กรมฝนหลวงฯเร่งปฏิบัติการเติมน้ำเข้าเขื่อนปราณบุรี เนื่องจากปริมาณน้ำใช้การได้เหลือเพียงร้อยละ 14 ของความจุอ่าง ขณะที่น้ำไหลเข้าเขื่อนต่ำกว่าปกติ พร้อมเตรียมรับมือฝนทิ้งช่วงปลายเดือนมิถุนายนและความเสี่ยงจากปรากฏการณ์เอลนีโญในช่วงครึ่งหลังของปี 

เมื่อวันที่ 21 มิถุนายน 2569   นายวิทยา แก้วมี อธิบดีกรมฝนหลวงและการบินเกษตร เปิดเผยว่า กรมฝนหลวงและการบินเกษตรได้ติดตามสถานการณ์น้ำในพื้นที่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์อย่างใกล้ชิด โดยข้อมูลล่าสุดจากศูนย์ปฏิบัติการน้ำอัจฉริยะ (SWOC) และสำนักชลประทานที่ 14 ระบุว่า เขื่อนปราณบุรีมีปริมาณน้ำกักเก็บ 72.37 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือร้อยละ 19 ของความจุอ่างเก็บน้ำทั้งหมด 391 ล้านลูกบาศก์เมตร ขณะที่ปริมาณน้ำใช้การได้เหลือเพียง 54.37 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือร้อยละ 14 เท่านั้น ระดับน้ำในเขื่อนยังต่ำกว่าระดับน้ำควบคุมตอนล่าง (Lower Rule Curve) ซึ่งเป็นเกณฑ์เฝ้าระวังด้านการบริหารจัดการน้ำของอ่างเก็บน้ำ จึงจำเป็นต้องเร่งปฏิบัติการฝนหลวงเพื่อเพิ่มน้ำต้นทุนในอ่างเก็บน้ำให้เพียงพอต่อการอุปโภคบริโภค การเกษตร และความต้องการใช้น้ำในช่วงฤดูแล้ง

ขณะที่ปริมาณน้ำไหลเข้าอ่างยังต่ำกว่าปกติ โดยนับตั้งแต่ต้นฤดูฝนช่วงกลางเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา มีน้ำไหลเข้าเขื่อนสะสมเพียงประมาณ 9 ล้านลูกบาศก์เมตรเท่านั้น ขณะที่เขื่อนยังมีภารกิจจัดสรรน้ำให้พื้นที่เกษตรในเขตชลประทานมากกว่า 200,000 ไร่ รวมทั้งสนับสนุนน้ำดิบสำหรับการผลิตประปา ภาคการท่องเที่ยว และการอุปโภคบริโภคของประชาชนในพื้นที่โดยได้เน้นย้ำให้หน่วยปฏิบัติการฝนหลวงหัวหินเร่งเติมน้ำเข้าเขื่อนปราณบุรีอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากปริมาณน้ำใช้การได้ของอ่างเหลือเพียงร้อยละ 14 ของความจุอ่าง โดยมีเป้าหมายสนับสนุนการเพิ่มปริมาณน้ำในอ่างให้สูงกว่าร้อยละ 50 ภายในช่วงเดือนกรกฎาคม-สิงหาคมนี้ หากสภาพอากาศเอื้ออำนวยต่อการปฏิบัติการ

ทั้งนีัตามรายงานของกรมชลประทาน ปัจจุบันอ่างเก็บน้ำทั่วประเทศมีปริมาณน้ำรวม 44,944 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือร้อยละ 56 ของความจุเก็บกักทั้งหมด ขณะที่ปริมาณน้ำใช้การได้อยู่ที่ 20,836 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือร้อยละ 37 ของความจุเก็บกัก ดังนั้นในภาพรวมของประเทศยังมีน้ำอยู่ในระดับที่บริหารจัดการได้ แต่หลายพื้นที่ยังมีปริมาณน้ำต้นทุนค่อนข้างจำกัดเมื่อพิจารณารายภูมิภาค พบว่าภาคตะวันตกมีปริมาณน้ำมากที่สุดอยู่ที่ร้อยละ 64 รองลงมาคือภาคใต้ร้อยละ 60 ภาคเหนือร้อยละ 54 และภาคตะวันออกเฉียงเหนือร้อยละ 46 ขณะที่ภาคกลางและภาคตะวันออกมีปริมาณน้ำอยู่ร้อยละ 29 และร้อยละ 35 ตามลำดับ

สำหรับ 4 เขื่อนหลักในลุ่มน้ำเจ้าพระยา พบว่า เขื่อนภูมิพลมีปริมาณน้ำร้อยละ 56 และเขื่อนสิริกิติ์ร้อยละ 53 ขณะที่เขื่อนแควน้อยบำรุงแดนมีน้ำเพียงร้อยละ 27 และเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์เหลือเพียงร้อยละ 15 บ่งชี้ว่าบางพื้นที่ยังมีความเสี่ยงด้านน้ำต้นทุน แม้ภาพรวมของประเทศจะยังอยู่ในเกณฑ์ที่บริหารจัดการได้

สำหรับพื้นที่ที่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษในระยะนี้ ได้แก่ ภาคกลางและภาคตะวันออก ซึ่งมีปริมาณน้ำต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของประเทศ รวมทั้งพื้นที่เกษตรนอกเขตชลประทานในหลายจังหวัดที่ยังมีความเปราะบางต่อภาวะฝนทิ้งช่วง เนื่องจากพึ่งพาน้ำฝนเป็นหลัก

นายวิทยากล่าวว่า ตามข้อสั่งการของนายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กรมฝนหลวงและการบินเกษตรได้เตรียมความพร้อมรองรับสถานการณ์ฝนทิ้งช่วงและความเสี่ยงจากปรากฏการณ์เอลนีโญ หลังกรมอุตุนิยมวิทยาคาดการณ์ว่า ภาวะเอลนีโญมีแนวโน้มรุนแรงขึ้นในช่วงปลายปี 2569 และอาจต่อเนื่องไปจนถึงปี 2570 ซึ่งอาจส่งผลให้หลายพื้นที่มีปริมาณฝนต่ำกว่าค่าเฉลี่ยและเพิ่มความเสี่ยงด้านทรัพยากรน้ำ