NEXTOPIA สร้างเมืองแห่งอนาคตจากบทเรียนกลางผืนป่า
ร่วมด้วยช่วยกัน Co-Creation ออกแบบความยั่งยืนให้ทุกชีวิตเติบโตไปพร้อมกัน

หลายครั้ง เวลาพูดถึง ‘เมืองแห่งอนาคต’ ภาพแรกที่ผู้คนนึกถึง มักเป็นอาคารอัจฉริยะ เทคโนโลยีล้ำสมัยหรือระบบที่เชื่อมโยงทุกอย่างเข้าหากัน อย่างไร้รอยต่อ เราเชื่อว่าอนาคตต้องเร็วกว่า ฉลาดกว่า และทันสมัยกว่าเดิม แต่ถ้าจะสร้างเมืองที่ผู้คนอยากใช้ชีวิตจริง ๆ สิ่งแรกที่เราควรเรียนรู้ อาจไม่ใช่เทคโนโลยี หากเป็นวิธีที่มนุษย์อยู่ร่วมกับธรรมชาติ และ คำตอบนั้น ไม่ได้อยู่กลางมหานคร หากอยู่บนผืนป่าต้นน้ำเล็ก ๆ แห่งหนึ่งในจังหวัดเชียงใหม่ ‘ดอยดำ’ อำเภอเวียงแหง จังหวัดเชียงใหม่ พื้นที่ภายใต้โครงการบ้านเล็กในป่าใหญ่ ตามพระราชดำริ อาจไม่มีสิ่งปลูกสร้างที่หวือหวา ไม่มีระบบอัจฉริยะ หรือเทคโนโลยี
ที่ดึงดูดสายตา แต่ที่นี่ฉายภาพอันชัดเจนของการพัฒนา และการอนุรักษ์ ที่สรรพสิ่งล้วนเติบโตเคียงข้างกันอย่างสมดุล

สิ่งที่เกิดขึ้นบนดอยดำอาจดูเป็นเรื่องธรรมดาสำหรับคนในชุมชน แต่นั่นกลับเป็นภาพที่หลายเมืองทั่วโลกกำลังพยายาม สร้างขึ้น นั่นจึงเป็นเหตุผลที่NEXTOPIA เลือกเดินทางมาที่นี่ เพราะดอยดำ คือห้องเรียนของอนาคต ที่สอนให้เราเรียนรู้การใช้ประโยชน์จากทรัพยากร อย่างรู้คุณค่า ภายใต้แนวพระราชดำริที่มุ่งให้ ‘คนอยู่ร่วมกับป่าอย่างเกื้อกูล’

NEXTOPIA เชื่อว่า เมืองแห่งอนาคตไม่ได้สร้างขึ้นจากนวัตกรรม เพียงอย่างเดียว หากเกิดจากความเข้าใจว่าผู้คน ชุมชน และธรรมชาติ จะเติบโตไปด้วยกันอย่างไร แนวคิดนี้คือหัวใจของ NEXTOPIA เมืองต้นแบบแห่งอนาคต ที่พัฒนาขึ้นภายใต้แนวคิด ‘Co-Creation’ พื้นที่ที่เชื่อมโยงความชอบ การใช้เวลาคุณภาพกับคนที่รัก และการสร้างวิถีชีวิต ที่ใส่ใจโลกไปพร้อมกัน

ทั้งยังเปิดโอกาสให้คนหลากหลายความคิดมาเรียนรู้ แลกเปลี่ยน และสร้างสรรค์แนวทางใหม่ ๆ เพื่อรับมือกับความท้าทาย ของโลกยุคใหม่ เพราะไม่มีองค์กรหรือภาคส่วนใดออกแบบอนาคตได้เพียงลำพัง ทุกการเปลี่ยนแปลง ที่ยั่งยืน ล้วนเกิดจาก การร่วมมือของผู้คนที่มีเป้าหมายเดียวกัน

NEXTOPIA ไม่ได้มองความยั่งยืนเป็นเพียงแนวคิดเพื่อออกแบบพื้นที่ แต่มองว่า ‘ความยั่งยืน’คือรากฐานสำคัญของการพัฒนาผ่าน 4 เสาหลัก ได้แก่ การเป็นเมืองแห่งความยั่งยืน การเป็น Sandbox ให้คนรุ่นใหม่ การส่งเสริมความเท่าเทียมและมีส่วน ร่วมของทุกคน และการเป็นศูนย์กลางเชื่อมโยง นวัตกรกับผู้นำทางความคิด เพื่อร่วมกันสร้างผลกระทบเชิงบวกต่อสังคม

เมืองแห่งอนาคต จะไม่เป็นเพียงวลี เมื่อ NEXTOPIA ขยายบทบาท มาร่วมกับโครงการ Village to the World Season 5 #SustainableAgenda #QueenLegacy โดย การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) เพื่อสืบสานพระราชปณิธานของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ฟื้นฟูป่าต้นน้ำ และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน ผ่านการท่องเที่ยวที่สร้างสมดุล ระหว่างเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม ตลอดจนเพื่อเรียนรู้ต้นแบบ ของการพัฒนาที่เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม และนำบทเรียนเหล่านั้นกลับไปประยุกต์ กับการสร้างเมืองแห่งอนาคตที่ตอบโจทย์ผู้คนและโลกใบนี้อย่างแท้จริง เพราะพวกเขามีความเชื่อว่า อนาคตที่ดี ไม่ควรเป็นเมืองที่เทคโนโลยีก้าวหน้า เพียงอย่างเดียว แต่ควรเป็นเมืองที่ผู้คนยังรู้สึกเชื่อมโยงกับธรรมชาติ และยังเปิดโอกาสให้ทุกคนมีส่วนร่วมในการ กำหนดอนาคตของตัวเอง

ยานพาหนะค่อยเคลื่อน ๆ ตัวสู่ดอยสูง เผยให้เห็นสายหมอกลอยเหนือแนวเขา คลอเสียงน้ำใสจากลำธารที่ไหลผ่านผืนป่า อันอุดมสมบูรณ์ ซึ่งเป็นแหล่งกำเนิด สายน้ำที่หล่อเลี้ยงชีวิต และเชื่อมโยงสรรพสิ่งเข้าด้วยกัน โดยมีฉากหลังเป็นวิถีชีวิต แสนเรียบง่ายของผู้คนบนดอย สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ ที่ดำรงอยู่อย่างเป็นมิตรและเอื้ออารี การ เดินทางสู่ดอยดำครั้งนี้ นอกจากไปเพื่อเรียนรู้เรื่องราวชุมชน ยังเป็นการลงทุนระยะยาวเพื่อสร้างอนาคตที่ดีให้กับทุกชีวิต ผ่านการลงมือทำร่วมกัน เริ่มด้วยกิจกรรมสำคัญ ‘Bring Nature to Nature’ เพาะชำกล้าไม้พื้นถิ่น-ปลูกต้นพญาเสือโคร่ง เพื่อฟื้นฟูระบบนิเวศและพื้นที่สีเขียว

ทุกต้นกล้าเล็ก ๆ ที่ปลูกลงบนดินในวันนั้น คือจุดเริ่มต้นของระบบนิเวศ ในวันหน้า จากกล้าเล็ก ๆ เหล่านั้นจะกลายเป็น ส่วนหนึ่งของผืนป่าที่ช่วยกักเก็บน้ำ ฟื้นฟูความหลากหลายทางชีวภาพ ลดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลง สภาพภูมิอากาศ และสร้างความมั่นคงให้กับระบบนิเวศที่หล่อเลี้ยงผู้คน และสรรพสัตว์ทั้งต้นน้ำและปลายน้ำ เพราะในโลกที่ทุกอย่าง เชื่อมโยงถึงกัน การดูแลธรรมชาติในวันนี้ คือการดูแลคุณภาพชีวิตของผู้คนในวันหน้า

NEXTOPIA ยังร่วมกิจกรรมเรียนรู้แนวทางการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน ร่วมกับโครงการบ้านเล็กในป่าใหญ่และกรมประมง ผ่าน การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ บนพื้นที่สูง เพราะสภาพภูมิประเทศและอุณหภูมิที่เหมาะสม ทำให้ดอยดำ เป็นแหล่งเพาะเลี้ยงสัตว์ น้ำ คุณภาพ นับเป็นการต่อยอดศักยภาพของพื้นที่ ให้เกิดมูลค่าเพิ่มโดยไม่ทำลายทรัพยากรธรรมชาติ อย่างปลาเรนโบว์เทราต์ และปลาสเตอร์เจียน ก็สร้างรายได้ให้กับชุมชน เปิดโอกาสทางเศรษฐกิจใหม่ ๆ ให้คนในพื้นที่ ขณะเดียวกันก็ยังคง รักษาสมดุล ของระบบนิเวศเอาไว้ได้

ทั้งยังสร้างความภาคภูมิใจ สร้างความเข้มแข็ง และสร้างความเชื่อมั่นให้กับคนในพื้นที่ว่า พวกเขาก็เป็นผู้กำหนดอนาคต ของตนเองได้จริง ๆ คุณนรีรัตน์ สันธยาติ ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการใหญ่ ผู้บริหารกลุ่มงาน Sustainability and Investor Relations แสดงวิสัยทัศน์อย่างภาคภูมิว่า

“สิ่งที่ NEXTOPIA เรียนรู้จากดอยดำคือ ความยั่งยืนจะเกิดขึ้นได้ เมื่อทุกภาคส่วนร่วมมือกัน ชุมชนมีองค์ความรู้ ภาครัฐมี การสนับสนุน ภาคเอกชนมีทรัพยากรและเครือข่าย เมื่อทุกฝ่ายทำงานร่วมกันเราจะสร้างผลกระทบเชิงบวก ที่ยั่งยืน มากกว่า การทำงานเพียงลำพัง นี่คือแนวคิด Co-Creation ที่ NEXTOPIA ต้องการผลักดันให้เกิดขึ้นจริงในเมืองแห่งอนาคต”

เราอาจคิดว่าอนาคตต้องเกิดจากสิ่งใหม่ที่ไม่เคยมีมาก่อน ‘ดอยดำ’ ผืนป่าต้นน้ำเล็ก ๆ แห่งนี้กลับสะท้อนให้เห็นว่า อนาคต ที่ยั่งยืนอาจเริ่มต้นจากการเห็นคุณค่าและหวงแหนทรัพยากร และเมืองแห่งอนาคตอาจไม่ได้เริ่มจากการสร้างตึกสูง หรือ เทคโนโลยีอันชาญฉลาด แต่เริ่มจากการอยู่ร่วมกับธรรมชาติอย่างเคารพและสมดุล