บรรยากาศการเมืองไทยก่อนการเลือกตั้งทั่วไปวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 สะท้อนความเปลี่ยนแปลงเชิงยุทธศาสตร์อย่างมีนัยสำคัญ เมื่อ “มูเตลู” หรือวัฒนธรรมความเชื่อเรื่องสิ่งศักดิ์สิทธิ์และโชคลาง ถูกยกระดับจากความศรัทธาส่วนบุคคลสู่เครื่องมือทางการเมืองและนโยบายเศรษฐกิจสร้างสรรค์ โดยพรรคการเมืองหลายขั้วต่างนำมาใช้เป็นกลไกสื่อสารเพื่อเข้าถึงจิตวิทยามวลชน ท่ามกลางความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจและสังคม

นักวิเคราะห์ชี้ว่า มูเตลูในช่วงปี 2568–2569 ได้ปรับตัวสู่ยุคดิจิทัล กลายเป็น “สายมูออนไลน์” และพัฒนาเป็น “เศรษฐกิจสายมู” (Mu-conomy) ที่มีมูลค่าหมุนเวียนสูงถึงปีละกว่า 10,000–15,000 ล้านบาท สะท้อนจากตัวเลขรายได้ธุรกิจโหราศาสตร์และไสยศาสตร์ที่เติบโตมากกว่า 800% ในรอบไม่กี่ปี พรรคการเมืองจึงเริ่มผนวกมิติความเชื่อเข้ากับนโยบาย Soft Power และการท่องเที่ยวเชิงศรัทธา เพื่อกระจายรายได้สู่ชุมชน

ในสนามภาคอีสาน พรรคประชาชน ภายใต้การนำของ นายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ แสดงยุทธศาสตร์การปรับตัวทางวัฒนธรรมอย่างชัดเจน จากภาพลักษณ์พรรคคนรุ่นใหม่ สู่การเคารพจิตวิญญาณท้องถิ่น ผ่านการลงพื้นที่สักการะอนุสาวรีย์ท้าวสุรนารีและลอดประตูชุมพลที่จังหวัดนครราชสีมา นักวิชาการมองว่าเป็นการใช้ “มูเตลูเชิงสัญลักษณ์” เพื่อสร้างความไว้วางใจและลดช่องว่างระหว่างอุดมการณ์ก้าวหน้ากับจารีตท้องถิ่น ก่อนเชื่อมโยงไปสู่การนำเสนอนโยบายเชิงโครงสร้าง เช่น การกระจายอำนาจและการแก้ปัญหาทุนสีเทา

ขณะที่พรรคโอกาสใหม่ นำโดย นายจตุพร บุรุษพัฒน์ เลือกใช้แนวทางแตกต่าง ด้วยการมองมูเตลูในฐานะ “ทุนทางวัฒนธรรม” ที่ต้องบริหารจัดการอย่างเป็นระบบ ภายใต้แนวคิด “บริหารนำการเมือง” พรรคพยายามแปลงความศรัทธาให้เป็นมูลค่าทางเศรษฐกิจ ผ่านยุทธศาสตร์เศรษฐกิจสร้างสรรค์ การท่องเที่ยวเชิงจิตวิญญาณ และการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล เพื่อยกระดับ Soft Power ไทยอย่างโปร่งใสและยั่งยืน มากกว่าการใช้พิธีกรรมเพื่อเรียกคะแนนเสียงเฉพาะหน้า

บทวิเคราะห์ยังชี้ว่า การใช้มูเตลูของพรรคการเมืองแตกต่างกันตามกลุ่มเป้าหมายและเจเนอเรชัน ตั้งแต่กลุ่ม Gen X ที่ยึดถือจารีตและศาสนา Gen Y ที่มองมูเตลูเป็นเครื่องมือสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจ ไปจนถึง Gen Z ที่นิยมมูเตลูแบบมินิมอลและเชื่อมโยงกับโลกดิจิทัล พรรคการเมืองจึงเริ่มนำหลัก “Muketing” หรือการตลาดบนฐานความศรัทธา มาใช้สร้างเรื่องราวและความผูกพันทางอารมณ์กับผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

ท้ายที่สุด ผู้เชี่ยวชาญเห็นตรงกันว่า มูเตลูได้กลายเป็น “ตัวแปรทางการเมือง” ที่อาจมีผลต่อการตัดสินใจของประชาชนในการเลือกตั้งปี 2569 อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ อย่างไรก็ตาม ความท้าทายสำคัญคือการพิสูจน์ว่า การนำความเชื่อมาใช้จะไม่เป็นเพียงฉากหน้าในการหาเสียง แต่สามารถบูรณาการเข้ากับนโยบายที่ทำได้จริง มีจริยธรรม และสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีทั้งทางกายและใจให้กับประชาชนได้อย่างยั่งยืน ซึ่งจะเป็นบทพิสูจน์ความน่าเชื่อถือของพรรคการเมืองในสนามเลือกตั้งครั้งสำคัญนี้