"ดร.ณพลเดช มณีลังกา" ชี้เชียงรายมีศักยภาพเป็นเมืองหลักเชิงยุทธศาสตร์ของภาคเหนือตอนบน เสนอฟื้นเส้นทางบินตรงเชียงราย–คุนหมิง เชื่อมการค้า การลงทุน และโลจิสติกส์ไทย–จีนตอนใต้ในอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง 

เมื่อวันที่  1 กุมภาพันธ์ 2569    ที่สนามบินคุนหมิง มณฑลยูนนาน ประเทศจีน ดร.ณพลเดช มณีลังกา สว.สำรอง กลุ่ม 16 จ.เชียงราย และอดีตเลขานุการผู้ช่วยรัฐมนตรีกระทรวงคมนาคม เปิดเผยว่า เมืองคุนหมิง มณฑลยูนนาน สาธารณรัฐประชาชนจีน เป็นศูนย์กลางเชิงยุทธศาสตร์ด้านการคมนาคมของจีนตอนใต้ และควรถูกเชื่อมโยงโดยตรงกับจังหวัดเชียงรายในฐานะ “เมืองหลักของภาคเหนือตอนบน” ไม่ใช่เพียงเมืองท่องเที่ยวรองดังเช่นที่ผ่านมา โดยเฉพาะเส้นทางบินตรงคุนหมิง–เชียงราย ซึ่งในอดีตเคยเปิดให้บริการแล้ว แต่ถูกยุติลงจากข้อจำกัดเชิงนโยบายและโครงสร้างการบิน มากกว่าการขาดศักยภาพของพื้นที่ ทั้งนี้ตนได้ทำหนังสือเสนอต่อสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (CAAT) สำนักงานการบินพลเรือนแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน (CAAC) รวมถึงรัฐบาลมณฑลยูนนาน เพื่อผลักดันการเปิดเส้นทางบินดังกล่าวขึ้นใหม่อย่างเป็นรูปธรรม ภายใต้กรอบการยกระดับเชียงรายสู่เมืองหลักของภูมิภาค

ดร.ณพลเดช อธิบายว่า คุนหมิงเป็นศูนย์กลางการคมนาคมและโลจิสติกส์สำคัญของจีนตะวันตกเฉียงใต้ ทำหน้าที่เป็นประตูเชื่อมจีนกับประเทศในอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง ทั้งลาว เมียนมา เวียดนาม และไทย ในอดีตสายการบินจีนอย่าง China Eastern Airlines และ Ruili Airlines เคยเปิดให้บริการบินตรงจากคุนหมิงมายังท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย ทั้งในรูปแบบเที่ยวบินประจำและเที่ยวบินเช่าเหมาลำ สะท้อนให้เห็นว่าเชียงรายมีศักยภาพเพียงพอในการเป็นปลายทางหลักของการบินระหว่างประเทศ โดยไม่จำเป็นต้องพึ่งพาการถ่ายโอนผู้โดยสารผ่านกรุงเทพมหานครหรือเชียงใหม่

เส้นทางบินตรงดังกล่าวในช่วงเวลานั้นได้รับการตอบรับที่ดี โดยเฉพาะในฤดูท่องเที่ยวและช่วงกิจกรรมความร่วมมือระหว่างไทยกับจีน แต่การให้บริการขาดความต่อเนื่อง เนื่องจากกรอบนโยบายการบินที่จัดวางเชียงรายไว้ในฐานะเมืองรอง ทำให้ขาดมาตรการสนับสนุนในระยะยาว ทั้งด้านต้นทุนการบิน การตลาด และการบริหารความเสี่ยง ก่อนจะได้รับผลกระทบเพิ่มเติมจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 ส่งผลให้สายการบินจีนต้องหันไปฟื้นเส้นทางเมืองหลักตามนิยามเดิมเป็นลำดับแรก

ดร.ณพลเดช ระบุว่า การที่เส้นทางคุนหมิง–เชียงรายยังไม่กลับมาเปิดบินในปัจจุบัน ไม่ได้เกิดจากการขาดความต้องการเดินทาง แต่เป็นผลจากกรอบความคิดเชิงนโยบายที่ยังมองเชียงรายเป็นเพียงเมืองท่องเที่ยวปลายทาง ขณะที่ในความเป็นจริง เชียงรายกำลังก้าวขึ้นเป็นเมืองหลักเชิงยุทธศาสตร์ของภาคเหนือตอนบน เป็นประตูเศรษฐกิจของไทยในการเชื่อมต่อจีนตอนใต้ ผ่านทั้งโครงข่ายถนน R3A รถไฟจีน–ลาว และการค้าชายแดน ซึ่งกำลังเปลี่ยนโฉมโครงสร้างโลจิสติกส์ของภูมิภาคอย่างรวดเร็ว

จากการศึกษาบทเรียนในอดีต ตนจึงได้เสนอแนวทาง 5 แนวทางต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อผลักดันการเปิดเส้นทางบินตรงคุนหมิง–เชียงราย ภายใต้เป้าหมายการยกระดับเชียงรายจากเมืองรองสู่เมืองหลักอย่างแท้จริง

แนวทางที่ 1 คือการนิยามเส้นทางคุนหมิง–เชียงรายใหม่ให้เป็นเส้นทางเชิงยุทธศาสตร์ระดับภูมิภาค รองรับบทบาทเมืองหลัก ไม่จำกัดอยู่เพียงมิติการท่องเที่ยว แต่เชื่อมโยงกับการค้า การลงทุน โลจิสติกส์ การแพทย์ การศึกษา และการประชุมระหว่างประเทศ เพื่อสร้างอุปสงค์การเดินทางตลอดทั้งปี

แนวทางที่ 2 คือการให้ภาครัฐของทั้งสองประเทศเข้ามามีบทบาทสนับสนุนในช่วงเริ่มต้น อาทิ การลดค่าธรรมเนียมสนามบิน การสนับสนุนค่าใช้จ่ายด้านการตลาด หรือการใช้กลไกค้ำประกันรายได้ขั้นต่ำในระยะ 2–3 ปีแรก เพื่อสะท้อนสถานะของเชียงรายในฐานะเมืองหลักที่รัฐพร้อมผลักดันเชิงนโยบาย

แนวทางที่ 3 คือการยกระดับความร่วมมือระดับจังหวัดและมณฑล โดยกำหนดให้การเปิดเส้นทางบินเป็นส่วนหนึ่งของความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ระหว่างจังหวัดเชียงรายกับมณฑลยูนนาน ไม่ใช่ปล่อยให้เป็นการตัดสินใจเชิงพาณิชย์ของสายการบินเพียงฝ่ายเดียว

แนวทางที่ 4 คือการพัฒนาเชียงรายให้รองรับบทบาทเมืองหลักด้านการบิน ทั้งโลจิสติกส์สินค้าเกษตรและสินค้ามูลค่าสูง การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ ศูนย์การแพทย์ การศึกษา และกิจกรรม MICE เพื่อสร้างทราฟฟิกต่อเนื่องและเพิ่มความคุ้มค่าในการทำการบินระยะยาว

แนวทางที่ 5 คือการผลักดันในระดับนโยบายคมนาคมของประเทศ ให้การเชื่อมโยงทางอากาศกับจีนตอนใต้ โดยเริ่มจากเมืองคุนหมิง เป็นส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์เศรษฐกิจไทยในอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง โดยยอมรับบทบาทใหม่ของเชียงรายในฐานะเมืองหลักของภาคเหนือ

ดร.ณพลเดช กล่าวทิ้งท้ายว่า ทั้งนี้อาจต้องประสานกับหลายหน่วยงานของไทยเพื่อร่วมกันผลักดัน หากประเทศไทยสามารถฟื้นเส้นทางบินตรงคุนหมิง–เชียงราย ภายใต้กรอบการยกระดับเมืองได้สำเร็จ จะไม่เพียงเป็นการเปิดประตูเศรษฐกิจจากจีนตอนใต้เข้าสู่ภาคเหนือของไทย แต่จะเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้เชียงรายก้าวขึ้นเป็นเมืองหลักด้านคมนาคมและเศรษฐกิจของภูมิภาค