มก. ค้นพบกุหลาบพันปี 2 ชนิดใหม่ของโลก และกุหลาบที่ไม่เคยพบในไทยอีก 2 ชนิด

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์เปิดองค์ความรู้ใหม่จากผืนป่าภาคใต้ของไทย สืบเนื่องจาก น.ส. มณีนุช ทับทะมาตย์ นิสิตปริญญาโท ภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ค้นพบ กุหลาบพันปีชนิดใหม่ของโลก 2 ชนิด และพบกุหลาบพันปีที่ไม่เคยมีรายงานในประเทศไทยอีก 2 ชนิด นับเป็นการเพิ่มองค์ความรู้ด้านความหลากหลายของพืช และเปิดโอกาสให้ทรัพยากรพันธุกรรมพืชพื้นถิ่นของไทยถูกนำไปต่อยอดในอนาคต

งานวิจัยดังกล่าวเป็นผลงานของนิสิตมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ระดับปริญญาโทภายใต้การดูแลของ รศ. ดร. เฉลิมพล สุวรรณภักดี ภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ร่วมกับ รศ. ดร. สันติ วัฒฐานะ สาขาวิชาชีววิทยา สำนักวิชาวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี และ Prof. Dr. Trevor R. Hodkinson จากทรินิตี้คอลเลจ มหาวิทยาลัยแห่งกรุงดับลิน ประเทศไอร์แลนด์ โดยเผยแพร่ผลงานดังกล่าวในวารสาร Thai Forest Bulletin (Botany) ฉบับปี 2026

การศึกษาครั้งนี้ใช้หลักฐานทาง เรณูวิทยาร่วมกับสัณฐานวิทยา เป็นข้อมูลสนับสนุนการจำแนกและยืนยันการเป็นพืชชนิดใหม่ของโลก

2 ชนิดใหม่ของโลกจากนราธิวาสและยะลา  -   ชนิดแรกคือ Rhododendron trichopetalum Tubtamat & Suwanph. หรือ “กุหลาบฮาลา” พบที่จังหวัดนราธิวาส มีดอกสีเหลืองเข้ม กลีบดอกมีลักษณะเป็นเอกลักษณ์ และเจริญเติบโตแบบพืชอิงอาศัยในป่าดิบชื้น ด้วยลักษณะดอกที่โดดเด่นและการปรับตัวต่อสภาพแวดล้อม กุหลาบฮาลามีศักยภาพในการใช้เป็นแหล่งพันธุกรรมสำหรับการปรับปรุงพันธุ์ไม้ดอกประดับในอนาคต

อีกชนิดคือ Rhododendron yalaense Tubtamat, Watthana & Suwanph. หรือ “กุหลาบเพลิงภักดิ์” พบที่จังหวัดยะลา มีดอกสีส้มเข้ม ออกเป็นช่อค่อนข้างแน่น และเจริญเติบโตแบบพืชอิงอาศัยลักษณะดอกและสีสันที่โดดเด่นทำให้กุหลาบเพลิงภักดิ์มีศักยภาพในการพัฒนาเป็นไม้ดอกประดับ ควบคู่กับการอนุรักษ์ทรัพยากรพันธุกรรมของพืชพื้นถิ่นไทย

พบอีก 2 ชนิดที่ไม่เคยมีรายงานในประเทศไทย -  นอกจากการค้นพบชนิดใหม่ของโลกแล้ว การศึกษาครั้งนี้ยังพบกุหลาบพันปีอีก 2 ชนิดที่ ไม่เคยมีรายงานในประเทศไทยมาก่อน ได้แก่ กุหลาบเขาขาว (Rhododendron klossii Ridl.) พบที่จังหวัดนครศรีธรรมราช และ กุหลาบขาวเบตง (Rhododendron jasminiflorum Hook.) พบที่จังหวัดยะลา

ประเด็นสำคัญอยู่ที่ กุหลาบเขาขาว ซึ่งพบในพื้นที่สูงเพียง 100 เมตรจากระดับน้ำทะเล บริเวณจังหวัดนครศรีธรรมราช ขณะที่กุหลาบพันปีส่วนใหญ่ในประเทศไทยโดยทั่วไปกระจายพันธุ์บริเวณภูเขาที่มีความสูงมากกว่า 500 เมตรจากระดับน้ำทะเล

ความแตกต่างดังกล่าวทำให้กุหลาบเขาขาวมีความน่าสนใจในเชิงทรัพยากรพันธุกรรม เพราะอาจนำไปสู่การพัฒนาพันธุ์กุหลาบพันปีที่สามารถปลูกเลี้ยงได้ง่ายขึ้นภายใต้สภาพภูมิอากาศของประเทศไทย รวมถึงสามารถใช้เป็นพ่อแม่พันธุ์ในการปรับปรุงพันธุ์ เพื่อทดแทนการนำเข้ากุหลาบพันปีจากต่างประเทศ

ส่วน กุหลาบขาวเบตง ซึ่งพบที่จังหวัดยะลา มีลักษณะเด่นคือ ดอกทรงเรียวยาว สีชมพูอ่อน และมีกลิ่นหอมเฉพาะตัว แตกต่างจากกุหลาบพันปีชนิดอื่น ๆ

จากความหลากหลายทางชีวภาพ สู่โอกาสพัฒนาในอนาคต -

กุหลาบพันปี (Rhododendron) เป็นพืชที่มีดอกสีสันสวยงามและหลากหลาย รูปทรงดอกมีลักษณะแปลกตา นิยมนำมาใช้เป็นไม้ดอกประดับ ขณะที่ในต่างประเทศยังมีการนำไปใช้ทำแยม เครื่องดื่ม และสมุนไพร

การค้นพบครั้งนี้จึงไม่ได้มีความสำคัญเพียงการเพิ่มจำนวนชนิดพืชที่มีรายงานในประเทศไทย แต่ยังชี้ให้เห็นถึง ศักยภาพของทรัพยากรพันธุกรรมพืชพื้นถิ่นไทย ที่อาจนำไปใช้พัฒนา ปรับปรุงพันธุ์ เพิ่มผลผลิต และทดแทนการนำเข้าจากต่างประเทศ โดยเฉพาะกุหลาบพันปีที่สามารถเจริญเติบโตในพื้นที่ระดับความสูงที่ต่ำกว่าที่เคยมีการค้นพบโดยทั่วไป อาจเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับการศึกษาและพัฒนาพันธุ์ที่เหมาะสมกับสภาพภูมิอากาศของประเทศไทยในอนาคต

“ป่าไทย” ยังมีทรัพยากรรอการค้นพบอีกมาก -  การค้นพบกุหลาบพันปีชนิดใหม่ของโลก 2 ชนิด และการรายงานชนิดที่พบใหม่ในประเทศไทยอีก 2 ชนิด เป็นอีกหนึ่งหลักฐานว่า ประเทศไทยยังมีทรัพยากรพรรณพืชจำนวนมากที่รอการศึกษาและค้นพบ โดยเฉพาะพื้นที่ป่าธรรมชาติที่ยังคงมีความอุดมสมบูรณ์ ซึ่งเป็นแหล่งทรัพยากรพืชที่มีศักยภาพทั้งในด้านการศึกษา การอนุรักษ์ และการนำองค์ความรู้ไปใช้ประโยชน์อย่างเหมาะสม

ด้าน รศ. ดร. เฉลิมพล สุวรรณภักดี อาจารย์ผู้ดูแลการวิจัยของนิสิต กล่าวว่า “ การค้นพบครั้งนี้จึงเป็นอีกตัวอย่างหนึ่งของการสร้างองค์ความรู้ผ่านกระบวนการวิจัย ตั้งแต่การศึกษาพืชในธรรมชาติ การเก็บข้อมูล การวิเคราะห์หลักฐานทางเรณูวิทยาและสัณฐานวิทยา ไปจนถึงการยืนยันสถานะทางอนุกรมวิธานและเผยแพร่ผลการศึกษาในวารสารวิชาการ องค์ความรู้ที่ได้จากการศึกษาครั้งนี้จะเป็นฐานข้อมูลสำหรับการทำความเข้าใจความหลากหลายของพืช การวางแผนอนุรักษ์ทรัพยากรพืชของประเทศ ตลอดจนการค้นหาโอกาสในการนำทรัพยากรพันธุกรรมของพืชพื้นถิ่นไทยมาพัฒนาและใช้ประโยชน์ในอนาคต”

จากกุหลาบพันปีที่ซ่อนอยู่ในผืนป่าภาคใต้ สู่ชื่อพืชชนิดใหม่ของโลก วันนี้งานวิจัยของนิสิตไทยกำลังเพิ่มองค์ความรู้ให้กับโลก พร้อมเปิดให้เห็นอีกมิติของ “ทรัพยากรชีวภาพไทย” ที่อาจกลายเป็นต้นทุนสำคัญของการวิจัย การอนุรักษ์ และการพัฒนาประเทศในอนาคต

ส่งข่าวได้ที่  email : saowaporn12345@gmail.com   และ  bat_mamsao@yahoo.com