วันพุธ ที่ 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569 16:28 น.

ข่าวสังคม

เด็กไทยเจ๋ง ! “น้องภู-ณตะวัน” คว้ารางวัลโลกปั้นโปรเจกต์คนไร้บ้านสร้างโอกาสยั่งยืน

วันพุธ ที่ 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569, 15.30 น.

เด็กไทยเจ๋ง! “น้องภู-ณตะวัน” ต้นกล้าชุมชนขอนแก่น คว้ารางวัลโลก The Diana Award 2026 ปั้นโปรเจกต์เปลี่ยนชีวิตคนไร้บ้าน สร้างโอกาสให้ยั่งยืน

ณตะวัน พงษ์เดชาตระกูล หรือ “น้องภู” เยาวชนจากขอนแก่น สมาชิกต้นกล้าชุมชน รุ่นที่ 7 ของมูลนิธิเอสซีจี คว้ารางวัล The Diana Award 2026 เวทีที่ยกย่องเยาวชนผู้สร้างการเปลี่ยนแปลงโดดเด่นทั่วโลก และกำลังพัฒนาชุมชนของตัวเองอย่างแข็งขัน ตามเจตนารมณ์ของเจ้าหญิงไดอานาแห่งเวลส์ ผู้เชื่อมั่นในพลังของเยาวชนในการสร้างการเปลี่ยนแปลงให้โลก

รางวัลนี้ ณตะวันไม่ได้สมัครเอง แต่ได้รับการเสนอชื่อหลังจากลงมือทำงานอย่างต่อเนื่องไม่ต่ำกว่า 12 เดือน เพื่อสร้างโอกาสจ้างงานให้คนไร้บ้านและกลุ่มเสี่ยงไร้บ้าน ผ่านโครงการ OKAS for ALL จนสามารถเป็น 1 ใน 198 เยาวชนจาก 44 ประเทศ และเป็น 1 ใน 4 เยาวชนไทยที่ได้รับรางวัลในปีนี้ เมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 2569

The Diana Award เป็นรางวัลเยาวชนระดับนานาชาติที่ได้รับการยอมรับในวงกว้าง โดยเฉพาะด้านการทำประโยชน์เพื่อสังคมและการเป็นผู้นำของเยาวชน จัดตั้งขึ้นเมื่อปี 2542 เพื่อสืบสานเจตนารมณ์ของเจ้าหญิงไดอานาแห่งเวลส์ นับถึงปัจจุบันเป็นเวลา 27 ปี

รางวัลระดับโลกครั้งนี้ไม่เพียงทำให้ปัญหาของชุมชนในจังหวัดขอนแก่นได้รับความสนใจ และยืนยันพลังเสียงของเยาวชนในการขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงของสังคม แต่ยังสะท้อนบทบาทของมูลนิธิเอสซีจี ที่มองเห็นคุณค่าของเยาวชนและเชื่อมโยงสู่เวทีและเครือข่ายที่เหมาะสม ดังเช่นกรณีของณตะวัน ที่ได้รับการสนับสนุนให้ต่อยอดจากการมองเห็นปัญหา สู่การลงมือทำงานร่วมกับชุมชนและพัฒนาโครงการอย่างเป็นรูปธรรม จนสามารถนำผลงานไปประกาศความสำเร็จบนเวทีระดับโลกได้ในที่สุด

จากต้นกล้าชุมชน สู่เวทีระดับนานาชาติ

การได้รับรางวัล The Diana Award 2026 ของณตะวันไม่ได้เกิดจากการทำกิจกรรมเพื่อสังคมเพียงครั้งเดียว โดยณตะวันมีประสบการณ์ในการขับเคลื่อนงานวิจัยและโครงการพัฒนาสังคมในจังหวัดขอนแก่น บางโครงการมุ่งเน้นการเข้าถึงน้ำดื่มสะอาด การรับมือกับการเปลี่ยนแปลงของเมืองและสภาพภูมิอากาศ การส่งเสริมบทบาทเยาวชนและชุมชนเปราะบาง ตลอดจนการยกระดับคุณภาพชีวิต สุขภาพกายใจ และโอกาสทางการศึกษาของคนไร้บ้านและกลุ่มผู้ด้อยโอกาส

ก่อนหน้านี้ ณตะวันเข้าเป็นหนึ่งในสมาชิกโครงการต้นกล้าชุมชนโดยมูลนิธิเอสซีจี โครงการดังกล่าวเริ่มจากโจทย์ที่ว่าชุมชนขาดคนรุ่นใหม่ เพราะคนหนุ่มสาวต้องย้ายเข้าเมืองไปหางาน และบางพื้นที่แม้อยากกลับบ้านก็ไม่มีงานรองรับ มูลนิธิฯ จึงเริ่มต้นโครงการนี้เมื่อ 10 ปีที่แล้ว เพื่อมุ่งสนับสนุนเยาวชนให้เรียนรู้ปัญหาในพื้นที่ของตัวเอง และนำความรู้และความคิดสร้างสรรค์มาร่วมพัฒนาชุมชนให้ดีขึ้น

ณตะวัน ปัจจุบันอายุ 25 ปี จบปริญญาตรีจากคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น เริ่มดำเนินโครงการที่ชื่อว่า OKAS for ALL เมื่อปี พ.ศ. 2567 โดยเริ่มต้นจากปัญหาจริงในชุมชน เวลานั้น ณตะวันมองเห็นปัญหาคนไร้บ้านและกลุ่มเสี่ยงไร้บ้านในจังหวัดขอนแก่น ซึ่งเผชิญข้อจำกัดทั้งด้านที่อยู่อาศัย รายได้ และการเข้าถึงอาหาร

ข้อมูลในเวลานั้นระบุว่า คนไร้บ้านในเขตเทศบาลนครขอนแก่นมีจำนวนกว่า 86 คน (2568) และมีชุมชนแออัดริมทางรถไฟ 23 ชุมชน รวมแล้วกว่า 1,358 ครัวเรือนที่มีคุณภาพชีวิตเปราะบาง ทั้งด้านที่อยู่อาศัย รายได้ และการเข้าถึงอาหาร สถานการณ์นี้ทำให้โครงการมีจุดตั้งต้นที่ชัดเจน และแสดงให้เห็นว่าเป็นประเด็นที่มีความสำคัญต่อชุมชน

งานวิจัยในพื้นที่พบว่าคนไร้บ้านในเขตเทศบาลนครขอนแก่นส่วนใหญ่ทำงานเก็บของเก่าหรือขยะขาย รองลงมาคือรับจ้างทั่วไป มีรายได้ต่อวันไม่แน่นอน และหลายมื้อต้องพึ่งข้าววัด โรงทาน หรือการล้างจานแลกอาหาร ผู้ประสานงานกลุ่มเพื่อนคนไร้บ้านให้ข้อมูลว่าหลายคนไม่มีบัตรประจำตัวประชาชน มีปัญหาสุขภาพ และถูกสังคมมองว่าเป็นบุคคลอันตราย จนเข้าถึงงานและที่อยู่อาศัยที่มั่นคงได้ยาก

แทนที่จะแจกสิ่งของ ณตะวันใช้วิธีสร้างโอกาส โดยนอกจากการประสานงานจ้างงานผ่านเพจ Facebook แล้ว โครงการยังพัฒนาแผนกิจการเพื่อสังคมที่คนไร้บ้านมีส่วนร่วมออกแบบ โดยมีเป้าหมายต่อยอดสู่แพลตฟอร์มจ้างงานที่คนในชุมชนสามารถบริหารจัดการได้ด้วยตนเอง เพื่อสร้างโอกาสในการทำงานอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน

ขณะเดียวกัน ณตะวันยังขับเคลื่อนการรณรงค์ผ่านสื่อและกิจกรรมสาธารณะ เพื่อสร้างความเข้าใจใหม่ต่อคนไร้บ้าน และชวนให้ชุมชน ภาคธุรกิจ และหน่วยงานท้องถิ่นมองเห็นศักยภาพของคนกลุ่มนี้ ลดการตัดสินจากสถานะหรือข้อจำกัดที่หลายคนต้องเผชิญ ด้วยการย้ำแนวคิดสำคัญว่าคนไร้บ้านไม่ใช่ภาระ แต่คือแรงงานที่มีคุณค่า

“จากการได้ทำงานร่วมกับพี่น้องคนไร้บ้านและกลุ่มเสี่ยงไร้บ้าน ทำให้ผมได้เรียนรู้และเข้าใจชีวิตของพวกเขามากขึ้น ผมพบว่าหลายคนมีศักยภาพและความพร้อมที่จะทำงาน เพียงแต่ยังขาดโอกาสและการสนับสนุนที่เหมาะสม สิ่งสำคัญที่ผมได้เรียนรู้คือ เราต้องเชื่อมั่นในตัวเขาก่อนว่า ทุกคนสามารถพัฒนาและเปลี่ยนแปลงตัวเองได้ เพราะงานไม่ใช่เพียงการสร้างรายได้ แต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างคุณค่าและศักดิ์ศรีในการใช้ชีวิต” ณตะวัน กล่าว

การออกแบบ OKAS for ALL ให้เปิดกว้าง นำไปสู่ผลลัพธ์ที่จับต้องได้ โดยโครงการมีสมาชิก 46 คน เกิดการจ้างงาน 56 ครั้ง สร้างรายได้รวม 103,383 บาท ทำให้สมาชิกบางส่วนสามารถนำรายได้ไปเช่าที่พักและเริ่มสร้างความมั่นคงให้ชีวิตอีกครั้ง ผลลัพธ์ดังกล่าวเกิดจากการเปิดพื้นที่ให้เยาวชนและคนในท้องถิ่นเข้ามามีส่วนร่วมในการทำงานจริง ตั้งแต่การเก็บข้อมูล การออกแบบกิจกรรม ไปจนถึงการทำงานร่วมกับคนไร้บ้านและกลุ่มเปราะบาง ส่งผลให้คนไร้บ้านเปลี่ยนบทบาทจากผู้รับความช่วยเหลือ มาเป็นผู้ร่วมสร้างทางออกของชุมชน

คุณค่าของโครงการนี้ทำให้มูลนิธิเอสซีจีตัดสินใจเสนอชื่อณตะวัน พร้อมนำเสนอเรื่องราวความมุ่งมั่นในการทำงานของเขาเข้าสู่กระบวนการพิจารณารางวัล The Diana Award 2026 จุดแข็งของโครงการที่พยายามสร้างโอกาสให้ทุกคนมีงาน มีรายได้ และกลับมาพึ่งพาตนเองได้ ถือว่าตรงกับแนวคิดหลักของการสร้างการเปลี่ยนแปลงทางสังคมในระยะยาว เพราะมุ่งแก้ปัญหาที่ต้นเหตุบางส่วน ทั้งการขาดรายได้ การขาดทักษะ และการขาดโอกาสเข้าสู่ตลาดแรงงาน

ความสำเร็จของโครงการไม่ได้อยู่เพียงจำนวนงานหรือรายได้ที่เกิดขึ้นเท่านั้น แต่อยู่ที่การสร้างความเชื่อมั่นให้คนที่เคยถูกมองข้ามได้กลับมาเห็นคุณค่าและศักยภาพของตนเอง พร้อมเปิดมุมมองให้คนในสังคมเห็นว่า การสร้างโอกาสอย่างเท่าเทียมสามารถเริ่มต้นได้จากคนธรรมดาที่ไม่เลือกนิ่งเฉยต่อปัญหา

“การได้รับรางวัล The Diana Award ในครั้งนี้ ถือเป็นความภาคภูมิใจและกำลังใจสำคัญสำหรับผมและทีมงาน OKAS for ALL ที่ทำให้เห็นว่าสิ่งที่เราตั้งใจทำมีความหมาย และเป็นแรงผลักดันให้เรามุ่งมั่นสานต่อโครงการต่อไป ผมหวังว่า OKAS for ALL จะสามารถสร้างโอกาสให้พี่น้องคนไร้บ้านและกลุ่มเสี่ยงไร้บ้านได้มากขึ้น ให้พวกเขามีอาชีพ มีรายได้ และสามารถพึ่งพาตนเอง รวมถึงมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น เพราะผมเชื่อว่าทุกคนมีคุณค่า และทุกคนควรได้รับโอกาสในการเริ่มต้นชีวิตใหม่”

นอกจากนี้ ยังมีเป้าหมายที่จะยกระดับแพลตฟอร์ม OKAS for ALL จากพื้นที่เตรียมความพร้อมและพัฒนาทักษะอาชีพ ไปสู่ระบบนิเวศการจ้างงานที่ยั่งยืน โดยสร้างรายได้จากผลิตภัณฑ์แปรรูปและสินค้า Upcycling เพื่อนำรายได้ส่วนหนึ่งเข้าสมทบกองทุนกลาง สำหรับสนับสนุนรายได้ของทีมงาน ควบคู่กับการสนับสนุนพื้นที่ทดลองงานให้คนไร้บ้านและกลุ่มเปราะบาง

“เราพร้อมพัฒนาความร่วมมือกับผู้ประกอบการท้องถิ่นผ่านรูปแบบการร่วมสมทบค่าจ้างในสัดส่วน 50:50 เพื่อลดความเสี่ยงในการจ้างงานและต่อยอดสู่การจ้างงานระยะยาว อันจะนำไปสู่การมีรายได้และอาชีพที่มั่นคง การพัฒนาคุณภาพชีวิต การดูแลชุมชนและสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง ตลอดจนการสร้างประโยชน์ร่วมกันระหว่างกลุ่มเปราะบาง ผู้ประกอบการ และสังคมโดยรวม” ณตะวันกล่าวอย่างภาคภูมิใจ

มูลนิธิเอสซีจี เดินหน้าภารกิจเชื่อมต่อ

ชุติพันธ์ เสริมสวัสดิ์ศรี กรรมการและผู้จัดการ มูลนิธิเอสซีจี กล่าวถึงความสำเร็จของณตะวันที่ได้รับรางวัล The Diana Award 2026 ว่า บทบาทของมูลนิธิเอสซีจีเปรียบเสมือน “Connect the Dot” หรือจุดเชื่อมต่อโอกาส โดยมูลนิธิฯ ให้ความสำคัญกับการมองหาและเชื่อมโยงโอกาส เวที และเครือข่ายที่เหมาะสม เพื่อให้เยาวชนที่มีศักยภาพได้แสดงความสามารถ ต่อยอดสิ่งที่ลงมือทำ และทำให้ผลงานหรือเรื่องราวดี ๆ ของกลุ่มได้รับการมองเห็นในวงกว้าง ซึ่งไม่เพียงสร้างโอกาสให้กับตัวเยาวชนเอง แต่ยังสามารถส่งต่อแรงบันดาลใจให้คนอื่น ๆ กล้าที่จะคิดและลงมือสร้างการเปลี่ยนแปลงเช่นกัน

“มูลนิธิเอสซีจีเชื่อมั่นว่า ทุกคนมีคุณค่าและมีศักยภาพในตัวเอง สิ่งสำคัญคือจะต้องเห็นคุณค่าของตัวเอง มองเห็นจุดแข็งและศักยภาพที่มี เพื่อนำไปพัฒนาต่อยอดได้อย่างเต็มที่ การแสวงหาโอกาสในการเรียนรู้จึงเป็นสิ่งจำเป็นที่จะทำให้เราได้รู้จักตัวเองมากขึ้น”

ในภาพใหญ่ การได้รับรางวัล The Diana Award 2026 ของณตะวันย่อมถือเป็นอีกหนึ่งความภาคภูมิใจของเยาวชนไทย และสะท้อนพลังของคนรุ่นใหม่ที่ลงมือสร้างการเปลี่ยนแปลงจากชุมชนรอบตัว โดยปัจจุบัน ณตะวันยังมีผลงานสำคัญที่น่าสนใจอีกหลากหลาย ได้แก่ งานวิจัยแหล่งน้ำดื่มของประชากรยากจนในเขตเทศบาลนครขอนแก่น โครงการ Khonkaen Dialogue, Water For ALL, Khonkaen YouthBank และการพัฒนากลไกดูแลคนไร้บ้าน รวมถึงโครงการ “ศูนย์การเรียนประชาชน” โดยได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานภาคีทั้งในประเทศและต่างประเทศ อาทิ Global Fund for Children, YouthBank International, VSO, สสส., พอช. และ AIDS ACCESS Foundation

ชุติพันธ์กล่าวทิ้งท้ายว่า เรื่องราวของณตะวันและทีมงาน OKAS for ALL จะเป็นแรงบันดาลใจให้เยาวชนอีกหลายคนกล้าที่จะคิดริเริ่ม และลงมือสร้างความเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นจริง

“มูลนิธิเอสซีจี เราเชื่อว่าการสร้างสังคมที่ดีขึ้นเริ่มต้นจากการมองเห็นคุณค่าของคน และน้องภู ก็เช่นเดียวกัน ที่เห็นคุณค่าและศักยภาพของกลุ่มเปราะบาง ไม่เพียงแต่การสร้างอาชีพ แต่คือการนำคุณค่าในชีวิต และความภูมิใจกลับมา” กรรมการและผู้จัดการ มูลนิธิเอสซีจี กล่าว ---

หน้าแรก » ข่าวสังคม