เมื่อวันที่ 1 เมษายน 2569 ที่รัฐสภา นายดาชัย เอกปฐพี สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดลำปาง พรรคกล้าธรรม อภิปรายญัตติด่วนเสนอแนวทางแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 และไฟป่าภาคเหนือว่า ในพื้นที่จังหวัดลำปางที่กำลังเผชิญวิกฤตหนักต่อเนื่องนานกว่า 10 วันสถานการณ์ไฟป่าและหมอกควันในลำปางรุนแรงถึงขั้นกระทบสุขภาพประชาชน โดยตนเองได้รับผลกระทบโดยตรงถึงขั้นมีอาการเลือดกำเดาไหลจากมลพิษทางอากาศ พร้อมย้ำว่าประชาชนจำนวนมาก โดยเฉพาะเด็กเล็ก ไม่สามารถใช้ชีวิตตามปกติได้ และมีผู้ป่วยโรคระบบทางเดินหายใจเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

นายดาชัย กล่าวต่อว่า แม้ผู้ว่าราชการจังหวัดลำปางจะลงพื้นที่ทุกอำเภอเพื่อควบคุมสถานการณ์ และฝ่ายปกครองในพื้นที่ทั้งอำเภองาว แจ้ห่ม วังเหนือ และเมืองปาน จะระดมกำลังอย่างเต็มที่ แต่ยังพบปัญหาสำคัญคือ งบประมาณไม่เพียงพอ และอุปกรณ์ขาดแคลนอย่างหนัก โดยในปีงบประมาณ 2568 จังหวัดลำปางได้รับงบประมาณด้านไฟป่ารวม 139 ล้านบาท แต่กว่า 80 ล้านบาท หรือ 56% ถูกใช้ไปกับโครงการก่อสร้าง เช่น อาคาร ระบบน้ำ และลานจอดเฮลิคอปเตอร์ ขณะที่งบสำหรับสนับสนุนจิตอาสาและอุปกรณ์ดับไฟป่ามีเพียง 14 ล้านบาทเท่านั้น ส่วนงบทำแนวกันไฟมีเพียง 4 ล้านบาท ซึ่งไม่สอดคล้องกับสถานการณ์จริง

นายดาชัย ระบุต่อว่า วันนี้จิตอาสาไม่มีแม้แต่น้ำดื่ม ต้องขอรับบริจาคทุกวัน อาหารก็ขาด อุปกรณ์ก็ดับไฟไม่พอ แม้แต่หน้ากากป้องกัน PM2.5 ก็ยังไม่เพียงพอ ทั้งที่พวกเขาคือด่านหน้าที่ต้องเสี่ยงชีวิต นอกจากนี้ ยังเปิดเผยเหตุการณ์ที่ตนพบระหว่างเดินทางจากอำเภอเงาเข้าสู่ตัวเมืองลำปาง ระยะทางกว่า 100 กิโลเมตร โดยพบการลักลอบเผาป่าเป็นจุด ๆ มากกว่า 20 จุดตลอดเส้นทาง สะท้อนปัญหาการควบคุมไฟป่าที่ยังไม่สามารถจัดการได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ช่วงหนึ่งของการอภิปราย นายดาชัย ยังตั้งคำถามไปยังนายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรฯ คนใหม่ว่า  เมื่อวานมีข่าวรายงานว่า ท่านให้หมอดูเข้าดูฮวงจุ้ยห้องทำงานที่กระทรวงเกษตรฯ 

“ไม่ทราบว่า ตอนนี้ดูฮวงจุ้ยเสร็จหรือยัง ถ้าเสร็จแล้ว ในฐานะที่ท่านสุริยะเป็นผู้กำกับดูแลกรมฝนหลวง ฝากลงไปดูพี่น้องเกษตรกรที่ลำปางและภาคเหนือบ้าง วันนี้ท่านจะมาทำหน้าที่ฝ่ายบริหาร ท่านควรมีมาตรการเชิงรุกในการใช้ฝนหลวงช่วยบรรเทาปัญหาไฟป่าและหมอกควัน“

นอกจากนี้ นายดาชัย กล่าวเรียกร้องไปยังกระทรวงมหาดไทย และกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ให้เร่งทบทวนการจัดสรรงบประมาณ และสนับสนุนอุปกรณ์จำเป็นให้เพียงพอ เพื่อให้เจ้าหน้าที่และจิตอาสาสามารถปฏิบัติงานได้อย่างปลอดภัย เพราะปัญหานี้เกิดขึ้นทุกปี แต่ยังแก้ไม่ได้อย่างยั่งยืน ลำปาง เชียงใหม่ พะเยา แพร่ น่าน เผชิญเหมือนกันหมด ถึงเวลาที่รัฐบาลต้องจริงจัง ไม่ใช่ปล่อยให้ประชาชนสูดอากาศพิษต่อไป