เมื่อวันที่ 19  มิถุนายน 2569 ระหว่างการเดินทางปฏิบัติภารกิจที่ประเทศเนเธอร์แลนด์และเบลเยียมเพื่อแสวงหาความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (19 มิ.ย.) ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) พร้อมคณะ เดินทางเยือนราชอาณาจักรเบลเยียม เข้าเยี่ยมชม Photonics Innovation Center ของมหาวิทยาลัย Vrije Universiteit Brussel (VUB) หนึ่งในศูนย์กลางการพัฒนาเทคโนโลยี "โฟโตนิกส์" ชั้นนำของยุโรป พร้อมร่วมเป็นสักขีพยานการลงนามหนังสือแสดงเจตจำนง (Letter of Intent) ระหว่าง VUB และสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) เพื่อปูทางความร่วมมือด้านการวิจัยโฟโตนิกส์ และการแลกเปลี่ยนนักศึกษาและบุคลากรระหว่างกัน

หนังสือแสดงเจตจำนงฉบับนี้ ลงนามโดย Prof. Dr. Jan Danckaert อธิการบดี VUB และ ศ.ดร.ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ผู้อำนวยการ สวทช. พร้อมด้วย Prof. Dr. Ir. Hugo Thienpont ผู้อำนวยการฝ่ายวิจัยของ Brussels Photonics (B-PHOT)

ศ.ดร.ยศชนัน กล่าวถึงความสำคัญของเทคโนโลยีโฟโตนิกส์ (Photonics) ซึ่งเป็นการใช้ "แสง" แทนกระแสไฟฟ้าในการส่งและประมวลผลข้อมูลว่า "เทคโนโลยีนี้คือหัวใจสำคัญที่อยู่เบื้องหลังอินเทอร์เน็ตความเร็วสูง เซ็นเซอร์ การแพทย์สมัยใหม่ ไปจนถึงชิปคอมพิวเตอร์ยุคใหม่ และถูกยกให้เป็นหนึ่งในเทคโนโลยีพื้นฐานแห่งศตวรรษที่ 21 ปัจจุบันอุตสาหกรรมนี้กำลังเติบโตเร็วกว่าอุตสาหกรรมทั่วไปถึง 5 เท่า ซึ่งศูนย์ Photonics Innovation Center ของ VUB ได้ทำหน้าที่เป็นเสมือนสายการผลิตนำร่องที่เชื่อมโยงงานวิจัย การศึกษา และภาคอุตสาหกรรมเข้าไว้ด้วยกันอย่างลงตัว"

นอกจากนี้ รองนายกรัฐมนตรียังให้ความสนใจกับแนวคิดของศูนย์ B-PHOT เป็นพิเศษ โดยระบุว่า "สิ่งที่น่าสนใจคือแนวคิดที่เน้นว่า 'งานวิจัยต้องตอบโจทย์การใช้งานจริง' ตั้งแต่วันแรกที่เริ่มทำวิจัย นักวิจัยจะต้องคิดถึงการนำไปใช้และวางแผนธุรกิจควบคู่กันไปทันที จากนั้นจึงจะมีทีมคอยให้คำปรึกษาด้านการลงทุน และจับคู่นักวิจัยกับภาคธุรกิจเพื่อผลักดันผลงานออกสู่ตลาด ซึ่งแนวทางนี้ตอบโจทย์ปัญหาของไทยโดยตรง เพราะเรามีงานวิจัยคุณภาพสูงจำนวนมาก แต่ยังขาดสะพานเชื่อมที่จะพางานวิจัยเหล่านั้นก้าวสู่การสร้างรายได้ในเชิงพาณิชย์ โมเดลของ VUB จึงเป็นต้นแบบที่ดีที่เราสามารถเรียนรู้และนำมาปรับใช้ได้ทันที"

สำหรับมหาวิทยาลัย VUB ถือเป็นผู้บุกเบิกการศึกษาด้านวิศวกรรมโฟโตนิกส์ของยุโรป โดยมีหลักสูตรปริญญาโทด้านนี้เป็นแห่งแรกของทวีป ขณะที่ศูนย์ B-PHOT ซึ่งรวบรวมนักวิจัยและผู้เชี่ยวชาญกว่า 70 คน ก็ได้รับการยอมรับจากรัฐบาลแฟลนเดอส์ให้เป็นผู้นำด้านการวิจัยและนวัตกรรมอุตสาหกรรม 

การเยือนครั้งนี้นับเป็นก้าวสำคัญที่ตอกย้ำความมุ่งมั่นของไทยในการพัฒนาเทคโนโลยีโฟโตนิกส์ ซึ่งเป็นหนึ่งในเป้าหมายหลักของยุทธศาสตร์เซมิคอนดักเตอร์และอุตสาหกรรมแห่งอนาคต พร้อมทั้งเป็นโอกาสอันดีในการเรียนรู้โมเดลการเปลี่ยนงานวิจัยให้กลายเป็นนวัตกรรมที่สร้างมูลค่าได้จริงจากสถาบันชั้นนำระดับโลก