“สว.ชิบ” ชี้อันดามันต้องสร้างจุดขายที่คู่แข่งทำไม่ได้ ยกโมเดล”ฮาลองเบย์”ดันสู่ศูนย์กลางท่องเที่ยวอาเซียน ด้าน“ชวภณ” แนะลงทุนให้ถูกทิศ ปลุกเศรษฐกิจ-ยกระดับคุณภาพชีวิตคนพื้นที่

วันที่ 8 พฤษภาคม 2569 นายชวภณ วัธนเวคิน รองประธานคณะกรรมาธิการการต่างประเทศ วุฒิสภา กล่าวว่าคณะกรรมาธิการการต่างประเทศ วุฒิสภา ได้ลงพื้นที่จังหวัดพังงาและภูเก็ตระหว่างวันที่ 7-9 พฤษภาคม 2568 เพื่อเก็บข้อมูลเชิงลึกประกอบการจัดทำข้อเสนอแนะเชิงนโยบายต่อวุฒิสภาและรัฐบาล โดยมีเป้าหมายสำคัญในการผลักดันกลุ่มจังหวัดอันดามันให้ก้าวขึ้นเป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจ การท่องเที่ยว และคมนาคมขนส่งในระดับภูมิภาคอาเซียน

นายชวภณ กล่าวว่าจังหวัดพังงาและภูเก็ตมีศักยภาพสูงในการดึงดูดนักลงทุนและนักท่องเที่ยวคุณภาพ หากโครงสร้างพื้นฐานและการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติได้รับการพัฒนาอย่างเป็นระบบ สองจังหวัดนี้คือประตูสำคัญของไทยสู่อาเซียนด้านอันดามัน หากเราลงทุนอย่างถูกทิศทาง จะเกิดผลทวีคูณต่อทั้งเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่

อย่างไรก็ตามคณะกรรมาธิการฯได้รับฟังบรรยายสรุปจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ณ ศาลากลางจังหวัดพังงา ครอบคลุมประเด็นยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัด บทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาพรวมการพัฒนาเศรษฐกิจและการท่องเที่ยว การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมทางบก ทางเรือ และทางอากาศ รวมถึงการจัดการสิ่งแวดล้อมและการรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

รองประธาน กมธ.ต่างประเทศ กล่าวด้วยว่าคณะฯได้เดินทางไปรับฟังบรรยายสรุปจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ณ อุทยานแห่งชาติอ่าวพังงา ในประเด็นด้านสิ่งแวดล้อม ขีดความสามารถในการรองรับนักท่องเที่ยว การจัดการทรัพยากรของจังหวัด และการท่องเที่ยวโดยชุมชนและแรงงานชุมชน นอกจากนี้ยังเดินทางไปยังเกาะปันหยี เพื่อรับฟังบรรยายสรุปเกี่ยวกับแนวทางพัฒนาการท่องเที่ยวชุมชน และเยี่ยมชมพื้นที่

ด้านนายชิบ จิตนิยม รองประธานคณะกรรมาธิการการต่างประเทศ วุฒิสภา คนที่ห้า เสนอให้ยกระดับรูปแบบการท่องเที่ยวในกลุ่มจังหวัดอันดามันให้ทัดเทียมระดับโลก โดยยกตัวอย่างการท่องเที่ยวด้วยเฮลิคอปเตอร์และเรือยอร์ชที่เกาะไหหลำของจีน ซึ่งสามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวกลุ่มบนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

นายชิบ ยกตัวอย่างโมเดลจากเวียดนาม โดยชี้ว่าฮาลองเบย์ (Ha Long Bay) คือกรณีศึกษาที่น่าสนใจ เพราะเวียดนามนำทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่แล้วมาออกแบบเป็นประสบการณ์ล่องเรือชมอ่าวจนกลายเป็นสินค้าท่องเที่ยวระดับโลก และยิ่งน่าสนใจเมื่อมองลึกเข้าไปในแผ่นดินที่จังหวัดนิญบิ่ญ (Ninh Binh) หรือที่รู้จักกันในชื่อ "ฮาลองบก" (Inland Ha Long Bay) ซึ่งชาวเรือท้องถิ่นพายเรือด้วยเท้าแทนมือ จนกลายเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่นักท่องเที่ยวทั่วโลกต้องการมาสัมผัสด้วยตัวเอง

"ทะเลอันดามันของเราสวยงามไม่แพ้กัน แต่คำถามคือเรากล้าออกแบบประสบการณ์ที่ทำให้นักท่องเที่ยวต้องมาหาเราหรือยัง เราต้องกล้าคิดใหม่ว่าการท่องเที่ยวระดับพรีเมียมคืออะไร และออกแบบประสบการณ์ที่คู่แข่งในภูมิภาคยังทำไม่ได้" นายชิบกล่าว

นายชิบ เสนอให้จัดกระบี่ พังงา และภูเก็ตอยู่ในคลัสเตอร์การท่องเที่ยวเดียวกัน เพื่อบริหารจัดการทรัพยากรและส่งเสริมการตลาดร่วมกันอย่างมีเอกภาพ แทนที่จะพัฒนาแบบแยกส่วนเหมือนที่ผ่านมา เป้าหมายของเราชัดเจนคือให้กลุ่มจังหวัดอันดามันก้าวสู่การเป็นศูนย์กลางระดับอาเซียนอย่างมีรากฐานที่มั่นคงและยั่งยืน ไม่ใช่แค่การพัฒนาระยะสั้นเพื่อตัวเลข แต่ต้องเป็นการเติบโตที่คนในพื้นที่ได้ประโยชน์อย่างแท้จริง ซึ่งข้อมูลและข้อสังเกตทั้งหมดจากการลงพื้นที่ครั้งนี้จะถูกรวบรวมสังเคราะห์เป็นข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพื่อนำเสนอต่อวุฒิสภาและรัฐบาลต่อไป

ด้านรองศาสตราจารย์แล ดิลกวิทยรัตน์ สมาชิกวุฒิสภาและกรรมาธิการการต่างประเทศ ตั้งคำถามเชิงวิพากษ์ว่า หากอันดามันมุ่งเน้นการท่องเที่ยวเป็นหัวใจหลักของเศรษฐกิจ การศึกษาในพื้นที่สามารถผลิตบุคลากรที่ตอบโจทย์ตลาดแรงงานท้องถิ่นได้จริงหรือไม่ โดยชี้ว่าประเทศไทยผลิตบัณฑิตแบบเดียวกันทั้งประเทศ โดยไม่คำนึงถึงบริบทและความต้องการเฉพาะของแต่ละพื้นที่ ส่งผลให้แรงงานในพื้นที่ท่องเที่ยวอย่างอันดามันขาดทักษะที่ภาคเอกชนต้องการจริง

รศ.แล ยังอภิปรายถึงมิติสำคัญของการทำให้ธรรมชาติเป็นสินค้า โดยระบุว่าสินค้าท่องเที่ยวต้องมีความหลากหลาย ต้องเปลี่ยนแปลง และแข่งขันได้ พร้อมยกตัวอย่างซาปา (Sapa) ประเทศเวียดนาม ที่ใช้กระเช้าไฟฟ้าเชื่อมภูเขาสู่ภูเขา เปิดโอกาสให้นักท่องเที่ยวทั้งชมนาขั้นบันได เยี่ยมชุมชนชาวม้ง (Hmong) และขึ้นยอดเขาฟานซิปัน (Fansipan) ยอดเขาสูงที่สุดในอินโดจีนสูง 3,143 เมตร ซึ่งเป็นการสร้างสินค้าใหม่จากทรัพยากรเดิม

"สิ่งสำคัญที่สุดคือการรักษาสมดุล อุทยานธรรมชาติไม่ใช่แค่พื้นที่อนุรักษ์ แต่ต้องขายได้ด้วย และขายในแบบที่ไม่ทำลายต้นทุนเดิม เพราะในโลกวันนี้ธรรมชาติไม่ได้เป็นแค่ธรรมชาติอีกต่อไป มันกลายเป็นสินค้าไปแล้ว" รศ.แล กล่าว

ขณะที่นายปริญญา วงษ์เชิดขวัญ สว. และกรรมาธิการการต่างประเทศ หยิบยกประเด็นปัญหาขยะในพื้นที่ท่องเที่ยว ตั้งคำถามถึงทัศนคติของประชาชนในพื้นที่ต่อมาตรการจัดการขยะของภาครัฐ และมีการต่อต้านจากชุมชนหรือไม่ นอกจากนี้ยังหยิบยกปัญหากลิ่นกัญชาในพื้นที่ท่องเที่ยวของภูเก็ต ซึ่งกำลังส่งผลกระทบอย่างเป็นรูปธรรม โดยระบุว่าเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้นักท่องเที่ยวกลุ่มบนหลีกเลี่ยงภูเก็ต และตั้งคำถามว่าพังงามีปัญหาในลักษณะเดียวกันนี้หรือไม่

ด้านนายสราวุฒิ ธนาเจริญสกุล รองผู้ว่าราชการจังหวัดพังงา กล่าวว่าจังหวัดพังงามุ่งเสริมบทบาทองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและภาคประชาสังคมให้มีส่วนร่วมในการพัฒนาพื้นที่อย่างแท้จริง พร้อมวางตำแหน่งจังหวัดให้เป็นจุดเชื่อมโยงกิจกรรมทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์และดิจิทัลของฝั่งอันดามัน ควบคู่กับการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงคุณภาพ ทั้ง Wellness Tourism การท่องเที่ยวชุมชน และการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ที่ให้ความสำคัญกับระบบนิเวศและวิถีชีวิตท้องถิ่น

ทั้งนี้ารลงพื้นที่ดูงานของคณะกรรมาธิการการต่างประเทศฯในครั้งนี้มีการหยิบยกประเด็นน่าเป็นห่วงว่าไทยกำลังถูกประเทศเพื่อนบ้านแซงหน้าในด้านการพัฒนาการท่องเที่ยว โดยอ้างถึงเสียงสะท้อนจากนักท่องเที่ยวต่างชาติที่มาไทยเมื่อ 10 ปีที่แล้ว และกลับมาวันนี้ก็ยังพบบริการและประสบการณ์แบบเดิม ไม่มีการพัฒนาหรือเปลี่ยนแปลงใดให้เห็น สะท้อนให้เห็นว่านโยบายการพัฒนาการท่องเที่ยวที่ผ่านมาอาจยังไม่เดินไปในทิศทางที่ถูกต้อง และรัฐบาลจำเป็นต้องทบทวนการจัดสรรงบประมาณสนับสนุนอย่างจริงจัง