ตัวการ์ตูน “ม้าสู้ชีวิต” จากจีน ก้าวข้ามพรมแดนเยียวยาใจชาวเวียดนาม

ฮานอย, 16 ก.พ. (ซินหัว) — เมื่อปีมะเมียมาเยือน “หม่าเสี่ยวเหย่” (Ma Xiao Ye) ตัวการ์ตูนม้ารูปร่างอ้วนป้อมจากจีนได้กลายเป็นที่ชื่นชอบของชาวเวียดนาม ด้วยความน่ารัก และข้อความเชิงบวกที่ตัวการ์ตูนนี้สื่อสาร

ตั้งแต่เดือนตุลาคมที่ผ่านมาม้าตัวกลมขาสั้น ดวงตากลมโตเป็นประกาย ซึ่งเป็นตัวละครทรัพย์สินทางปัญญา (IP) จากจีนตัวนี้ได้แพร่ไปทั่วสื่อสังคมออนไลน์ของเวียดนาม พร้อมคำบรรยายภาพอย่าง “ทำงานไปร้องไห้ไป” และ “ก้าวต่อไปแม้ในวันที่ไม่ง่าย” ซึ่งเปลี่ยนการ์ตูนธรรมดาให้กลายเป็นสัญลักษณ์แห่งความพยายามที่ผู้คนต่างรู้สึกได้ร่วมกัน

เล ถิ ทัญ เหวี่ยน (Le Thi Thanh Huyen) เจ้าหน้าที่งานประชาสัมพันธ์ในกรุงฮานอยของเวียดนามเผยว่า เธอสังเกตเห็นตัวละครนี้บนเฟซบุ๊กครั้งแรกในช่วงเร่งเคลียร์งานปลายปี และรีบแบ่งปันให้เพื่อนๆ ทันที เนื่องจากตัวละครดังกล่าวสะท้อนถึงประสบการณ์ที่เธอเผชิญอยู่ได้เป็นอย่างดี

เธอเลือกซื้อซองอั่งเปาและพวงกุญแจจากร้านที่จำหน่ายสินค้าหม่าเสี่ยวเหย่ให้เพื่อนๆ เพราะอยากส่งต่อจิตวิญญาณแห่งความเพียรพยายามนี้ต่อไป

ขณะที่ดาว เฟือง เถา (Dao Phuong Thao) ผู้จัดการร้านคอมมิโคลา (Comicola) ตัวแทนจำหน่ายสินค้าหม่าเสี่ยวเย่ในกรุงฮานอย ระบุว่า ลูกค้าจำนวนมากต่างถูกดึงดูดด้วยเหตุผลที่คล้ายกัน หนึ่ง คือ ม้าเป็นสัญลักษณ์ปีนักษัตร สอง คือ ข้อความเชิงบวกที่ม้าตัวนี้พยายามสื่อสาร

เธอกล่าวว่า นักออกแบบชาวจีนออกแบบหม่าเสี่ยวเหย่ด้วยแนวคิดเรื่องความพยายามในทุกๆ วัน มีหลายบริษัทสั่งซื้อสินค้าเพื่อเป็นของขวัญวันตรุษจีนให้พนักงาน เนื่องจากตัวละครนี้สื่อถึงการให้กำลังใจและสุภาษิต “หม่าเต้าเฉิงกง” (马到成功) ซึ่งมีความหมายมงคลว่า “เมื่อม้ามาเยือน ความสำเร็จก็จะมาถึง”

ลีโอ ดิ่ญห์ (Leo Dinh) ซีอีโอของซันวูล์ฟ แอนิเมชัน สตูดิโอ (Sun Wolf Animation Studio) ตัวแทนอย่างเป็นทางการของหม่าเสี่ยวเหย่ในเวียดนาม ระบุว่าเขาได้ติดต่อไปยังผู้ออกแบบชาวจีนหลังเห็นว่าตัวการ์ตูนนี้ได้รับความนิยมอย่างรวดเร็วบนโลกออนไลน์ เพื่อร่วมกันพัฒนาตัวการ์ตูนนี้ให้เป็นสัญลักษณ์ที่สื่อความหมายมากกว่าการเป็นเพียงสินค้าเท่านั้น

สตูดิโอฯ ได้นำเสนอหม่าเสี่ยวเหย่หลากหลายรูปแบบ ทั้งหนังสือภาพ ตุ๊กตา พวงกุญแจ ปฏิทินตั้งโต๊ะและซองอั่งเปา โดยลีโอกล่าวว่า เมื่อผู้คนเห็นม้าตัวนี้ พวกเขาควรจะมองเห็นภาพของตัวเองที่พนักงานจากป๊อปมาร์ต (Pop Mart) ร้านค้าปลีกของสะสมสัญชาติจีนในกรุงฮานอย ระบุว่า ตัวละครทรัพย์สินทางปัญญาแต่ละตัวมีเรื่องราวเป็นของตัวเอง หลายคนเลือกซื้อเพราะรูปลักษณ์ที่น่ารัก แต่ก็มีอีกหลายคนที่รู้สึกผูกพันกับเรื่องราวของตัวละครเหล่านั้น

ซา คั้ญ (Gia Khanh) วัย 18 ปี จากกรุงฮานอยระบุว่า ตนเริ่มสะสมฟิกเกอร์เมกา สเปซ มอลลี (Mega Space Molly) ซึ่งเป็นคอลเลกชันมอลลี ที่มาในชุดนักบินอวกาศธีมต่างๆ หลังจากได้เดินทางไปเซี่ยงไฮ้และสังเกตเห็นความนิยมของตัวละครนี้ ขณะที่เหวี่ยน (Huyen) หญิงเวียดนามกล่าวว่าความสนใจในตัวละครทรัพย์สินทางปัญญาของเธอเพิ่มมากขึ้นหลังจากได้เรียนรู้ถึงสารที่ถูกถ่ายทอดผ่านการออกแบบ

เหวี่ยนซื้อผลิตภัณฑ์ครายเบบี้ (Crybaby) หลายชิ้นให้ลูกสาววัย 10 ขวบ หลังจากได้เรียนรู้ว่าตุ๊กตาตาโตที่มีคราบน้ำตาบนแก้มและริมฝีปากสั่นเทานี้ ช่วยกระตุ้นให้เด็กๆ กล้าแสดงออกถึงอารมณ์ความรู้สึกของตนเองแทนการเก็บกดไว้

“ฉันอยากให้ลูกสาวรู้ว่าเธออยู่ในสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย ซึ่งเธอสามารถแบ่งปันความรู้สึกของตัวเองได้อย่างอิสระ” เธอกล่าว

ในขณะเดียวกัน เหี่ยน ตรัง (Hien Trang) โค้ชด้านจิตวิทยาวัย 40 ปี ในกรุงฮานอยระบุว่า แม้ว่ากล่องสุ่มจะสร้างความตื่นเต้นและความอยากรู้อยากเห็น แต่กลุ่มเด็กๆ ก็เป็นกลุ่มที่เปราะบางและเสี่ยงต่อสภาวะกลัวการตกกระแส (FOMO) ได้ง่ายเป็นพิเศษ

ฝ่าม มิงห์ กวน (Pham Minh Quan) ผู้สมัครปริญญาเอกและอาจารย์ประจำคณะศิลปะและการออกแบบ วิทยาลัยวิทยาศาสตร์และศิลปะสหวิทยาการ มหาวิทยาลัยแห่งชาติเวียดนาม ได้วิเคราะห์ปรากฏการณ์ตัวการ์ตูนของจีนว่า เป็นสิ่งที่ไปไกล

เขากล่าวว่า สิ่งนี้สะท้อนถึงการเปลี่ยนผ่านจากรูปสัญลักษณ์ทางความเชื่อ ไปสู่ตัวละครในชีวิตประจำวันที่แฝงความหมายทางอารมณ์และการบำบัดจิตใจ โดยตัวละครเหล่านี้สามารถเชื่อมโยงประสบการณ์ส่วนบุคคลเข้าด้วยกัน จนกลายเป็นชุมชนที่มีความรู้สึกร่วมกัน

เขาระบุว่าแนวโน้มในอนาคตอาจเปลี่ยนจากการนำเข้าโมเดลสำเร็จรูป ไปสู่การร่วมมือที่เน้นความเป็นท้องถิ่นมากขึ้น เช่น การออกแบบเฉพาะสำหรับเวียดนามและการร่วมมือกับศิลปินในประเทศ สิ่งนี้จะช่วยให้เวียดนามก้าวเข้าสู่ห่วงโซ่มูลค่าของตัวละครทรัพย์สินทางปัญญาในระดับภูมิภาคได้อย่างลึกซึ้งยิ่งขึ้น แทนที่จะเป็นเพียงตลาดผู้บริโภคเพียงอย่างเดียว