ภาคีเมืองน่านผนึกกำลัง ชู “แข่งเรือปลอดภัย สร้างสรรค์” ยกระดับประเพณีเรือน่าน หนุนพื้นที่ปลอดภัยสำหรับทุกคน เน้นย้ำแก่นแท้ประเพณี ความสามัคคี ควบคู่การเป็นเมืองท่องเที่ยวปลอดภัยระดับโลก 

เทศบาลเมืองน่าน สำนักงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้า (สคล.) สนับสนุนโดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับสมาคมเรือแข่งจังหวัดน่าน การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) สำนักงานน่าน และสภาวัฒนธรรมจังหวัดน่าน จัดเวทีแถลงข่าว "แข่งเรือน่าน ปลอดภัย สร้างสรรค์" เพื่อระดมแนวคิดในการอนุรักษ์ประเพณีเรือน่านให้คงความลือเลื่อง ดังคำขวัญของจังหวัดน่าน โดยเฉพาะนัดเปิดสนาม งานประเพณีแข่งเรือจังหวัดน่าน (ทานสลากภัต) วัดพระธาตุช้างค้ำวรวิหารพระอารามหลวง วันที่ 26-27 กันยายน 2569 ณ เชิงสะพานพัฒนาภาคเหนือ

นางอริสา บุญสม รองนายกเทศมนตรีเทศบาลเมืองน่าน เปิดเผยว่า หนึ่งในความท้าทายสำคัญ คือการสร้างแรงบันดาลใจให้เด็กและเยาวชนรุ่นใหม่เกิดความผูกพันกับวัฒนธรรมการแข่งเรือตั้งแต่วัยเยาว์ ผ่านความร่วมมือกับสมาคมกีฬาเรือน่าน จัดกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ อาทิ กิจกรรม "สเก็ตเรือ" โดยมีเป้าหมายบ่มเพาะให้เด็กกลุ่มนี้เติบโตขึ้นเป็นฝีพายรุ่นใหม่ในอนาคต ตอบโจทย์ที่น่านเป็นเมืองที่องค์การยูเนสโก (UNESCO) ให้เป็นสมาชิกเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ระดับโลก (UCCN) ที่ผสมผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นเข้ากับการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน โดยเน้นความเรียบง่ายและรักษาอัตลักษณ์ดั้งเดิม

ในส่วนการจัดงานประเพณีแข่งเรือ เทศบาลเมืองน่านคงให้ความสำคัญกับการพัฒนาสภาพแวดล้อมของพื้นที่จัดงาน ควบคู่ไปกับการสร้างกติกาทางสังคมร่วมกับสมาคมเรือแข่ง ทีมเรือ ฝีพาย กองเชียร์ และผู้ประกอบการร้านค้า เพื่อยกระดับงานประเพณีแห่งนี้ให้เป็นพื้นที่ปลอดภัย เปิดกว้าง และเป็นมิตรสำหรับทุกคน

นายธีระ วัชรปราณี ผู้อำนวยการ สำนักงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้า (สคล.) เปิดเผยผลสำรวจความคิดเห็นประชาชน 400 ตัวอย่าง ต่องานแข่งเรือประเพณีจังหวัดน่าน ปี 2568 พบว่า ร้อยละ 89.25 ไม่ดื่มแอลกอฮอล์ในงาน ร้อยละ 94 เห็นว่ามาตรการนี้ช่วยป้องกันอุบัติเหตุทั้งบนถนนและในแม่น้ำ และร้อยละ 91.25 เห็นว่าการควบคุมการขาย-ดื่มแอลกอฮอล์มีความจำเป็น ขณะที่กลุ่มเยาวชนอายุต่ำกว่า 20 ปี (ร้อยละ 44 ของผู้ตอบแบบสอบถาม) ร้อยละ 91.50 เห็นว่างานนี้เป็นแบบอย่างที่ดี และร้อยละ 92.75 เห็นว่าช่วยส่งเสริมการใช้ชีวิตสุขภาพดี นอกจากนี้ยังพบว่าเหตุทะเลาะวิวาทลดลงร้อยละ 91 เมาแล้วขับลดลงร้อยละ 89 และการพนันลดลงร้อยละ 91

นายธีระ กล่าวเพิ่มเติมว่า "ผลสำรวจนี้ชี้ว่า ประชาชนรับรู้และสัมผัสผลที่เกิดขึ้นได้จริง สะท้อนการเปลี่ยนผ่านจาก 'มาตรการของผู้จัดงาน' ไปสู่ 'ค่านิยมและบรรทัดฐานของสังคม' ประชาชนส่วนใหญ่ได้ปฏิบัติตามข้อกำหนด และยอมรับว่าการจัดงานประเพณีโดยควบคุมแอลกอฮอล์ตามกฎหมาย เป็นรูปแบบที่เหมาะสมกับคุณค่าของงานแข่งเรือจังหวัดน่าน" โดยร้อยละ 90.75 เห็นว่างานนี้กลายเป็นธรรมเนียมปฏิบัติของคนเมืองน่าน และร้อยละ 91.75 เห็นว่าควรสืบสานต่อไป

นายอนันต์ สีแดง ผู้อำนวยการ ททท. สำนักงานน่าน กล่าวว่าเทศกาลงานประเพณีแข่งเรือจังหวัดน่าน "เสน่ห์แห่งสายน้ำน่าน" คือ Soft Power ทางวัฒนธรรมที่สืบสานและต่อยอดสู่การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์เป็นการท่องเที่ยวเชิงคุณภาพ ซึ่งททท. พร้อมผลักดันให้เป็นจุดเชื่อมโยงท่องเที่ยวภาคเหนือ กระจายรายได้สู่เมืองรอง และสนับสนุนให้เกิดแนวทาง "ท่องเที่ยวปลอดภัย งดการดื่มในงาน" เพื่อลดความรุนแรง ลดเสี่ยงอุบัติเหตุ สร้างความมั่นใจแก่นักท่องเที่ยวทุกกลุ่มโดยเฉพาะครอบครัวและเยาวชน โดยไม่ลดทอนความคึกคักของงาน

นายราเชนทร์ กาบคำ นายกสมาคมเรือแข่งจังหวัดน่าน กล่าวว่า สมาคมฯ เน้นการสืบสานวัฒนธรรมการแข่งเรือจังหวัดน่าน มีความสนุกสนานและการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนเป็นหัวใจของการแข่งขัน ควบคู่การสร้างมาตรฐานความปลอดภัยอย่างเคร่งครัด ทั้งการสวมเสื้อชูชีพตลอดการแข่งขัน ตรวจสภาพเรือก่อนลงสนามทุกครั้ง และควบคุมจำนวนฝีพายต่อลำให้เหมาะสม พร้อมสนับสนุนนโยบายงดเหล้าก่อน-ระหว่าง-หลังการแข่งขัน เพื่อสร้างเสริมสุขภาพ ลดความเสี่ยง และรักษาบรรยากาศที่ปลอดภัยของชุมชน

นายอธิปัตย์ สายสูง ผู้แทนสภาวัฒนธรรมจังหวัดน่าน กล่าวว่า งานแข่งเรือน่านคือ "พื้นที่สาธารณะทางวัฒนธรรม" ที่เชื่อมโยงคนทุกกลุ่มเข้าด้วยกัน และมีอิทธิพลต่อค่านิยมของสังคมในวงกว้าง "การจัดงานปีนี้จะรักษาแก่นแท้และคุณค่า จิตวิญญาณดั้งเดิมของประเพณีไว้อย่างครบถ้วน ควบคู่การยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยตามข้อเสนอจากเวทีสาธารณะ" นายอธิปัตย์ กล่าว

ในช่วงก่อนงานแถลงข่าว ได้มีการจัดกิจกรรม "สเก็ตเรือน่าน" เพื่อบ่มเพาะฝีพายรุ่นใหม่ โดยมีเยาวชนสมัครเข้าร่วมทั้งสิ้น 53 คน แบ่งเป็นเยาวชนชาย 44 คน และเยาวชนหญิง 9 คน สะท้อนความสำเร็จของการปลูกฝังความผูกพันกับสายน้ำน่านให้เด็กและเยาวชนตั้งแต่วัยเยาว์ โดยผู้ชนะ ผู้แข่งขันสเก็ตเรือน่านสร้างสุข ชนะเลิศชาย รุ่นอายุไม่เกิน 8 ปี ด.ช.ปุณณภพ บัวหอม เรือขุนตี๋ ม.พัน 15, ชาย รุ่นอายุ 9-10 ปี ด.ช.ปิยชนน์ บุญศรี เรือยอดสิงห์ทองเพชรนาวา, ชาย รุ่นอายุ 11-12 ปี ด.ช.ธนกฤต ทะนันไชย เรือเทพทองคำ, ชาย รุ่นอายุ 13 ปีขึ้นไป ด.ช.อมรเทพ เกียรบำรุงขจร เรือจิราภรณ์ทรัพย์พูลทวี, หญิง ด.ญ.จิตรทิวา รติชนารากุล  เรือธิดาพันแสง

การจัดกิจกรรมดังกล่าวถือเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างกระบวนการเรียนรู้ให้แก่คนรุ่นใหม่ ให้เด็กและเยาวชนได้รู้จักคุณค่าของประเพณีเรือน่านตั้งแต่ต้นทาง ไม่เพียงในฐานะผู้ชมการแข่งขัน แต่เป็นผู้มีส่วนร่วมและมีโอกาสพัฒนาตนเองไปสู่การเป็นกำลังสำคัญในการสืบทอดวัฒนธรรมการแข่งเรือในอนาคต