สมาคมนักข่าวฯ ผนึกกำลังภาคี จัดงานวันเสรีภาพสื่อมวลชนโลก 2569 เปิดเวทีระดมความคิดอนาคตสื่อไทย ท่ามกลางความท้าทายจากแพลตฟอร์มดิจิทัล พร้อมสะท้อนชีวิตจริงคนทำงานสื่อผ่านเวทีรางวัล  จี้รัฐหยุดแทรกแซง-จัดการแพลตฟอร์มยักษ์ ชี้ยุค AI เขย่าวงการข่าว

เมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม 2569 สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ร่วมกับสมาคมผู้ผลิตข่าวออนไลน์ จัดกิจกรรมเนื่องใน “วันเสรีภาพสื่อมวลชนโลก 2569” (World Press Freedom Day) ภายใต้หัวข้อเสวนา “ทางรอดของสื่อไทยในยุคที่แพลตฟอร์มครองโลก” เพื่อเปิดพื้นที่แลกเปลี่ยนมุมมองและแนวทางปรับตัวของสื่อมวลชนไทยในยุคดิจิทัล

เวทีเสวนาครั้งนี้รวบรวมผู้เชี่ยวชาญจากหลากหลายภาคส่วน ประกอบด้วย อดิศักดิ์ ลิมปรุ่งพัฒนกิจ รองผู้อำนวยการไทยพีบีเอส, รศ.ดร.พิจิตรา ศุภสวัสดิ์กุล นักวิจัยสถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ภาวุธ พงษ์วิทยภานุ ผู้เชี่ยวชาญด้านเศรษฐกิจดิจิทัลและสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน และ ดร.ธนกร ศรีสุขใส ผู้จัดการกองทุนสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ โดยมี ณัฏฐ์อาภา ผ่องทิพาภรณ์ จาก TNN ทำหน้าที่ดำเนินรายการ

ผู้ร่วมเสวนาเห็นพ้องกันว่า สื่อไทยกำลังเผชิญแรงกดดันจากแพลตฟอร์มดิจิทัลระดับโลก ทั้งในด้านรายได้ โครงสร้างธุรกิจ และพฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้สื่อจำเป็นต้องเร่งปรับตัว ทั้งในด้านรูปแบบการนำเสนอ การใช้เทคโนโลยี และการสร้างความน่าเชื่อถือ เพื่อรักษาบทบาทในฐานะแหล่งข้อมูลที่มีคุณภาพของสังคม

นอกจากนี้ ภายในงานยังมีพิธีมอบรางวัลการประกวดภาพถ่ายหัวข้อ “พลังข่าว พลังความจริง” และคลิปสั้น “ชีวิตจริงคนทำงานสื่อ” ซึ่งสะท้อนมุมมองและความท้าทายของผู้ปฏิบัติงานสื่อมวลชนในยุคปัจจุบัน ทั้งด้านแรงกดดันจากงาน ความไม่มั่นคงในอาชีพ และการทำหน้าที่ท่ามกลางกระแสข้อมูลข่าวสารที่หลั่งไหลอย่างรวดเร็ว

การจัดงานครั้งนี้นับเป็นอีกเวทีสำคัญที่สะท้อนสถานการณ์สื่อไทยในปัจจุบัน พร้อมชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นในการปรับตัว เพื่อให้สื่อยังคงทำหน้าที่ตรวจสอบอำนาจและเป็นกระบอกเสียงของสังคมได้อย่างเข้มแข็งในยุคที่ภูมิทัศน์สื่อเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

องค์กรวิชาชีพจี้รัฐหยุดแทรกแซง-จัดการแพลตฟอร์มยักษ์ ชี้ยุค AI เขย่าวงการข่าว

พร้อมกันนี้เนื่องในโอกาสวันเสรีภาพสื่อมวลชนโลก (World Press Freedom Day) ประจำปี 2569 องค์การยูเนสโก (UNESCO) ได้กำหนดให้วันนี้เป็นหมุดหมายสำคัญที่สังคมโลกตระหนักถึงคุณค่าของเสรีภาพสื่อมวลชน ความปลอดภัยของผู้ปฏิบัติงานสื่อ และสิทธิของประชาชนในการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารที่ถูกต้อง โปร่งใส และตรวจสอบได้ ซึ่งล้วนเป็นรากฐานของสังคมประชาธิปไตย

ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงของภูมิทัศน์สื่อในยุคดิจิทัล อุตสาหกรรมสื่อกำลังเผชิญความท้าทายรอบด้าน ทั้งจากการเปลี่ยนผ่านทางเทคโนโลยี โดยเฉพาะปัญญาประดิษฐ์ (AI) และอิทธิพลของแพลตฟอร์มข้ามชาติที่มีบทบาทต่อการกำหนดทิศทางข้อมูลข่าวสาร องค์กรวิชาชีพสื่อมวลชน โดย สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย และสมาคมผู้ผลิตข่าวออนไลน์ จึงขอประกาศเจตนารมณ์ พร้อมเสนอข้อเรียกร้องต่อรัฐบาลและทุกภาคส่วน ดังนี้

1. รัฐบาลต้องเปิดพื้นที่ให้สื่อมวลชนสามารถทำหน้าที่ตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐได้อย่างอิสระ รับฟังความคิดเห็นที่หลากหลาย และคุ้มครองสิทธิของประชาชนในการรับรู้ข้อมูลข่าวสาร โดยหลีกเลี่ยงการใช้กฎหมาย อำนาจรัฐหรืออำนาจอื่นใด แทรกแซงการนำเสนอข้อมูลข่าวสารที่เป็นประโยชน์ต่อสาธารณะ เพื่อเสริมสร้างความโปร่งใสและความน่าเชื่อถือในการบริหารประเทศ

2. รัฐบาลควรเร่งผลักดันกฎหมายหรือมาตรการที่ทำให้เกิดความเป็นธรรมระหว่างผู้ผลิตข่าวสารกับแพลตฟอร์มดิจิทัล โดยกำหนดให้แพลตฟอร์มที่นำเนื้อหาข่าวไปใช้สร้างรายได้ ต้องมีระบบแบ่งปันผลประโยชน์หรือค่าตอบแทนอย่างเป็นธรรม ภายใต้หลักการว่า "ข่าวคุณภาพมีต้นทุน" เพื่อให้สื่อสามารถดำรงอยู่ได้อย่างยั่งยืนและผลิตเนื้อหาที่มีคุณภาพต่อสังคม

3. รัฐบาลควรส่งเสริมให้มีกฎหมายที่ป้องกันการใช้กระบวนการยุติธรรมเป็นเครื่องมือคุกคามผู้ทำหน้าที่เพื่อสาธารณะ โดยคุ้มครองผู้สื่อข่าว ประชาชนที่เปิดเผยข้อมูลหรือแสดงความคิดเห็นโดยสุจริต ให้สามารถตรวจสอบอำนาจได้โดยไม่หวาดกลัว อันจะนำไปสู่สังคมที่โปร่งใสและตรวจสอบได้

4. สื่อมวลชนต้องธำรงมาตรฐานวิชาชีพ ด้วยการนำเสนอข้อมูลที่ถูกต้อง รอบด้าน และผ่านการตรวจสอบข้อเท็จจริง โดยเฉพาะในบริบทที่เทคโนโลยี AI อาจถูกใช้สร้างหรือบิดเบือนข้อมูล เพราะความน่าเชื่อถือและความรับผิดชอบต่อสาธารณะเป็นหัวใจสำคัญของวิชาชีพ

5. ขอเชิญชวนประชาชนร่วมสนับสนุนสื่อที่มีคุณภาพและยึดมั่นในจริยธรรม พร้อมทั้งตรวจสอบข้อมูลก่อนเผยแพร่หรือส่งต่อ เพื่อร่วมกันลดปัญหาข่าวปลอมและเนื้อหาที่สร้างความแตกแยกในสังคม

เสรีภาพสื่อ คือเสรีภาพประชาชน
สื่อต้องยืนหยัดบนจริยธรรม นำเสนอด้วยความถูกต้อง
และรับผิดชอบต่อสังคม
 

ทั้งนี้สามารถติดตามการถ่ายทอดสดได้ที่ https://fb.watch/GSs-Mj3eOK/?