เมื่อวันที่ 18 มิถุนายน 2569 ที่กองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัดเชียงราย นายนฤชา โฆษาศิวิไลซ์ อธิบดีกรมการปกครอง พร้อมด้วย พล.ต.อ.สำราญ นวลมา รองผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ นายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย พล.ต.ท.นพศิลป์ พูลสวัสดิ์ ผู้บัญชาการประจำสำนักงาน ผบ.ตร. พ.ต.ต.เกรียงไกร สืบสัมพันธ์ ผู้อำนวยการกองปฏิบัติการคดีพิเศษภาค กรมสอบสวนคดีพิเศษ และนายสุภาพ ศิริ ผู้อำนวยการกองปราบปรามการทุจริตในภาครัฐ 1 สำนักงาน ป.ป.ท. ร่วมแถลงผลการปฏิบัติการดังกล่าว

นายนฤชากล่าวว่า ระบบทะเบียนนักเรียนอักษร G เป็นมาตรการที่รัฐจัดขึ้นเพื่อให้เด็กที่ไม่มีสถานะทางสัญชาติไทยได้รับสิทธิขั้นพื้นฐานด้านการศึกษา ก่อนเข้าสู่กระบวนการพัฒนาสถานะทางทะเบียนและสัญชาติอย่างเป็นขั้นตอนตามกฎหมาย แต่กลับถูกกลุ่มผู้กระทำผิดนำไปแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบ จึงต้องดำเนินคดีทั้งทางอาญาและทางวินัยกับเจ้าหน้าที่รัฐที่เกี่ยวข้อง

การสืบสวนเริ่มขึ้นหลังเจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคงตรวจพบชายต่างด้าวลักลอบเข้าประเทศผ่านช่องทางธรรมชาติเมื่อเดือนพฤศจิกายน 2568 พร้อมเงินสดจำนวน 140,000 บาท โดยอ้างว่านำมาใช้ดำเนินการขอทำบัตรประจำตัวบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียน ข้อมูลดังกล่าวถูกส่งต่อให้ดีเอสไอขยายผลจนพบความผิดปกติของทะเบียนนักเรียนอักษร G โดยนักเรียนบางรายมีรหัส G ซ้ำกันมากถึง 11 หมายเลข และพบการนำบุคคลต่างด้าวมาสวมสิทธิในทะเบียนนักเรียนเพื่อขอจัดทำเอกสารทางทะเบียน

ต่อมา กรมการปกครองได้มอบหมายคณะทำงานต่อต้านภัยความมั่นคงทางทะเบียน (DOPA N.I.C.E.) ร่วมกับดีเอสไอตรวจสอบข้อเท็จจริง พบการทุจริตสวมตัวเพื่อจัดทำบัตรประจำตัวบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียนจำนวนมาก รวมถึงการใช้รายการ G Code ซ้ำเพื่อสวมสิทธิบุคคลต่างด้าวในการจัดทำแบบสำรวจบุคคลไม่มีสถานะทางทะเบียน (แบบ 89) และการออกบัตรครั้งแรก

นอกจากนี้ ยังได้ประสานศูนย์ต่อต้านการฉ้อโกงออนไลน์ (ACSC) และสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ตรวจสอบข้อมูลชีวมาตรของผู้ต้องสงสัย 38 ราย พบว่ามีผู้ถือหนังสือเดินทางต่างประเทศอย่างน้อย 6 ราย ประกอบด้วยสัญชาติจีน 2 ราย เมียนมา 3 ราย และเวียดนาม 1 ราย

ผลการสืบสวนพบว่า การสวมสิทธิกลุ่มนักเรียนอักษร G จำนวน 19 ราย มีอดีตปลัดอำเภอเวียงแก่น ในฐานะผู้ช่วยนายทะเบียนอำเภอ เป็นผู้ร่วมขบวนการ พร้อมสมาชิกกองอาสารักษาดินแดนอำเภอเวียงแก่นอีก 2 ราย จึงได้ดำเนินคดีในความผิดตามพระราชบัญญัติทะเบียนราษฎร พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ และประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 157

จากการรวบรวมพยานหลักฐาน พนักงานสอบสวน สภ.เวียงแก่น ได้ขออนุมัติศาลออกหมายจับรวม 27 หมาย ครอบคลุมผู้ต้องหา 22 ราย ประกอบด้วย อดีตปลัดอำเภอเวียงแก่น 1 ราย สมาชิก อส. 2 ราย และกลุ่มผู้สวมสิทธิ 19 ราย

เจ้าหน้าที่ได้เปิดปฏิบัติการเข้าตรวจค้นและจับกุมในพื้นที่จังหวัดเชียงรายหลายจุด สามารถจับกุมอดีตปลัดอำเภอเวียงแก่น สมาชิก อส. 2 ราย และผู้สวมสิทธิอีก 5 ราย พร้อมตรวจยึดเอกสารเกี่ยวกับการจัดทำทะเบียนบุคคลไม่มีสถานะทางทะเบียน เอกสารคำร้องขอสัญชาติไทย หนังสือรับรองการเกิด คอมพิวเตอร์ โทรศัพท์มือถือ อุปกรณ์บันทึกข้อมูล รวมถึงบัตรประจำตัวบุคคลไม่มีสถานะทางทะเบียน

นอกจากนี้ จากการเข้าตรวจค้นศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ระดับอำเภอเวียงแก่น ยังพบเอกสารทะเบียนนักเรียนอักษร G ระหว่างปีการศึกษา 2562-2568 จำนวน 491 รายการ ซึ่งเจ้าหน้าที่จะนำไปตรวจสอบเชิงลึกเพิ่มเติม

จังหวัดเชียงรายเตรียมดำเนินการเพิกถอนและจำหน่ายรายการทางทะเบียนที่ได้มาโดยทุจริตทั้งหมด พร้อมตรวจสอบบุคคลไม่มีสถานะทางทะเบียนที่อาจได้รับสิทธิโดยไม่ถูกต้อง รวมทั้งดำเนินการทางวินัยกับเจ้าหน้าที่รัฐที่เกี่ยวข้อง และส่งข้อมูลให้สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ปปง.) ตรวจสอบเส้นทางการเงิน เนื่องจากคดีดังกล่าวเข้าข่ายเป็นความผิดมูลฐานตามกฎหมายฟอกเงิน

อธิบดีกรมการปกครองยืนยันว่า การปราบปรามการทุจริตทางทะเบียนจะดำเนินการอย่างต่อเนื่อง โดยจะนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วยตรวจจับความผิดปกติ ปรับปรุงกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งพัฒนาศักยภาพเจ้าหน้าที่ด้านงานทะเบียน เพื่อปิดช่องโหว่การทุจริตและสร้างความเชื่อมั่นต่อระบบทะเบียนราษฎรของประเทศอย่างยั่งยืน