รายงานวิเคราะห์นโยบายหาเสียงเลือกตั้งปี 2569 ของพรรคการเมืองไทย เผยให้เห็นว่า การเลือกตั้งทั่วไปวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ไม่ได้เป็นเพียงการแข่งขันทางการเมืองแบบเดิม แต่เป็นจุดเปลี่ยนเชิงโครงสร้างที่ “เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI)” และ “เศรษฐกิจดิจิทัล” ถูกยกระดับขึ้นเป็นแกนกลางของนโยบายพรรคการเมือง ท่ามกลางบริบทเศรษฐกิจโลกชะลอตัว และการขยายอิทธิพลของยุทธศาสตร์ “AI Plus” ของสาธารณรัฐประชาชนจีน

บทสรุปผู้บริหารของรายงานระบุว่า นโยบายหาเสียงของพรรคการเมืองหลักในไทยมีทั้ง “จุดบรรจบเชิงยุทธศาสตร์” และ “รอยร้าวทางอุดมการณ์” เมื่อพิจารณาเทียบกับยุทธศาสตร์ AI Plus ของจีน ซึ่งเริ่มบังคับใช้อย่างจริงจังตั้งแต่ปี 2568 และมุ่งบูรณาการ AI เข้ากับเศรษฐกิจจริงทุกภาคส่วน เพื่อสร้างกำลังการผลิตใหม่และยกระดับจีนสู่มหาอำนาจเทคโนโลยีภายในปี 2578

เศรษฐกิจติดหล่ม ดัน AI เป็นเครื่องยนต์ใหม่
รายงานชี้ว่า การเติบโตทางเศรษฐกิจของไทยในปี 2569 ถูกประเมินไว้เพียงร้อยละ 1.6–2.1 สะท้อนข้อจำกัดของโครงสร้างเศรษฐกิจเดิมที่พึ่งพาการส่งออกและการท่องเที่ยว พรรคการเมืองจึงต้องแสวงหา “เครื่องจักรเศรษฐกิจใหม่” โดยพร้อมใจกันชู AI และเศรษฐกิจดิจิทัลเป็นคำตอบ เกิดปรากฏการณ์ “ประชานิยมทางเทคโนโลยี” แทนที่ประชานิยมแบบแจกเงินในอดีต

เพื่อไทย–ประชาชน–ภูมิใจไทย จุดร่วมและจุดต่าง
การวิเคราะห์นโยบายของ 3 พรรคหลักพบว่า

พรรคเพื่อไทย เน้นบทบาทรัฐนำการลงทุน โครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ และนโยบายอย่าง Digital Wallet, Smart Agriculture และโครงการ Landbridge ซึ่งมีความสอดรับสูงกับยุทธศาสตร์ AI Plus และ Digital Silk Road ของจีน

พรรคภูมิใจไทย ใช้แนวทางปฏิบัตินิยม รับแนวคิด “AI Plus” มาปรับใช้ในบริบทไทย ทั้งการบริหารรัฐ การจัดการภัยพิบัติ และเศรษฐกิจฐานราก สอดคล้องกับการถ่ายทอดเทคโนโลยีจากจีน

พรรคประชาชน วางจุดยืนต่างออกไป โดยเสนอ “รัฐแพลตฟอร์ม” Open Data และการคุ้มครองสิทธิความเป็นส่วนตัว เน้นความโปร่งใสและการกระจายอำนาจ ซึ่งอาจขัดแย้งกับโมเดลการกำกับดูแลแบบรวมศูนย์ของจีน

แม้แนวคิดแตกต่าง แต่รายงานระบุว่าทั้งสามพรรคมีจุดร่วมสำคัญในด้านการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล การผลักดันอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า (EV) และการสร้างเมืองอัจฉริยะ ซึ่งล้วนเอื้อต่อการขยายบทบาทเทคโนโลยีจีนในไทยและอาเซียน

EV–Smart City–Landbridge ตัวเร่งผูกพันจีน
รายงานชี้ว่า ไทยกำลังกลายเป็นฐานการผลิต EV และศูนย์กลางห่วงโซ่อุปทานอัจฉริยะของจีน จากนโยบายภาครัฐที่เอื้อการลงทุน ขณะเดียวกัน การพัฒนา Smart City และระบบความปลอดภัยสาธารณะด้วยเทคโนโลยี AI จากจีน สร้างทั้งโอกาสด้านประสิทธิภาพและความกังวลเรื่องสิทธิส่วนบุคคล ส่วนโครงการ Landbridge ถูกมองว่าเป็นมากกว่าโครงการโลจิสติกส์ แต่เป็นการเชื่อมไทยเข้ากับยุทธศาสตร์ภูมิรัฐศาสตร์และความมั่นคงของจีนโดยตรง

ความเสี่ยงอธิปไตยข้อมูล–ตลาดแรงงาน
อย่างไรก็ดี รายงานเตือนถึงความเสี่ยงจากการพึ่งพาเทคโนโลยีจีนมากเกินไป ทั้งปัญหาอธิปไตยทางข้อมูล (Data Sovereignty) การผูกขาดโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล และผลกระทบต่อตลาดแรงงานจากระบบอัตโนมัติ โดยแรงงานทักษะต่ำ–กลางของไทยมีแนวโน้มถูกแทนที่ ขณะที่บุคลากร AI ระดับสูงยังขาดแคลน

ข้อเสนอเชิงนโยบาย: ถ่วงดุล ไม่ผูกขาด
รายงานเสนอให้รัฐบาลใหม่หลังเลือกตั้ง 2569 ใช้ยุทธศาสตร์ “Dual-Stack” กระจายแหล่งเทคโนโลยี ไม่ผูกขาดกับประเทศใดประเทศหนึ่ง เร่งออกกฎหมาย AI และ Data Sovereignty ที่เข้มแข็ง กำหนดเงื่อนไขการถ่ายทอดเทคโนโลยีอย่างเป็นรูปธรรม และตั้งกองทุนรองรับการเปลี่ยนผ่านแรงงานจากผลกระทบ AI

รายงานสรุปว่า การเลือกตั้งปี 2569 คือการตัดสินใจเลือก “ระบบปฏิบัติการ” ให้อนาคตประเทศ ว่าประเทศไทยจะบูรณาการเข้ากับคลื่นเทคโนโลยีจีนอย่างลึกซึ้งเพียงใด หรือจะถ่วงดุลเพื่อรักษาอธิปไตยทางดิจิทัลและผลประโยชน์ระยะยาวของชาติ ท่ามกลางการแข่งขันทางเทคโนโลยีของมหาอำนาจโลก.