อดีตรองนายกรัฐมนตรีและอดีตอธิบดีกรมประมง เสนอให้กรมประมงประสานกรมเจ้าท่าและจังหวัด เร่งเคลื่อนย้ายกระชังปลานิลในแม่น้ำปราจีนบุรีไปยังพื้นที่น้ำมีคุณภาพเหมาะสม โดยเสนอแม่น้ำบางปะกงเป็นทางเลือก พร้อมย้ำว่าหากพบการปนเปื้อนจากโรงงานอุตสาหกรรม ต้องเร่งจัดการที่ต้นเหตุ 

เมื่อวันที่ 13 ตุลาคม 2569 ดร.ปลอดประสพ สุรัสวดี อดีตรองนายกรัฐมนตรี และอดีตอธิบดีกรมประมง โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กในหัวข้อ “ลากกระชังไปในที่น้ำดี ปลาจะรอดแน่นอน” เสนอแนวทางช่วยเหลือเกษตรกรผู้เลี้ยงปลาในกระชัง หลังเกิดเหตุปลานิลที่เลี้ยงในแม่น้ำปราจีนบุรีลอยตายเป็นจำนวนมาก สร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจและส่งผลกระทบต่อจิตใจของผู้เลี้ยงปลา

ย้อนประสบการณ์ส่งเสริมการเลี้ยงปลาในกระชัง

ดร.ปลอดประสพระบุว่า ในอดีตตนมีส่วนสำคัญในการส่งเสริมการเลี้ยงปลาในกระชัง (Cage Culture) และการเลี้ยงปลาในคอก (Pen Culture) โดยเริ่มดำเนินโครงการในพื้นที่แม่น้ำสะแกกรัง จังหวัดอุทัยธานี และแก่งเลิงจาน จังหวัดมหาสารคาม ก่อนที่การเลี้ยงปลาในกระชังจะแพร่หลายไปทั่วประเทศ

ช่วงแรกเกษตรกรนิยมเลี้ยงปลาสวายเป็นส่วนใหญ่ แต่ต่อมาได้หันมาเลี้ยงปลานิลและปลาทับทิมมากขึ้น เนื่องจากการเลี้ยงในแหล่งน้ำไหลมีโอกาสได้รับน้ำที่ถ่ายเทอย่างต่อเนื่อง ซึ่งหากคุณภาพน้ำเหมาะสมและมีการจัดการที่ดี ก็เอื้อต่อการเลี้ยงปลาและการจำหน่ายผลผลิต

ปลานิลลอยตายจำนวนมาก กระทบเกษตรกรอย่างหนัก

อดีตอธิบดีกรมประมงกล่าวว่า ในช่วง 2–3 วันที่ผ่านมา ได้ติดตามข่าวทางโทรทัศน์หลายช่อง และพบรายงานภาพปลานิลที่เลี้ยงในกระชังในแม่น้ำปราจีนบุรีลอยตายเป็นจำนวนมาก ตั้งแต่หลักแสนไปจนถึงหลักล้านตัวตามข้อมูลที่ปรากฏในข่าว สร้างความเสียหายคิดเป็นมูลค่ามหาศาล

สิ่งที่น่าเป็นห่วงคือ เกษตรกรบางรายกำลังเตรียมจับปลาออกจำหน่าย แต่กลับต้องสูญเสียผลผลิตที่เลี้ยงและลงทุนมานานในเวลาอันสั้น เหตุการณ์ดังกล่าวจึงเป็นปัญหาที่ต้องเร่งหาทางช่วยเหลือผู้ประกอบอาชีพเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ พร้อมตรวจสอบสาเหตุของการตายอย่างจริงจัง

เสนอเคลื่อนย้ายกระชังไปยังแม่น้ำบางปะกง

ดร.ปลอดประสพเสนอว่า กระชังปลาเป็นอุปกรณ์ที่สามารถเคลื่อนย้ายได้ จึงขอให้กรมประมงเป็นหน่วยงานหลัก ประสานกรมเจ้าท่าและจังหวัดที่เกี่ยวข้อง เพื่อพิจารณาเคลื่อนย้ายกระชังออกจากบริเวณที่มีความเสี่ยง ไปยังพื้นที่ที่มีคุณภาพน้ำเหมาะสมต่อการเลี้ยงปลา

สำหรับกรณีแม่น้ำปราจีนบุรี เจ้าตัวเสนอให้พิจารณาเคลื่อนย้ายกระชังลงไปยังบริเวณท้ายน้ำในแม่น้ำบางปะกง โดยเห็นว่าช่วงเวลาดังกล่าวน้ำอาจยังมีความเค็มไม่สูงจนเป็นอันตรายต่อปลา อย่างไรก็ตาม แนวทางนี้จำเป็นต้องตรวจวัดคุณภาพน้ำและตรวจสอบความเหมาะสมของพื้นที่ก่อนดำเนินการจริง เพื่อไม่ให้การเคลื่อนย้ายเพิ่มความเสี่ยงต่อปลาและระบบนิเวศ

นอกจากนี้ ยังเสนอให้ตรวจสอบความแข็งแรงของกระชัง ซ่อมแซมส่วนที่ชำรุด และติดตั้งทุ่นหรือพอนทูนช่วยพยุงกระชังที่ลอยตัวไม่มั่นคง พร้อมจัดให้มีเรือเฝ้าดูแลเพื่อป้องกันการสูญหายหรือการโจรกรรมระหว่างเคลื่อนย้ายและพักเลี้ยงปลา

ย้ำตรวจสอบน้ำเสียจากโรงงาน หากพบการปนเปื้อนต้องแก้ที่ต้นเหตุ

ดร.ปลอดประสพให้ความเห็นว่า การเลี้ยงปลาในแม่น้ำที่มีกระแสน้ำไหลช่วยให้น้ำถ่ายเท แต่การมีน้ำไหลไม่ได้รับประกันว่าน้ำจะมีออกซิเจนเพียงพอหรือปราศจากสารพิษในทุกสถานการณ์ จึงต้องตรวจสอบคุณภาพน้ำอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะปริมาณออกซิเจนละลายน้ำ สารปนเปื้อน และปัจจัยที่อาจทำให้ปลาตาย

พร้อมระบุว่า หากพบว่าน้ำเสียหรือสารพิษจากโรงงานอุตสาหกรรมไหลลงสู่แม่น้ำ ก็จำเป็นต้องเร่งควบคุมแหล่งกำเนิดมลพิษและดำเนินมาตรการตามกฎหมาย โดยในโพสต์ได้กล่าวถึงการปิดโรงงานหากพบว่ามีการปล่อยน้ำเสียที่เป็นพิษ

เร่งช่วยเหลือเกษตรกร ควบคู่ตรวจสอบสาเหตุ

ข้อเสนอของอดีตรองนายกรัฐมนตรีครั้งนี้มุ่งเน้นการลดความสูญเสียเฉพาะหน้า ด้วยการพิจารณาเคลื่อนย้ายกระชังไปยังแหล่งน้ำที่ปลอดภัย ควบคู่กับการตรวจสอบสาเหตุการตายของปลาและการจัดการปัญหามลพิษที่อาจเกิดขึ้น

อย่างไรก็ตาม การเคลื่อนย้ายกระชังต้องอาศัยข้อมูลคุณภาพน้ำ ความเหมาะสมของเส้นทางและพื้นที่ปลายทาง ตลอดจนการประสานงานระหว่างหน่วยงานที่รับผิดชอบ เพื่อให้มาตรการช่วยเหลือเกิดผลจริงและไม่ก่อให้เกิดความเสียหายซ้ำเติม

ดร.ปลอดประสพทิ้งท้ายด้วยการขอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งพิจารณาดำเนินการ โดยย้ำข้อความว่า “ชื่อผมเถิด ทำเดี๋ยวนี้ ท่านจะรอด” สะท้อนความเร่งด่วนในการหาทางช่วยเหลือเกษตรกรผู้เลี้ยงปลาที่กำลังเผชิญวิกฤต