เมื่อวันที่ 28 กันยายน 2569 จากสถานการณ์ฝนตกหนักและน้ำท่วมขังในหลายพื้นที่ของกรุงเทพมหานครและปริมณฑล สถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อมในการทำงาน (องค์การมหาชน) หรือ สสปท. ให้คำแนะนำประชาชนเตรียมความพร้อมและเพิ่มความระมัดระวังทั้งในช่วงที่เกิดน้ำท่วม และหลังน้ำลด เนื่องจากแม้น้ำจะลดระดับลงแล้ว แต่ภายในบ้านและบริเวณโดยรอบอาจยังมีความเสี่ยงที่มองไม่เห็น เช่น ไฟฟ้ารั่ว โครงสร้างบ้านชำรุด พื้นลื่น เชื้อโรค สารเคมี รวมถึงสัตว์มีพิษที่อาจหลบซ่อนอยู่

ดร.นันทชัย ปัญญาสุรฤทธิ์ ผู้อำนวยการสถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อมในการทำงาน กล่าวว่า หลังสถานการณ์น้ำลด ไม่ได้หมายความว่าทุกพื้นที่จะปลอดภัยทันที ประชาชนควรตรวจสอบความพร้อมของบ้านและสภาพแวดล้อมก่อนกลับเข้าไปใช้ชีวิตตามปกติ โดยเฉพาะระบบไฟฟ้า โครงสร้างอาคาร และความสะอาด เพราะความเสี่ยงหลายอย่างอาจมองไม่เห็น การตรวจสอบ และทำความสะอาดอย่างถูกวิธี จะช่วยป้องกันอุบัติเหตุและการเจ็บป่วยที่อาจเกิดขึ้นภายหลังได้

นอกจากนี้ ผอ.สสปท.ได้ให้ข้อแนะนำ 7 ข้อควรปฏิบัติด้านความปลอดภัย “หลังน้ำลด” ดังนี้
1. ห้ามเปิดใช้งานอุปกรณ์ไฟฟ้าทันที หากบ้านถูกน้ำท่วมถึงบริเวณปลั๊กไฟ สวิตช์ไฟ เครื่องใช้ไฟฟ้า หรือตู้ควบคุมไฟฟ้า ห้ามเปิดสวิตช์ หรือเสียบปลั๊กเพื่อทดลองด้วยตนเอง ต้องให้วิศวกร หรือช่างไฟฟ้าที่มีความรู้ตรวจสอบระบบและอุปกรณ์ให้แน่ใจก่อนนำกลับมาใช้งาน เพื่อป้องกันไฟฟ้าดูด ไฟฟ้าลัดวงจร และเกิดเพลิงไหม้
2. ต้องตรวจสอบโครงสร้างบ้านก่อนกลับเข้าใช้งาน สังเกตรอยร้าว ผนังเอียง พื้นทรุด ฝ้าเพดานเสียหาย ประตูหรือหน้าต่างผิดรูป รวมถึงส่วนประกอบของอาคารที่อาจได้รับผลกระทบจากน้ำ หากพบความผิดปกติที่อาจเป็นอันตราย ไม่ควรเข้าไปในพื้นที่ดังกล่าว และควรให้วิศวกร หรือผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบก่อน
3. ต้องสวมอุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลขณะทำความสะอาด ควรสวมรองเท้าบู๊ท หรือรองเท้าที่พื้นกันลื่น ถุงมือยาง หน้ากากอนามัย และอุปกรณ์อื่นที่เหมาะสม โดยเฉพาะเมื่อต้องสัมผัสน้ำหรือสิ่งสกปรกจากน้ำท่วม เพราะอาจมีเชื้อโรค เศษแก้ว โลหะ ตะปู หรือของมีคมปะปนอยู่
4. ต้องระวังเชื้อโรค เชื้อรา และสารปนเปื้อน หลังน้ำลด ให้เปิดประตูและหน้าต่างเพื่อระบายอากาศเมื่อสภาพแวดล้อมปลอดภัย ทำความสะอาดและฆ่าเชื้อบริเวณที่สัมผัสน้ำท่วม รวมทั้งทิ้งอาหาร น้ำดื่ม และสิ่งของที่ปนเปื้อนน้ำท่วมและไม่สามารถทำความสะอาดได้อย่างเหมาะสม เพื่อป้องกันโรคและการติดเชื้อ
5. ต้องระวังสัตว์มีพิษและสัตว์ที่หลบซ่อนก่อนเคลื่อนย้ายสิ่งของหรือเข้าไปในบริเวณมืด ใต้ตู้ ใต้รถ หรือพื้นที่รก ควรตรวจสอบให้รอบคอบ เพราะงู ตะขาบ แมงป่อง หรือสัตว์อื่น ๆ อาจเข้ามาหลบซ่อนในบ้านหลังน้ำท่วม ไม่ควรใช้มือเปล่าหยิบจับสิ่งของที่ไม่แน่ใจ

6. ต้องตรวจสอบเครื่องใช้ไฟฟ้าและสิ่งของที่จมน้ำ เครื่องใช้ไฟฟ้าที่ถูกน้ำท่วมไม่ควรนำกลับมาใช้ทันที แม้ภายนอกจะแห้งแล้วก็ตาม ควรให้วิศวกร หรือช่างผู้มีความรู้ตรวจสอบก่อน ส่วนเอกสารและทรัพย์สินสำคัญควรนำออกจากบริเวณที่ชื้น และจัดเก็บในพื้นที่แห้งเพื่อป้องกันความเสียหายเพิ่มเติม
7. ต้องเฝ้าระวังสุขภาพของสมาชิกในครอบครัว การทำความสะอาดหลังน้ำท่วมอาจทำให้เกิดความเหนื่อยล้า ระคายเคืองผิวหนัง ระบบทางเดินหายใจ หรือการเจ็บป่วยจากเชื้อโรค และสารปนเปื้อน หากมีบาดแผลควรทำความสะอาดและดูแลให้ถูกสุขอนามัย และหากมีอาการผิดปกติ เช่น ไข้สูง ผื่น แผลอักเสบ หายใจลำบาก หรืออาการเจ็บป่วยที่รุนแรงขึ้น ควรรีบพบแพทย์

ดร.นันทชัย กล่าวย้ำอีกว่า ช่วงหลังน้ำลดเป็นช่วงที่ต้องใช้ความระมัดระวังไม่แพ้ช่วงที่เกิดน้ำท่วม เพราะอาจยังอันตรายแฝงคงอยู่และบางอย่างมองไม่เห็น ขอให้ประชาชนค่อย ๆ ตรวจสอบบ้าน ทำความสะอาดอย่างถูกวิธี และใช้อุปกรณ์ที่เหมาะสม หากพบสิ่งผิดปกติหรือไม่มั่นใจในความปลอดภัย ควรหยุดดำเนินการและขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ ความปลอดภัยต้องมาก่อนเสมอ เพื่อให้ทุกคนกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างมั่นใจและปลอดภัย