จากขยะถึงเอไอ สสวท. ชวนเปิดมุมมองใหม่ผ่านภาพยนตร์วิทยาศาสตร์

เริ่มแล้ว! เทศกาลภาพยนตร์วิทยาศาสตร์เพื่อการเรียนรู้ ครั้งที่ 22 (Science Film Festival 2026) ภายใต้หัวข้อ “ปัญญาประดิษฐ์ (AI)” จัดขึ้นระหว่างนี้จนถึง  20 ธันวาคม 2569 โดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) ร่วมกับสถาบันเกอเธ่ ประเทศไทย องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ (อพวช.) ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาทั่วภูมิภาค และหน่วยงานพันธมิตร ขอชวนน้อง ๆ เยาวชน ครู นักเรียน นักศึกษา และประชาชนทั่วไป มาเปิดประสบการณ์การเรียนรู้ผ่านภาพยนตร์วิทยาศาสตร์จากนานาประเทศ ในบรรยากาศที่ชวนดู สนุก แล้วคิด ตั้งคำถาม เพื่อค้นพบว่าวิทยาศาสตร์ไม่ได้อยู่ไกลตัว หากแต่อยู่ในสิ่งที่เราพบเจอและทำให้เราสงสัยได้ทุกวัน

เริ่มต้นจากขยะที่เราทิ้ง สู่คำถามว่า AI จะเปลี่ยนโลกอย่างไร ขยะใกล้ตัว เรื่องเล็กที่ชวนคิดถึงโลกใบใหญ่ ลองเริ่มต้นการเดินทางด้วยเรื่องใกล้ตัวอย่าง “เกาะขยะกลางทะเล” ภาพยนตร์สั้นที่พาผู้ชมออกไปพบกับกองขยะพลาสติกขนาดมหึมากลางทะเล ก่อนชวนย้อนกลับมามองพฤติกรรมในชีวิตประจำวันของเราเอง ขยะที่เราทิ้งทุกวันเดินทางไปถึงไหน? และการเปลี่ยนแปลงเล็ก ๆ จากการใช้ชีวิตของเราจะช่วยลดผลกระทบต่อโลกได้อย่างไร

จากนั้นมาทำความเข้าใจเรื่องการจัดการขยะผ่าน “ทิ้งขยะให้ถูกที่” เรื่องราวของครอบครัวที่สะท้อนให้เห็นถึง “การคัดแยกขยะ” ไม่ใช่เพียงเรื่องของความสะอาด แต่เป็นจุดเริ่มต้นของการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า เพราะวัสดุหลายชนิดสามารถนำกลับมาใช้ซ้ำหรือรีไซเคิลได้ ช่วยลดการใช้ทรัพยากรและพลังงาน รวมถึงลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เมื่อเรื่องขยะเชื่อมโยงกับการใช้ชีวิต เราจึงเห็นได้ชัดว่า การดูแลโลกเริ่มต้นได้จากการตัดสินใจลงมือทำเล็ก ๆ ของเราทุกคนได้

จากเรื่องสิ่งแวดล้อม ลองขยับเข้าสู่โลกของ AI กับ “เก้านาทีครึ่ง ตอน แชตจีพีทีในห้องเรียน” ที่ชวนตั้งคำถามตรงใจคนยุคนี้ว่า เมื่อ AI สามารถช่วยสรุป วิเคราะห์ และสร้างข้อความได้ภายในเวลาไม่กี่วินาที เราควรใช้ AI ช่วยเรียนรู้ โดยไม่ปล่อยให้ AI คิดแทนเราได้อย่างไร? ถ้าอยากรู้ว่า AI จะเปลี่ยนโลกการทำงานอย่างไร ต้องไม่พลาดกับ “งานยุคใหม่กับเพื่อนร่วมงานเอไอ” ที่พาไปสำรวจเกี่ยวกับ AI ที่กำลังเปลี่ยนวิธีทำงาน การสร้างสรรค์ และทักษะที่จำเป็น พร้อมชวนมองอนาคตที่มนุษย์กับ AI อาจทำงานเสริมกัน แทนที่จะเป็นคู่แข่งกัน

AI ฉลาดแค่ไหน! และเข้าใจมนุษย์จริงหรือ? อีกคำถามที่น่าสนใจไม่แพ้กันคือ เมื่อ AI สามารถพูดคุยและตอบโต้ได้อย่างเป็นธรรมชาติ เราจะมองความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับ AI อย่างไร “เอไอ...ทำได้ไหม? ตอน เป็นเพื่อนกับเอไอได้ไหมนะ?” ชวนผู้ชมสำรวจความแตกต่างระหว่างการเลียนแบบการตอบสนองที่ดูเห็นอกเห็นใจของ AI กับความสัมพันธ์และความเข้าใจทางอารมณ์ที่เกิดขึ้นระหว่างมนุษย์ พร้อมเปิดพื้นที่ให้คิดต่อว่า ความเป็นเพื่อน ความไว้ใจ และความเข้าใจผู้อื่นมีความหมายอย่างไรในโลกที่เทคโนโลยีเข้ามาใกล้ตัวเรามากขึ้น

สำหรับคนที่สนใจและสงสัยว่า AI จะช่วยเราได้มากกว่าการตอบคำถามหรือไม่? ขอชวนติดตามเรื่อง “เอไอ...ทำได้ไหม? ตอน เมื่อเอไอกลายเป็นโคช” ที่พาไปทดลองใช้ AI ช่วยวิเคราะห์สถานการณ์ การสื่อสาร และการจัดการอารมณ์ สะท้อนให้เห็นทั้งศักยภาพและขอบเขตของเทคโนโลยี พร้อมชวนคิดอีกว่า AI ควรเป็นผู้ช่วยในเรื่องใด และเรื่องใดที่มนุษย์ยังต้องใช้วิจารณญาณ ความรับผิดชอบ และการตัดสินใจด้วยตัวเอง

อีกเรื่องที่น่าสนใจคือ “เหนือเสียงรบกวน” ที่พาผู้ชมไปสำรวจกับภาพยนตร์สารคดีสุดระทึก เมื่อนักวิทยาศาสตร์และวิศวกรผสานพลังปัญญาประดิษฐ์และเสียงป่า นำไปสู่การถอดรหัสเสียงร้องของสัตว์ สะท้อนให้เห็นบทบาทของเทคโนโลยีในการศึกษาธรรมชาติและทำความเข้าใจโลกของสิ่งมีชีวิต เพื่อพลิกผืนป่าเขตร้อนให้กลายเป็นเครือข่ายเตือนภัยล่วงหน้า ปกป้องสัตว์ป่าใกล้สูญพันธุ์จากภัยลักลอบล่าแบบเรียลไทม์!

วิทยาศาสตร์ไม่ได้อยู่แค่ในหน้าจอ แต่เชื่อมโยงกับโลกจริง นอกจากเรื่อง AI และสิ่งแวดล้อม ในเทศกาลภาพยนตร์วิทยาศาสตร์เพื่อการเรียนรู้ ครั้งนี้ ยังมีภาพยนตร์อีกหลากหลายและน่าสนใจที่ชวนเปิดมุมมองใหม่ เช่น เรื่อง “เจ้าหมูขี้เหงากับเจ้านกตัวจิ๋ว” สาระบันเทิงสำหรับครอบครัว เรื่องราวเจ้าหมูน้อยผู้โดดเดี่ยวออกเดินทางกับนกตัวจิ๋วที่หลงทาง ผ่านการผจญภัยและความท้าทายจนเกิดเป็นมิตรภาพอันงดงาม แอนิเมชันไร้บทสนทนาที่เล่าเรื่องผ่านภาพ การเคลื่อนไหว และดนตรี ชวนเด็ก ๆ เปิดจินตนาการให้โลดแล่นและสัมผัสเรื่องราวผ่านความรู้สึกอีกด้วย

ดูหนังวันนี้เพื่อเข้าใจโลกของวันพรุ่งนี้ ขอชวนทุกคนมาร่วมชมและค้นหาคำตอบได้ในเทศกาลภาพยนตร์วิทยาศาสตร์เพื่อการเรียนรู้ ครั้งที่ 22 หรือ Science Film Festival 2026 ระหว่างวันที่ 14 กันยายน – 20 ธันวาคม 2569 เพื่อผู้ชมทุกวัยได้สำรวจประเด็นร่วมสมัยทั้งด้าน AI วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี จริยธรรม สังคม และสิ่งแวดล้อม ในรูปแบบที่เข้าใจง่าย เข้าถึงได้ และเชื่อมโยงกับชีวิตประจำวัน เพราะหนังหนึ่งเรื่องอาจให้มากกว่าความสนุก แต่อาจทิ้งคำถามสำคัญไว้ในใจ ลองเลือกสักเรื่องหนึ่ง แล้วจะพบว่า วิทยาศาสตร์สนุกได้มากกว่าที่เราคิด! ดูรายละเอียดและเลือกชมภาพยนตร์ที่สนใจได้ที่เว็บไซต์ https://sciencefilm.ipst.ac.th/films

ส่งข่าวได้ที่  email : saowaporn12345@gmail.com   และ  bat_mamsao@yahoo.com