วุฒิสภา-สสส. สานพลังภาคีเครือข่าย ยกระดับ “ตลาดเขียวรัฐสภา” สู่ตลาดประจำ สร้างต้นแบบพื้นที่นโยบายเอื้อต่ออาหารสุขภาวะ ชู “Senate Wellness Food Market” เชื่อมเกษตรกร-อาหารปลอดภัย-ผู้บริโภค พร้อมต่อยอดต้นแบบ Healthy Food Environment สู่หน่วยงานภาครัฐ

ที่อาคารรัฐสภา วันที่ 2 กันยายน 2569 คณะอนุกรรมการขับเคลื่อนด้านอาหารปลอดภัยเพื่อสุขสภาพที่ดี วุฒิสภา ร่วมกับคณะกรรมาธิการการเกษตรและสหกรณ์ วุฒิสภา สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข เปิดกิจกรรม “ตลาดอาหารสุขสภาพดีของวุฒิสภา (Senate Wellness Food Market)” เพื่อยกระดับการจัดตลาดเขียวในพื้นที่รัฐสภาจากกิจกรรมเฉพาะครั้งสู่การดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง โดยกำหนดจัดเป็นตลาดประจำทุกวันพุธแรกของเดือน เพื่อเพิ่มการเข้าถึงอาหารปลอดภัย อาหารอินทรีย์ และผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพ พร้อมสร้างสภาพแวดล้อมด้านอาหารที่เอื้อต่อสุขภาวะในพื้นที่องค์กรนโยบายระดับประเทศ

นางสาวอมร ศรีบุญนาค อนุกรรมการขับเคลื่อนด้านอาหารปลอดภัยเพื่อสุขสภาพที่ดี วุฒิสภา กล่าวว่า การจัดตลาดอาหารสุขสภาพดีของวุฒิสภาเป็นการต่อยอดจากกิจกรรมตลาดเขียวในงานแถลงผลงานวุฒิสภา ระหว่างวันที่ 7- 9 ก.ค. 2569 มีเกษตรกร ผู้ประกอบการ และวิสาหกิจชุมชนเข้าร่วมจำหน่ายสินค้า และมีสมาชิกวุฒิสภา สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และบุคลากรรัฐสภาเข้าใช้พื้นที่ไม่น้อยกว่า 500 คนต่อวัน ผลตอบรับจากการจัดตลาดเขียวที่ผ่านมาแสดงให้เห็นถึงความต้องการเข้าถึงอาหารที่ปลอดภัยและดีต่อสุขภาพอย่างต่อเนื่อง จึงต้องการยกระดับให้กลายเป็นกลไกประจำของรัฐสภา สร้างตลาดอาหารสุขสภาพดีของวุฒิสภาให้เป็นพื้นที่ที่เชื่อมโยงอาหารปลอดภัย เกษตรกร ผู้ประกอบการ และผู้บริโภคเข้าด้วยกัน และทำให้การสร้างสุขภาพเกิดขึ้นได้จริงในวิถีชีวิตและสถานที่ทำงาน

“ปัจจุบันแม้สมาชิกวุฒิสภา กรรมาธิการ กรรมการ และบุคลากรของวุฒิสภา จะสามารถเข้าถึงอาหารปลอดภัยและสร้างสุขภาพได้ แต่ไม่เพียงพอต่อความต้องการ ร่วมทั้งยังมีทางเลือกจำนวนน้อย จึงได้ร่วมกับ สสส. กรมอนามัย จัดกิจกรรมตลาดอาหารสุขสภาพดีของวุฒิสภา เพื่อส่งเสริมการเข้าถึงอาหารปลอดภัย ผลิตภัณฑ์สุขภาพ และผลิตภัณฑ์ชุมชน บูรณาการความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐ ภาคีเครือข่ายและผู้ประกอบการ และนำเสนอผลงานนวัตกรรม แนวทางการขับเคลื่อนระบบอาหารเพื่อสุขภาวะ และส่งเสริมความรู้ ความเข้าใจ ด้านสุขภาพ และโภชนาการที่ถูกต้อง นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของภาคนโยบาย ที่ส่งต่อการบริโภคและการสร้างสุขภาวะไปสู่ประชาชนอย่างยั่งยืน” นางสาวอมร กล่าว

นางสาวนิรมล ราศรี ผู้อำนวยการสำนักสร้างเสริมวิถีชีวิตสุขภาวะ สสส. กล่าวว่า ปัจจุบัน สสส. และภาคีเครือข่าย ได้ร่วมกันพัฒนาพื้นที่ตลาดเขียวต้นแบบ 108 แห่งทั่วประเทศ ทำหน้าที่ทั้งสร้างการเข้าถึงอาหารปลอดภัย เชื่อมโยงเกษตรกรกับผู้บริโภค สร้างเศรษฐกิจชุมชน และเป็นพื้นที่เรียนรู้ด้านอาหารและสุขภาพ โดยข้อมูลการศึกษาเกษตรกรในเครือข่ายตลาดเขียว ปี 2568 พบว่า 87% ของเกษตรกรที่เข้าร่วม มีรายได้หรือกำไรในระดับที่สามารถเลี้ยงดูตนเองและครอบครัวได้ สะท้อนว่าการสร้างตลาดอาหาร เพื่อสุขภาวะสามารถสร้างผลลัพธ์ควบคู่กันได้ทั้งด้านสุขภาพ เศรษฐกิจชุมชน และความเข้มแข็งของระบบอาหาร การนำแนวคิดตลาดเขียวเข้ามาในพื้นที่รัฐสภา จึงเป็นอีกก้าวสำคัญของการทำงานร่วมกับภาคนโยบายในการผลักดันการเข้าถึงอาหารปลอดภัย และแสดงให้เห็นว่าหน่วยงานภาครัฐสามารถมีบทบาทในการออกแบบสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะได้อย่างเป็นรูปธรรม

“การสร้างเสริมสุขภาพไม่ควรฝากภาระไว้กับการตัดสินใจของแต่ละบุคคลเพียงอย่างเดียว จำเป็นต้องสร้างสภาพแวดล้อมด้านอาหาร หรือ Food Environment ที่เอื้อต่อการเลือกและการเข้าถึงอาหารของประชาชนในชีวิตประจำวัน ความร่วมมือของทุกภาคส่วนทำให้ตลาดอาหารสุขภาพดีของวุฒิสภา (Senate Wellness Food Market) ไม่ได้เป็นเพียงตลาด แต่เป็นพื้นที่ที่เชื่อม ‘เกษตร-อาหาร-สุขภาพ-นโยบาย’ เข้าด้วยกัน และสามารถต่อยอดเป็นต้นแบบการใช้พื้นที่ภาครัฐ เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมด้านอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพได้ หลังจากนี้จะต่อยอดขยายสู่ศูนย์ราชการ กระทรวง โรงพยาบาล มหาวิทยาลัย และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อขยายแนวคิดการสร้างเสริมสุขภาพจากระดับบุคคลไปสู่การเปลี่ยนสภาพแวดล้อมและระบบอาหารในองค์กร” นางสาวนิรมล กล่าว

นางสาวสุวารี พัดเย็น ผู้ประสานงานเครือข่ายตลาดเขียว กล่าวว่า จุดสำคัญของการขับเคลื่อนครั้งนี้ คือการเปลี่ยนจากกิจกรรมตลาดเขียวระยะสั้นไปสู่การสร้างกลไกที่องค์กรสามารถดำเนินการได้อย่างต่อเนื่อง ไม่เพียงแต่จำนวนร้านค้าหรือจำนวนครั้งที่จัดตลาด แต่คือการที่พื้นที่นโยบายอย่างรัฐสภาเริ่มนำแนวคิดเรื่องอาหารเพื่อสุขภาวะมาเปลี่ยนเป็นการจัดการสภาพแวดล้อมขององค์กรอย่างเป็นรูปธรรม จากกิจกรรมไปสู่กลไกประจำ และจากการบอกให้คนเลือกอาหารที่ดี ไปสู่การทำให้อาหารที่ดีมีอยู่จริงและเข้าถึงได้ง่ายในชีวิตประจำวัน การมีคณะกรรมาธิการการเกษตรและสหกรณ์ วุฒิสภา เข้ามาร่วมขับเคลื่อน ช่วยเติมเต็มมิติของระบบอาหารตั้งแต่ต้นทาง โดยเชื่อมเกษตรกรและผู้ผลิตอาหารปลอดภัยเข้ากับพื้นที่ตลาดและผู้บริโภค การขับเคลื่อนในระยะต่อไปจึงไม่ใช่เพียงการทำให้ตลาดอาหารสุขสภาพดีของวุฒิสภาดำเนินการได้อย่างต่อเนื่อง แต่ยังมุ่งเก็บข้อมูล ประเมินผล และถอดบทเรียน เพื่อนำไปพัฒนารูปแบบตลาดเขียวในหน่วยงานภาครัฐที่มีมาตรฐานและกลไกบริหารจัดการที่ชัดเจน

ทั้งนี้ คณะอนุกรรมการขับเคลื่อนด้านอาหารปลอดภัยเพื่อสุขสภาพที่ดี วุฒิสภา กำหนดจัดตลาดทุกวันพุธแรกของเดือน ตั้งแต่ ก.ย.-ธ.ค. 2569 พร้อมติดตามและประเมินผล เพื่อนำไปพัฒนารูปแบบการดำเนินงานในระยะต่อไป สำหรับการจัดตลาดในระยะนำร่อง กำหนดจัดทั้งหมด 4 ครั้ง ได้แก่ วันที่ 2 ก.ย. , 7 ต.ค. , 4 พ.ย. และ 9 ธ.ค. 2569 ที่บริเวณสระมรกต ฝั่งวุฒิสภา โดยมีซุ้มจำหน่ายสินค้าและซุ้มให้ความรู้ด้านสุขภาวะกว่า 25 ร้านค้า เพื่อให้บุคลากรในพื้นที่รัฐสภาและประชาชนสามารถเข้าถึงอาหารปลอดภัยและองค์ความรู้ด้านสุขภาพได้อย่างสะดวก