กว่าจะได้ “ยา” มาแต่ละเม็ด จะยิ่งรู้ค่าหากได้ทราบถึงที่มาว่าต้องผ่านการทดลองครั้งแล้วครั้งเล่าในมนุษย์และสัตว์ซึ่งต้องนำมาใช้ในการทดลองยาด้วยความเสียสละ เฉกเช่น “ข้าว” ซึ่งเป็นสัญลักษณ์แห่งความอุดมสมบูรณ์บันดาลจาก “พระแม่โพสพ” ตามคติไทยที่คนไทยทุกคนเคารพบูชา และด้วยความเหนื่อยยากของ “ชาวนา” ที่ต้องอาบเหงื่อต่างน้ำกว่าจะได้มาซึ่งข้าวแต่ละเมล็ด

มหาวิทยาลัยมหิดล โดยคณะเภสัชศาสตร์ มุ่งผลิตบัณฑิตด้วยความหวังเพื่อการดูแลประชาชนให้ใช้ยาอย่างรู้ค่า ทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติจากการลงพื้นที่แนะนำด้วยองค์ความรู้ที่ถูกต้องอย่างใกล้ชิดด้วยความทุ่มเทจนขยายผลไปสู่ “คนดี ศรีมหิดล” ที่สมาคมศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยมหิดล ในพระบรมราชูปถัมภ์ พร้อมมอบให้บุคคลในรั้ว “กันภัยมหิดล” ที่ควรค่าแก่การยกย่องในผลงานซึ่งยังประโยชน์แก่มวลมนุษยชาติ โดยในปี 2568 พิจารณามอบแก่ นางสาวชยาภา คะประสิทธิ์ หรือ “น้องเอิร์น” นักศึกษาเภสัชศาสตร์ชั้นปีที่ 5 ของสาขาการบริบาลทางเภสัชกรรม

รองศาสตราจารย์ ดร. เภสัชกรหญิงปิยนุช โรจน์สง่า หัวหน้าฝ่ายเคมี ศูนย์วิเคราะห์คุณภาพผลิตภัณฑ์ (MUPY-CAPQ) ภายใต้นโยบายคุณภาพ ISO/IEC 17025 และอาจารย์ประจำภาควิชาเภสัชเคมี คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ในฐานะอาจารย์ที่ปรึกษา ได้กล่าวแนะนำ นางสาวชยาภา คะประสิทธิ์ หรือ “น้องเอิร์น” ว่านักศึกษาเภสัชศาสตร์เป็นแบบอย่างเหมาะสมต่อการได้รับการยกย่องเป็น “คนดี ศรีมหิดล”

จากผลงานซึ่งเป็นที่ยอมรับในระดับประเทศจากการเป็นแกนนำนักศึกษาเภสัชศาสตร์ที่ขับเคลื่อนเพื่อการดูแลชุมชน เช่นในฐานะประธานค่ายหมอยาสร้างเสริมสุขภาพและเรียนรู้ชุมชน ครั้งที่ 20 และคณะกรรมการสหพันธ์นิสิตนักศึกษาเภสัชศาสตร์แห่งประเทศไทย (สนภท.) ประจำปีการศึกษา 2567

และในระดับนานาชาติจากการได้รับการคัดเลือกเป็นผู้แทนนักศึกษาเภสัชศาสตร์จากทั่วโลก ในนาม “องค์กรสหพันธ์นิสิตนักศึกษาเภสัชศาสตร์นานาชาติ” (International Pharmaceutical Students’ Federation (IPSF)) ตลอดจนการเข้าร่วมกิจกรรมคู่ขนานการประชุมสมัชชาอนามัยโลก ครั้งที่ 78 (the 78th World Health Assembly) ณ นครเจนีวา สมาพันธรัฐสวิส

นางสาวชยาภา คะประสิทธิ์ หรือ “น้องเอิร์น” เล่าถึงประสบการณ์จากการลงพื้นที่ผ่านๆ มาว่า บางพื้นที่ยังพบปัญหาการใช้ “ยาชุด” ซึ่งมักไม่มีการระบุระบุรายการยาและข้อบ่งใช้อย่างชัดเจน รวมถึงการได้รับยาซ้ำซ้อนหรือเกินความจำเป็น นอกจากนี้ ยังเคยพบปัญหาความคลาดเคลื่อนในความเข้าใจว่าหากมีอาการเดียวกัน สามารถแบ่งปันกันได้ แต่แท้ที่จริงแล้วทั้งสองปัญหานั้น อาจนำมาซึ่งความเสี่ยงจากการใช้ยาที่ไม่เหมาะสม และส่งผลเสียมากกว่าผลดีต่อสุขภาพ เภสัชกรจึงมีบทบาทสำคัญในการสื่อสารเพื่อส่งเสริมความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องในการใช้ยาด้วยความใส่ใจ และส่งเสริมการใช้ประชาชนปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนการใช้ยา เพื่อได้รับคำแนะนำที่ถูกต้อง เหมาะสมกับอาการ และปลอดภัย

และจากการได้เป็นผู้แทนเยาวชนคนรุ่นใหม่เข้าร่วมกิจกรรมคู่ขนานการประชุมสมัชชาอนามัยโลกที่เจนีวา นางสาวชยาภา คะประสิทธิ์ หรือ “น้องเอิร์น” ได้เห็นการทำงานที่สอดประสานในระดับนานาชาติ ซึ่งนำไปสู่ “วาระโลก” ว่าจำเป็นต้องอาศัยพลังจากเครือข่ายที่บูรณาการด้านสุขภาพจากหลากหลายสาขา เช่นเดียวกับการเป็น “พลเมืองโลก” ที่จะต้องคำนึงถึงความเชื่อมโยงของสังคม เคารพความแตกต่าง และรับผิดชอบต่อส่วนรวม โดยไม่ยึดเพียงมุมมองของตนเอง

นางสาวชยาภา คะประสิทธิ์ หรือ “น้องเอิร์น” มีกำหนดเข้ารับ รางวัล “คนดี ศรีมหิดล” ประจำปี 2568 จาก ดร.สมศักดิ์ ลีสวัสดิ์ตระกูล นายกสมาคมศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยมหิดล ในพระบรมราชูปถัมภ์ ในงานครบรอบ 57 ปี วันพระราชทานนาม 138 ปี มหาวิทยาลัยมหิดล ในวันจันทร์ที่ 2 มีนาคม 2568 เวลา 13.00 น. ณ ห้องบรรยายศาสตราจารย์ นายแพทย์กษาน จาติกวนิช สำนักงานอธิการบดี มหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายา

ติดตามข่าวสารที่น่าสนใจจากมหาวิทยาลัยมหิดลได้ที่ www.mahidol.ac.th