สถานการณ์ต่างประเทศประจำวันที่ 15 พฤศจิกายน 2569 มีประเด็นสำคัญที่น่าติดตามทั้งด้านการเมืองระหว่างประเทศ ความมั่นคง เทคโนโลยี และความสัมพันธ์ทางการทูต โดยเฉพาะความเคลื่อนไหวของมหาอำนาจ การประชุมสุดยอดอาเซียน และความพยายามของประชาคมโลกในการกำหนดกติกาควบคุมอาวุธที่ใช้ปัญญาประดิษฐ์

1. สหรัฐฯ-จีน-รัสเซีย เตรียมประชุมสุดยอดสามฝ่ายครั้งประวัติศาสตร์
ทำเนียบขาวเปิดเผยความเคลื่อนไหวทางการทูตครั้งสำคัญ หลังมีแผนจัดการประชุมสุดยอดสามฝ่ายระหว่างประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐฯ ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ผู้นำจีน และประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ผู้นำรัสเซีย

รายงานระบุว่า ผู้นำทั้งสามเตรียมหารือร่วมกันในวันพฤหัสบดี ระหว่างการประชุมความร่วมมือทางเศรษฐกิจเอเชีย-แปซิฟิก (APEC) ที่เมืองเซินเจิ้น ประเทศจีน ถือเป็นการพบกันในรูปแบบสามฝ่ายที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน

การประชุมครั้งนี้ได้รับความสนใจจากนานาชาติ เนื่องจากทั้งสามประเทศเป็นมหาอำนาจที่มีบทบาทสำคัญต่อเศรษฐกิจ การเมือง และความมั่นคงของโลก โดยเฉพาะท่ามกลางความขัดแย้งและการแข่งขันทางภูมิรัฐศาสตร์

2. การประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ 49 เปิดฉากที่ฟิลิปปินส์
การประชุมสุดยอดสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หรืออาเซียน ครั้งที่ 49 เริ่มต้นขึ้นวันที่ 15 พฤศจิกายน ที่กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ โดยมีประธานาธิบดีเฟอร์ดินานด์ มาร์กอส จูเนียร์ เป็นประธานการประชุม

การประชุมระหว่างวันที่ 15-17 พฤศจิกายน มุ่งหารือแนวทางเสริมสร้างความร่วมมือในภูมิภาค ทั้งด้านสันติภาพ ความมั่นคง เศรษฐกิจ การค้า และการพัฒนาประชาคมอาเซียน ภายใต้แนวคิดการร่วมกันกำหนดทิศทางอนาคต

อีกประเด็นสำคัญคือการพบหารือทวิภาคีนอกรอบระหว่างมาร์กอสกับผู้นำประเทศคู่เจรจา โดยมีกำหนดพบประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ รวมถึงผู้นำจากออสเตรเลีย บราซิล ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้ ซึ่งคาดว่าจะเป็นเวทีสำคัญในการขยายความร่วมมือระหว่างประเทศ

3. SpaceX สร้างประวัติศาสตร์ ส่งยาน Starship กลับมาถูกแขนกลจับที่ฐานปล่อยสำเร็จ
บริษัท SpaceX ของอีลอน มัสก์ ประสบความสำเร็จครั้งสำคัญในการทดสอบยานอวกาศ Starship หลังยานส่วนบนเดินทางกลับจากภารกิจในอวกาศและสามารถลงมาถูกแขนกลขนาดใหญ่ของหอปล่อยจรวดจับไว้ได้อย่างแม่นยำ ณ ฐาน Starbase รัฐเท็กซัส สหรัฐอเมริกา เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน

ภารกิจดังกล่าวใช้เวลาประมาณ 22.5 ชั่วโมง โดยยานเดินทางโคจรรอบโลก 14 รอบ ก่อนกลับเข้าสู่ชั้นบรรยากาศและลงสู่ตำแหน่งที่กำหนดได้สำเร็จ นับเป็นครั้งแรกที่ยานอวกาศ Starship สามารถกลับจากอวกาศและถูกจับด้วยแขนกลของฐานปล่อยได้

ความสำเร็จนี้เป็นก้าวสำคัญของเป้าหมายการพัฒนาระบบขนส่งอวกาศที่นำกลับมาใช้ใหม่ได้ อย่างไรก็ตาม จรวดบูสเตอร์ขั้นแรกยังไม่สามารถกลับมาลงจอดได้ตามแผน เนื่องจากเกิดความขัดข้องระหว่างภารกิจ

4. UN เตรียมประชุมเจนีวา วางกรอบควบคุมอาวุธหุ่นยนต์สังหารที่ใช้ AI
องค์การสหประชาชาติ (UN) เตรียมจัดการประชุมทบทวนอนุสัญญาว่าด้วยอาวุธตามแบบ ครั้งที่ 7 ระหว่างวันที่ 16-20 พฤศจิกายน ณ นครเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ โดยหนึ่งในวาระสำคัญคือการหารือเกี่ยวกับระบบอาวุธอัตโนมัติที่มีอานุภาพทำลายล้างสูง หรือ Lethal Autonomous Weapons Systems (LAWS)

ประเด็นดังกล่าวเกี่ยวข้องกับการนำปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาใช้ในระบบอาวุธที่สามารถเลือกเป้าหมายและโจมตีได้โดยอัตโนมัติ ทำให้เกิดคำถามสำคัญเกี่ยวกับการควบคุมโดยมนุษย์ ความรับผิดชอบทางกฎหมาย และการคุ้มครองพลเรือนในสถานการณ์สงคราม

การประชุมครั้งนี้จะพิจารณาข้อเสนอเกี่ยวกับการกำหนดข้อห้ามและข้อจำกัดทางกฎหมาย เพื่อให้การพัฒนาและใช้งานเทคโนโลยีทางทหารสอดคล้องกับหลักมนุษยธรรมระหว่างประเทศ โดยเฉพาะหลักการที่ว่าการตัดสินใจเกี่ยวกับชีวิตมนุษย์ไม่ควรถูกปล่อยให้เครื่องจักรเป็นผู้กำหนดโดยปราศจากการควบคุมที่เหมาะสม

5. บังกลาเทศเตรียมขอตัวอดีตนายกฯ ชีค ฮาสินา จากอินเดียกลับมาดำเนินคดี
รัฐบาลบังกลาเทศเดินหน้ากระบวนการทางกฎหมายเพื่อขอให้อินเดียส่งตัวชีค ฮาสินา อดีตนายกรัฐมนตรีบังกลาเทศ กลับประเทศ หลังจากเธอเดินทางไปพำนักอยู่ในอินเดียนับตั้งแต่รัฐบาลของเธอถูกโค่นอำนาจจากการลุกฮือของประชาชนในเดือนสิงหาคม 2567

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมของบังกลาเทศเปิดเผยว่า รัฐบาลได้ดำเนินการตามขั้นตอนทางกฎหมายที่จำเป็นสำหรับการขอส่งผู้ร้ายข้ามแดนแล้ว โดยอาศัยกรอบความร่วมมือและสนธิสัญญาส่งผู้ร้ายข้ามแดนระหว่างสองประเทศ

อย่างไรก็ตาม ขั้นตอนต่อไปขึ้นอยู่กับการพิจารณาของรัฐบาลอินเดียว่าจะดำเนินการอย่างไรต่อไป ท่ามกลางความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างสองประเทศที่ต้องจับตามอง

ประเด็นนี้จึงไม่ใช่เพียงกระบวนการทางกฎหมาย แต่ยังเกี่ยวข้องกับความสัมพันธ์ระหว่างประเทศและเสถียรภาพทางการเมืองในภูมิภาคเอเชียใต้ด้วย