใหม่ สายสีแดง ช่วงโรงพยาบาลนครพิงค์ – อุทยานหลวงราชพฤกษ์

/2.โครงการระบบขนส่งมวลชนจังหวัดภูเก็ต ระยะที่ 1 ช่วงท่าอากาศยานนานาชาติภูเก็ต – ห้าแยกฉลอง

/3.โครงการระบบขนส่งมวลชนจังหวัดนครราชสีมา สายสีส้ม ช่วงโรงพยาบาลเทพรัตน์ – สถานีร่วมจอหอ ทั้งสามโครงการนี้ รฟม. ได้มีหนังสือถึงกรมการขนส่งทางบก (ขบ.) จัดส่งข้อมูลและแบบแนวเส้นทางเพื่อ บูรณาการฯ โครงการตามนโยบายและข้อสั่งการของ รวค. และข้อเสนอแนะของ ปกค. ทั้งนี้ รฟม. ได้มีหนังสือถึง คค. และ ขร. เพื่อรายงานความคืบหน้าในการดำเนินการตามนโยบายและข้อสั่งการดังกล่าว /4.โครงการระบบขนส่งมวลชนจังหวัดพิษณุโลก สายสีแดง ช่วงมหาวิทยาลัยพิษณุโลก – ห้างสรรพสินค้า เซ็นทรัลพิษณุโลก รฟม. ได้ทบทวน TOR สำหรับดำเนินงานจ้างที่ปรึกษาเพื่อศึกษาความเหมาะสมและ ออกแบบโครงการเสร็จเรียบร้อยแล้ว ปัจจุบัน รฟม. อยู่ระหว่างทบทวนแผนงานของโครงการฯ เพื่อให้ สอดคล้องกับโครงการรถไฟความเร็วสูง ช่วงกรุงเทพฯ - พิษณุโลก - เชียงใหม่ ซึ่งมีผลต่อความคุ้มค่าของ โครงการต่อไป และ5. โครงการระบบขนส่งมวลชนโดยระบบราง อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ซึ่งคณะรัฐมนตรีในคราว ประชุมเมื่อวันที่ 5 สิงหาคม 2569 ได้มีมติเห็นชอบร่าง พ.ร.ฎ. กำหนดจังหวัดให้ รฟม. ดำเนินกิจการรถไฟฟ้า (ฉบับที่ ..) เพื่อดำเนินกิจการรถไฟฟ้าในจังหวัดสงขลา พ.ศ.