เมื่อวันที่ 23 มกราคม 2569   นายณพลเดช มณีลังกา ที่ปรึกษากรรมการต่างประเทศ กล่าวว่า จากที่ตนในฐานะเพิ่งกลับมาจากอินเดีย จากการบวชแสวงบุญที่ประเทศอินเดีย ได้รับการแจ้งเตือนอย่างเป็นทางการจากหน่วยงานสาธารณสุขของอินเดียเกี่ยวกับสถานการณ์การพบผู้ติดเชื้อไวรัสนิปาห์ในรัฐเวสต์เบงกอล ซึ่งทางการอินเดียได้ยกระดับมาตรการควบคุมโรคอย่างเข้มข้น โดยเฉพาะการกักตัวกลุ่มเสี่ยง การติดตามผู้สัมผัสใกล้ชิด และการเฝ้าระวังในโรงพยาบาล หลังพบผู้ติดเชื้อยืนยัน 5 ราย และมีผู้ถูกกักตัวเพื่อสังเกตอาการเกือบ 100 คน

นายณพลเดช อธิบายว่า ไวรัสนิปาห์เป็นโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน โดยมีค้างคาวกินผลไม้เป็นพาหะสำคัญ และสามารถติดต่อจากคนสู่คนได้ผ่านสารคัดหลั่งในบางกรณี แม้จะไม่แพร่กระจายง่ายเท่าโควิด-19 แต่มีอัตราการเสียชีวิตสูง โดยเฉพาะในผู้ที่เกิดภาวะสมองอักเสบ ซึ่งข้อมูลจากองค์การอนามัยโลกยืนยันว่าปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนและไม่มียารักษาเฉพาะ การรักษาทำได้เพียงประคับประคองตามอาการ จึงเป็นเชื้อที่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษ

จากการติดตามข้อมูลจริงจากหน่วยงานสาธารณสุขอินเดียและสื่อสากล พบว่ามาตรการของอินเดียไม่ได้เป็นการล็อกดาวน์ทั้งประเทศ แต่เป็นการควบคุมเฉพาะพื้นที่เสี่ยง การจำกัดการเดินทางในระดับท้องถิ่น และการคุมเข้มในสถานพยาบาล โดยเน้นการป้องกันการแพร่เชื้อภายในโรงพยาบาล ซึ่งเคยเป็นจุดเริ่มต้นของการระบาดในอดีต

นายณพลเดช ระบุว่า การเตรียมพร้อมของประชาชนเป็นสิ่งสำคัญ ควรหลีกเลี่ยงการรับประทานผลไม้ที่มีร่องรอยถูกสัตว์กัด หลีกเลี่ยงผลไม้สดที่อาจปนเปื้อนสารคัดหลั่งจากค้างคาว งดสัมผัสสัตว์ป่วย และหากมีอาการไข้ ปวดศีรษะ ไอ หรือมีอาการทางระบบประสาท ควรรีบพบแพทย์ทันที พร้อมทั้งดูแลสุขภาพให้ร่างกายแข็งแรง พักผ่อนให้เพียงพอ รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ และรักษาสุขอนามัยอย่างเคร่งครัด

ในส่วนของประเทศไทย นายณพลเดช เสนอให้กระทรวงสาธารณสุขเตรียมความพร้อมเชิงรุก โดยยกระดับการเฝ้าระวังโรคติดต่ออุบัติใหม่ ประสานงานกับด่านตรวจคนเข้าเมืองอย่างจริงจัง โดยเฉพาะผู้เดินทางจากประเทศหรือพื้นที่เสี่ยงในเอเชียใต้ เพิ่มระบบคัดกรองอาการและการซักประวัติการเดินทาง รวมถึงเตรียมความพร้อมของบุคลากรทางการแพทย์และห้องปฏิบัติการ เพื่อให้สามารถรับมือได้ทันทีหากพบผู้ต้องสงสัย

นายณพลเดช เห็นว่า บทเรียนจากโควิด-19 สะท้อนชัดว่าการเตรียมพร้อมล่วงหน้าและการสื่อสารข้อมูลที่ถูกต้องจะช่วยลดความตื่นตระหนกและลดความสูญเสียได้ การเฝ้าระวังไวรัสนิปาห์จึงไม่ใช่เรื่องของประเทศใดประเทศหนึ่ง แต่เป็นความร่วมมือด้านสาธารณสุขที่ทุกประเทศต้องให้ความสำคัญ เพื่อปกป้องความปลอดภัยของประชาชนในระยะยาว