เมื่อวันที่ 17 ตุลาคม 2569 ศาสตราจารย์ ดร.สุชาติ ธาดาธำรงเวช​ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคเพื่อไทย, อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังและศึกษาธิการ​ กล่าวว่า​ กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) ได้เตือนในการประชุม IMF​–World Bank ที่กรุงเทพฯ​ว่า ปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังกลายเป็น “สึนามิที่เคลื่อนตัวอย่างช้าๆ” ซึ่งจะเปลี่ยนแปลงโครงสร้างเศรษฐกิจและตลาดแรงงานทั่วโลกอย่างรุนแรง​ IMF ประเมินว่า AI อาจส่งผลกระทบต่องานประมาณ 40% ของโลก และสูงถึง 60% ในประเทศพัฒนาแล้ว โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ที่เพิ่งสำเร็จการศึกษา เพราะงานระดับเริ่มต้นจำนวนมากอาจถูก AI ทดแทน ทั้งนี้ ตัวเลขดังกล่าวหมายถึงงานที่ได้รับผลกระทบ ไม่ใช่จำนวนคนที่จะตกงานทั้งหมด​ ขณะเดียวกัน AI สามารถเพิ่มผลิตภาพและช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจโลก โดยมีการประเมินว่าอาจเพิ่มอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศพัฒนาแล้วในเอเชียประมาณ 0.5–1.0 percentage points ต่อปี และประเทศตลาดเกิดใหม่ในเอเชียประมาณ 0.2–0.8 percentage points ต่อปี

กระผมเห็นว่า AI เป็นทั้งโอกาสครั้งใหญ่และความเสี่ยงสำคัญต่อเศรษฐกิจไทย โดยมีประเด็นที่รัฐบาลต้องให้ความสำคัญ 5 ประการ

(2.1) AI เพิ่ม GDP ได้ แต่ประชาชนอาจมีรายได้ลดลง​ AI ช่วยเพิ่มผลิตภาพรวมของปัจจัยการผลิต (Total Factor Productivity: TFP) ทำให้ผลิตสินค้าและบริการได้มากขึ้น​ ด้วยทรัพยากรเท่าเดิม แต่หากบริษัทใช้ AI เพื่อลดจำนวนพนักงาน โดยไม่ขยายการผลิตหรือสร้างงานใหม่ รายได้แรงงานอาจลดลง ขณะที่กำไรของเจ้าของทุนเพิ่มขึ้น ส่งผลให้ความเหลื่อมล้ำรุนแรงกว่าเดิม

คนรุ่นใหม่เสี่ยงตกงานและขาดโอกาสสร้างประสบการณ์​ AI สามารถทดแทนงานเอกสาร บัญชี งานธุรการ และการวิเคราะห์ข้อมูลเบื้องต้น ซึ่งเป็นงานเริ่มต้นของบัณฑิตจบใหม่ หากไม่มีตำแหน่งงานระดับเริ่มต้น คนหนุ่มสาวอาจขาดโอกาสสะสมประสบการณ์และพัฒนาความก้าวหน้าในอาชีพ

ต้องปฏิรูปการศึกษาและพัฒนาทักษะแรงงานอย่างเร่งด่วน​ ประเทศไทยต้องเปลี่ยนจากการศึกษาที่เน้นท่องจำ มาเป็นการสร้างความสามารถด้านวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยี การคิดวิเคราะห์ และความคิดสร้างสรรค์ พร้อมทั้งใช้กองทุนพัฒนาฝีมือแรงงานสนับสนุนการฝึกทักษะ AI ให้แรงงานทุกวัย โดยวัดผลจากการมีงานทำและรายได้ที่เพิ่มขึ้นจริง

ต้องใช้ AI เพิ่มผลิตภาพ ไม่ใช่เพียงลดคนงาน​ รัฐบาลควรสนับสนุนให้เกษตรกร โรงงานอุตสาหกรรม ธุรกิจบริการ และ SMEs ใช้ AI ลดต้นทุน เพิ่มคุณภาพ และสร้างผลผลิตที่มีมูลค่าสูงขึ้น พร้อมส่งเสริมการแข่งขัน ไม่ปล่อยให้เทคโนโลยีและผลประโยชน์กระจุกตัวอยู่กับบริษัทขนาดใหญ่เพียงไม่กี่แห่ง

ต้องเปลี่ยนนโยบายเศรษฐกิจจากการแจกเงินเพื่อบริโภค มาเน้นการลงทุนสร้างผลผลิต​ การกู้เงินเพื่อกระตุ้นการบริโภค ไม่สามารถทดแทนการลงทุนในคน เทคโนโลยี และเครื่องจักรได้ รัฐบาลจึงควรให้ความสำคัญกับการเพิ่มผลิตภาพ สร้างงาน เพิ่มรายได้ ส่งเสริมการออมและการลงทุน พร้อมกำหนดยุทธศาสตร์ AI แห่งชาติที่มีผู้รับผิดชอบชัดเจนแบบ Single Command

ความเห็นสรุป​ กระผมเห็นว่า ภัยที่แท้จริงไม่ใช่ AI ฉลาดขึ้น แต่คือคนไทยและระบบเศรษฐกิจไทยพัฒนาไม่ทัน AI​ หากรัฐบาลไม่เร่งปฏิรูปการศึกษา พัฒนาทักษะแรงงาน และส่งเสริมการลงทุน ประเทศไทยอาจเผชิญการว่างงานของคนรุ่นใหม่ ความเหลื่อมล้ำ และการเติบโตทางเศรษฐกิจที่ต่ำต่อเนื่อง

“ประเทศไทยต้องไม่ใช้ AI เพียงเพื่อแทนที่แรงงาน แต่ต้องใช้ AI เพื่อเพิ่มความสามารถของแรงงาน สร้างงานใหม่ เพิ่มรายได้ และสร้างความมั่งคั่งให้ประชาชนอย่างทั่วถึง” ศาสตราจารย์ สุชาติ ธาดาธำรงเวช​ กล่าว