โลกจับตา 3 สมรภูมิ “ยูเครน–ตะวันออกกลาง–อินโด-แปซิฟิก” ผนวกแรงกดดันเศรษฐกิจจากน้ำมันและดอกเบี้ย

เมื่อวันที่ 5 กันยายน 2569  สถานการณ์โลกในช่วงเช้าวันนี้ยังเต็มไปด้วยความเคลื่อนไหวด้านความมั่นคง การเมืองระหว่างประเทศ และเศรษฐกิจ โดยเฉพาะความขัดแย้งระหว่างรัสเซียกับยูเครน ความตึงเครียดระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่าน สถานการณ์ในกาซา ตลอดจนการแข่งขันทางภูมิรัฐศาสตร์ระหว่างจีนกับไต้หวัน ขณะที่ตลาดการเงินโลกจับตาทิศทางเศรษฐกิจสหรัฐฯ และนโยบายดอกเบี้ยของธนาคารกลางสหรัฐฯ อย่างใกล้ชิด

จากสถานการณ์ระหว่างวันที่ 4–5 กันยายน 2569 สามารถสรุป 5 ประเด็นข่าวสำคัญที่มีนัยต่อสถานการณ์โลกได้ดังนี้

1. รัสเซียโจมตีสำนักงานใหญ่หน่วยความมั่นคงยูเครนในกรุงเคียฟ

สถานการณ์สงครามรัสเซีย–ยูเครนกลับมาตึงเครียดอีกครั้ง หลังมีรายงานการโจมตีด้วยโดรนต่อ สำนักงานใหญ่หน่วยความมั่นคงยูเครน หรือ SBU ในกรุงเคียฟ เมื่อวันที่ 4 กันยายน ขณะที่หลายพื้นที่ของยูเครนยังต้องเผชิญการโจมตีทางอากาศอย่างต่อเนื่อง

อย่างไรก็ตาม ท่ามกลางสถานการณ์ทางทหารที่ยังดำเนินอยู่ กลับมีสัญญาณทางการทูตที่น่าสนใจ เมื่อ ประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน แสดงท่าทีว่ามีความเป็นไปได้ที่จะบรรลุข้อตกลงสันติภาพ ขณะที่สหรัฐฯ มีแผนส่งผู้แทนไปยังทั้งรัสเซียและยูเครน เพื่อรื้อฟื้นความพยายามในการเจรจา

ประเด็นที่ประชาคมโลกจับตามองจึงอยู่ที่ว่า การรุกทางทหารและกระบวนการเจรจาสันติภาพจะสามารถดำเนินควบคู่กันได้หรือไม่ และจะนำไปสู่การลดระดับความรุนแรงในระยะต่อไปหรือไม่

2. สหรัฐฯ–อิหร่าน เสี่ยงปะทุรุนแรง กระทบพลังงานโลก

ความขัดแย้งระหว่าง สหรัฐฯ กับอิหร่าน ยังคงเป็นหนึ่งในจุดเสี่ยงด้านความมั่นคงที่สำคัญที่สุดของโลก หลังเกิดการโจมตีตอบโต้กันอย่างรุนแรงในช่วงต้นเดือนกันยายน

สถานการณ์ยิ่งมีความอ่อนไหว หลังเกิดเหตุโจมตีงานแต่งงานในพื้นที่ทางตอนใต้ของอิหร่าน โดยการวิเคราะห์ของผู้เชี่ยวชาญด้านอาวุธที่สำนักข่าว Reuters นำเสนอระบุว่า มีความเป็นไปได้สูงว่าเป็นการโจมตีโดยตรงด้วยกระสุนของสหรัฐฯ เหตุการณ์ดังกล่าวมีรายงานผู้เสียชีวิต 5 ราย และบาดเจ็บเกือบ 70 ราย ขณะที่รัฐบาลสหรัฐฯ ระบุว่ากำลังดำเนินการสอบสวน

ขณะเดียวกัน สหรัฐฯ ยังคงเพิ่มแรงกดดันต่อเศรษฐกิจอิหร่าน ผ่านมาตรการคว่ำบาตรและความพยายามจำกัดการส่งออกน้ำมัน

นักวิเคราะห์จับตาความเสี่ยงที่ความขัดแย้งอาจขยายวงกว้าง เพราะหากกระทบเส้นทางเดินเรือหรือโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน อาจส่งผลต่อ ราคาน้ำมัน เงินเฟ้อ ต้นทุนการขนส่ง และเศรษฐกิจโลก ในวงกว้าง

3. กาซายังร้อนแรง แนวคิดย้ายชาวปาเลสไตน์จุดกระแสวิจารณ์

สถานการณ์ใน ฉนวนกาซา ยังคงเป็นอีกหนึ่งประเด็นสำคัญของตะวันออกกลาง หลังรัฐมนตรีฝ่ายขวาจัดในรัฐบาลของนายกรัฐมนตรี เบนจามิน เนทันยาฮู เสนอแนวคิดเกี่ยวกับการให้ชาวปาเลสไตน์ในกาซา “ย้ายออก” พร้อมเสนอแนวทางจัดตั้งกลไกของรัฐบาลเพื่อสนับสนุนการย้ายถิ่นฐานดังกล่าว

แนวคิดนี้สร้างความวิตกกังวลและเสียงคัดค้านจากหลายฝ่าย โดยเฉพาะประเด็นด้านมนุษยธรรมและอนาคตของประชาชนในกาซา ขณะที่สถานการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นก่อนการเลือกตั้งทั่วไปของอิสราเอลในวันที่ 27 ตุลาคม 2569

ท่ามกลางแรงกดดันจากประชาคมระหว่างประเทศ ประเด็นเรื่อง อนาคตของกาซา การจัดการประชากร และสิทธิของชาวปาเลสไตน์ มีแนวโน้มเป็นปัจจัยสำคัญที่กำหนดทิศทางความพยายามสร้างสันติภาพในตะวันออกกลาง

4. จีน–ไต้หวันขยายความขัดแย้งสู่เวทีแปซิฟิก

ความขัดแย้งระหว่าง จีนกับไต้หวัน ไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะบริเวณช่องแคบไต้หวัน แต่กำลังขยายมิติไปสู่เวทีการเมืองและการทูตในมหาสมุทรแปซิฟิก

สถานการณ์ล่าสุดเกิดขึ้นในบริบทของ Pacific Islands Forum หลังจีนคัดค้านการมีส่วนร่วมของไต้หวัน พร้อมเตือนถึง “ผลตามมา” ขณะที่รัฐมนตรีต่างประเทศไต้หวันกล่าวหาจีนว่าใช้แนวทางการทูตที่แข็งกร้าว หรือที่เรียกว่า “Wolf Warrior Diplomacy”

ฝ่ายไต้หวันยังกล่าวหาว่าเจ้าหน้าที่จีนพยายามบ่อนทำลายความเป็นเอกภาพของประเทศต่าง ๆ ในภูมิภาค ขณะที่จีนปฏิเสธข้อกล่าวหาและระบุว่าคำพูดของไต้หวันเป็นการบิดเบือนทางการเมือง

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า การแข่งขันทางอิทธิพลในอินโด-แปซิฟิกกำลังทวีความสำคัญ และประเทศหมู่เกาะแปซิฟิกกำลังกลายเป็นพื้นที่สำคัญของการแข่งขันทางการทูตระหว่างมหาอำนาจ

5. เศรษฐกิจสหรัฐฯ ส่งสัญญาณแข็งแกร่ง ตลาดจับตา Fed และราคาน้ำมัน

ด้านเศรษฐกิจโลก ตลาดยังคงจับตาข้อมูลเศรษฐกิจสหรัฐฯ หลังตัวเลขการจ้างงานนอกภาคเกษตรเดือนสิงหาคมเพิ่มขึ้น 162,000 ตำแหน่ง ขณะที่อัตราการว่างงานอยู่ที่ 4.1%

ข้อมูลดังกล่าวมีความสำคัญต่อการประเมินทิศทางนโยบายการเงินของธนาคารกลางสหรัฐฯ หรือ Fed โดยตลาดกำลังจับตาการประชุมวันที่ 15–16 กันยายน อย่างใกล้ชิด และประเมินความเป็นไปได้เกี่ยวกับทิศทางอัตราดอกเบี้ย

ขณะเดียวกัน ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านได้เพิ่มความไม่แน่นอนให้กับตลาดพลังงาน โดยราคาน้ำมันยังเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ตลาดโลกต้องเฝ้าระวัง

หากราคาพลังงานปรับตัวสูงขึ้นต่อเนื่อง อาจเพิ่มแรงกดดันด้านเงินเฟ้อ และทำให้การตัดสินใจด้านดอกเบี้ยของธนาคารกลางประเทศต่าง ๆ มีความซับซ้อนมากขึ้น