เมื่อวันที่  5 ตุลาคม 2569 นายนิกร โสมกลาง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ โพสต์ข้อควมมทางสื่อสังคมออนไลน์ ในโอกาสวันที่อยู่อาศัยโลก ว่า ในโอกาสที่วันนี้ (5 ต.ค. 2569) ซึ่งเป็นวันจันทร์แรกของเดือนตุลาคม ที่องค์การสหประชาชาติ (UN) ประกาศไว้ให้เป็น “วันที่อยู่อาศัยโลก” เพื่อให้ประชาคมโลกได้ตระหนักถึงความสำคัญของ “การมีที่อยู่อาศัย” ซึ่งเป็นหนึ่งในปัจจัยสี่ที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์เราทุกคน ผมในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ให้ความสำคัญในหลักการพื้นฐานที่ทุกคนควรมีที่อยู่อาศัยที่ปลอดภัย และมีคุณภาพชีวิตที่ดี จึงได้ขับเคลื่อนงานนโยบายด้านที่อยู่อาศัยเพื่อพี่น้องประชาชนมาโดยตลอด และขอใช้โอกาสนี้เน้นย้ำใน 6 ภารกิจสำคัญที่กำลังดำเนินการอยู่ให้ทราบอีกครั้งหนึ่ง

1. ช่วยเหลือ ‘กลุ่มคนไร้ที่พึ่ง’ ให้มีที่อยู่อาศัยและมีโอกาสกลับมาสร้างคุณค่าในตัวเองและสังคม ผ่านระบบการคัดกรองศักยภาพ ส่งเสริมการมีอาชีพ และร่วมกับภาคีเครือข่ายในการสนับสนุนที่อยู่อาศัยในระยะตั้งตัว

2. ใช้กลไก ‘บ้านมั่นคง’ สนับสนุนผู้มีรายได้น้อย สามารถรวมกลุ่มตั้งเป็นชุมชน และเข้าถึงสิทธิ์ในที่ดินและที่อยู่อาศัยอย่างถูกต้องตามกฎหมาย ทั้งในชุมชนเมือง ชุมชนชนบท ชุมชนริมคลอง และชุมชนริมรางรถไฟ 

โดยขณะนี้ได้เตรียมเสนอต่อคณะรัฐมนตรี ในการขยายแผนการพัฒนาโครงการ ’บ้านมั่นคงริมราง‘ ไปอีก 5 ปี ตลอดจนปรับเพิ่มเงินสนับสนุนการพัฒนาที่อยู่อาศัยและสาธารณูปโภคของโครงการบ้านมั่นคงให้สอดคล้องกับสถานการณ์เศรษฐกิจปัจจุบันมากขึ้น

3. ริเริ่มแนวคิด ‘บ้านมั่นคงชายแดน’ ร่วมมือกับฝ่ายความมั่นคง ในการฟื้นฟูชุมชนชายแดน 752 ชุมชนใน 26 จังหวัด ให้มีที่อยู่อาศัยที่แข็งแรงปลอดภัย มีสาธารณูปโภคพื้นฐานและแผนการจัดการในชุมชนภายใต้สถานการณ์ต่างๆ ตลอดจนส่งเสริมการสร้างอาชีพและสร้างเศรษฐกิจให้ชุมชนชายแดนมีความเข้มแข็ง และเป็นกลไกพิทักษ์พื้นที่ส่วนหลัง โดยเตรียมนำร่อง 5 พื้นที่ ในปีงบประมาณ 2570 นี้

4. สนับสนุนการเคหะแห่งชาติในการเร่งพัฒนา ‘ที่อยู่อาศัยสำหรับผู้มีรายได้น้อย’ ทั้งในลักษณะห้องเช่า ที่ได้รับการอนุมัติผ่านคณะรัฐมนตรีแล้วจำนวน 4 โครงการในเดือนที่ผ่านมา และบ้านราคาประหยัด ในอีกหลายพื้นที่ที่เตรียมเข้าสู่การพิจารณาต่อไป 

ตลอดจนเร่งฟื้นฟูโครงการเก่าของการเคหะแห่งชาติ ที่มีอายุอาคารมากกว่า 30 ปี และมีความทรุดโทรมจนอาจไม่ปลอดภัยต่อการอยู่อาศัยในระยะยาว โดยพิจารณาปรับปรุงการใช้ประโยชน์ที่ดิน พัฒนาเป็นอาคารสูงที่ใช้พื้นที่ดินลดลง และนำพื้นที่ที่เหลือมาพัฒนาเพื่อรองรับการอยู่อาศัยของกลุ่มอื่นใหม่เพิ่มเติมได้

5. เตรียมออกมาตรการ ‘ลดภาระค่าใช้จ่ายด้านที่อยู่อาศัย’ โดยเฉพาะในกรณีผู้ที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์น้ำท่วมในขณะนี้และช่วงที่ผ่านมา โดยได้มอบหมายทั้ง การเคหะแห่งชาติ, สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) และสำนักงานธนาานุเคราะห์ (สธค.) เร่งพิจารณามาตรการพักชำระการจ่ายค่าเช่า หรืองดเว้นการจัดเก็บดอกเบี้ยให้แก่ผู้ประสบเหตุ 

นอกจากนี้ได้มีการเตรียมเสนอแนวคิดการสนับสนุนดอกเบี้ยที่อยู่อาศัยในอัตราพิเศษ สำหรับกลุ่มผู้มีรายได้น้อย ในการประชุมคณะกรรมการที่อยู่อาศัยแห่งชาติต่อไป

6. ผลักดันการปรับปรุงสภาพแวดล้อมทางกายภาพในสถานที่ของรัฐ และพื้นที่สาธารณะ ตามหลักคิดอารยสถาปัตย์ หรือ Universal Design (UD) เพื่อรองรับการใช้งานของคนทุกกลุ่ม ทั้งเด็ก สตรีมีครรภ์ คนพิการ หรือแม้กระทั่งผู้สูงอายุที่มีข้อจำกัดในการใช้ชีวิต ที่มีจำนวนเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ผ่านการแก้ไขกฎหมายให้มีการนำหลักการนี้ไปประยุกต์ใช้กับการให้บริการของรัฐและเอกชนในทุกระดับ และสนับสนุนการจัดที่อยู่อาศัยเพื่อรองรับผู้สูงอายุตามหลัก UD ให้เพิ่มมากขึ้น

เมืองที่ก้าวไปข้างหน้าอย่างรวดเร็ว ต้องไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง การส่งเสริมให้พี่น้องประชาชนมีที่อยู่อาศัยที่เหมาะสม คือจุดเริ่มต้นของการพัฒนาคุณภาพชีวิตในมิติอื่นๆต่อ ผม และกระทรวง พม. ในฐานะผู้ขับเคลื่อนนโยบายหลักด้านสวัสดิการและความมั่นคงของมนุษย์  ให้คำมั่นว่าเราจะสนับสนุนและทำงานร่วมกับภาคีเครือข่ายและพี่น้องทุกพื้นที่ เพื่อสร้าง ‘สังคมอยู่ดี มีโอกาส เพื่อคนไทยทุกคน’ ให้เกิดขึ้นจริงให้ได้