เมื่อวันที่  30 พฤศจิกายน 2568 พระปลัดสรวิชญ์ อภิปญฺโญ, ผศ.ดร. อาจารย์ประจำคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (มจร) ได้เปิดเผยผลการศึกษาวิจัยเชิงพุทธจิตวิทยาเกี่ยวกับการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย โดยพบว่า “การปรึกษาเชิงพุทธ” สามารถช่วยลดความทุกข์ทางใจ และทำให้ผู้ป่วยเผชิญความตายได้อย่างสงบและมีศักดิ์ศรีมากขึ้น

การศึกษาครั้งนี้ใช้กลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงจำนวน 5 ราย จากโรงพยาบาลในกรุงเทพมหานคร พบว่าผู้ป่วยที่ได้รับการปรึกษาตามแนวพุทธธรรม มีระดับความกลัว–ความวิตกกังวลลดลงอย่างเห็นได้ชัด ขณะเดียวกันสามารถยอมรับความตายได้ดีขึ้น โดยเกิด “ความสงบภายใน” มากขึ้นกว่าเดิมอย่างมีนัยสำคัญ

งานวิจัยยังได้พัฒนา โมเดลการปรึกษาเชิงพุทธแบบบูรณาการ ประกอบด้วยการเจริญสติ การทำสมาธิเพื่อคลายทุกข์ การพิจารณาธรรม และการทบทวนความหมายของชีวิต ซึ่งเป็นแนวทางที่นักวิจัยเสนอว่าสามารถประยุกต์ใช้จริงในกระบวนการดูแลแบบประคับประคอง (Palliative Care) ของโรงพยาบาลไทย

พระปลัดสรวิชญ์กล่าวว่า การดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายจำเป็นต้องให้ความสำคัญทั้งด้านร่างกายและจิตใจ โดยเฉพาะด้านจิตวิญญาณในวาระสุดท้ายของชีวิต “ผู้ป่วยมีความเปราะบางสูง การประคองใจด้วยหลักธรรมและสติช่วยให้พวกเขาคลายความทุกข์และยอมรับความเปลี่ยนแปลงได้ดีขึ้น” โดยเฉพาะวันนี้ได้มาเยี่ยมโยบแม่ของพระอาจารย์สมชาติ สุเมโธ เพื่อนสหธรรมิก อุปสมบทพร้อมกัน ศิษย์หลวงปู่ธัมมา พิทักษา อดีตเจ้าอาวาสวัดอมรทายิการาม แขวงบ้านช่างหล่อ เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร บัดนี้ ท่านกลับมาอยู่บ้านทำศูนย์การเรียนรู้ “พุทธสถานร่มธรรม” พร้อมดูแลโยมแม่ที่ไม่สบายและมีอายุมาก ผ่านกระบวนการปรึกษาเชิงพุทธได้อย่างมีประสิทธิผลซึ่งเป็นส่วนหนึ่งที่สามารถยืนยันได้ว่า การดูแลด้านจิตใจในวาระสุดท้ายของชีวิต “ผู้ป่วยมีความเปราะบางสูง การประคองใจด้วยหลักธรรมและสติช่วยให้คลายความทุกข์และยอมรับความเปลี่ยนแปลงได้ดีขึ้น” 

ทั้งนี้ นักวิจัยแนะนำให้หน่วยงานด้านสาธารณสุขและทีม Palliative Care นำแนวทางดังกล่าวไปใช้ในโรงพยาบาล เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยระยะสุดท้ายในสังคมไทยให้ดียิ่งขึ้น