วนศาสตร์ มก. พลิกโฉมผืนป่าวังน้ำเขียว ป่าไม้ไทยช่วยลดโลกร้อน (Standard T-VER)

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ในฐานะมหาวิทยาลัยสีเขียวอันดับ 1 ของประเทศไทย เดินหน้าขับเคลื่อนความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นรูปธรรม โดย คณะวนศาสตร์ ได้นำความภาคภูมิใจมาสู่สถาบันอีกครั้ง หลังจาก “โครงการการกักเก็บคาร์บอนในพื้นที่ป่า สถานีวิจัยและฝึกนิสิตวนศาสตร์วังน้ำเขียว” ได้รับการรับรองมาตรฐานระดับประเทศอย่างเป็นทางการในรูปแบบ Standard T-VER จากองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) หรือ อบก. สะท้อนศักยภาพของป่าไม้ไทยในการช่วยลดโลกร้อนและการดูดซับก๊าซเรือนกระจกอย่างยั่งยืน

ประวัติศาสตร์และความมุ่งมั่นกว่า 6 ทศวรรษ -  รองศาสตราจารย์ ดร.ประทีป ด้วงแค คณบดีคณะวนศาสตร์ กล่าวว่า “สถานีวิจัยและฝึกนิสิตวนศาสตร์วังน้ำเขียวเป็นสถานีแรกของคณะวนศาสตร์ ซึ่งเริ่มจัดตั้งขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ. 2500 และพัฒนาเรื่อยมาจนได้รับอนุญาตให้ใช้ประโยชน์ในพื้นที่ป่าสงวน ก่อนจะได้รับการปรับเปลี่ยนให้เป็นพื้นที่ราชพัสดุในปี พ.ศ. 2542 เพื่อใช้เป็นสถานที่ศึกษา เรียนรู้ และทำวิจัยด้านป่าไม้ ระบบนิเวศ และการเจริญเติบโตของพันธุ์ไม้มาอย่างต่อเนื่องยาวนานกว่า 20 ปี

"เรามองโลกให้กว้างขึ้น เป็น station คุณต้องแสดงให้โลกเห็นว่าพื้นที่นี้มีความสำคัญต่อการลดโลกร้อน คือทำยังไงให้ทั้งโลกหันมามอง เราจึงจัดเป็นพื้นที่สาธิตขึ้นมาแล้วส่งสถานีนี้เข้ารับการรับรอง

“ปัจจุบัน เราได้รับการรับรองเรียบร้อย คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์คำนึงถึงความยั่งยืนของภาคทรัพยากรป่าไม้เป็นอย่างดี ทั่วโลกยอมรับและเป็นพื้นที่ที่ถูกรับรองระดับโลกแล้ว คราวนี้ภาค local คือบริเวณโดยรอบ ชุมชน ประชาชน หน่วยงานของรัฐสามารถเข้ามาในพื้นที่นี้เพื่อเรียนรู้เกี่ยวกับการลดก๊าซเรือนกระจก พื้นที่นี้จะเป็นศูนย์การเรียนรู้ที่ครบวงจร สร้างความยั่งยืนให้กับท้องถิ่นและประเทศชาติ”

คณะวนศาสตร์เล็งเห็นความสำคัญในการต่อยอดพื้นที่ดังกล่าวให้เป็น “พื้นที่สาธิตโครงการลดการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจกภาคสมัครใจ” ภายใต้การสนับสนุนทุนจากหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของประเทศ (บพค.) เพื่อแสดงให้เห็นถึงบทบาทสำคัญของป่าไม้ไทยต่อเวทีโลก

3 บทบาทหลักของคณะวนศาสตร์ในการขับเคลื่อนโครงการ T-VER -  ดร.นรินธร จำวงษ์ ศูนย์วิจัยป่าไม้  คณะวนศาสตร์ เปิดเผยถึงการดำเนินงานภายใต้โครงการ Standard T-VER ว่า “คณะวนศาสตร์เข้ามาทำหน้าที่เป็นผู้พัฒนาโครงการหลักใน 3 ด้านสำคัญ ได้แก่ การพัฒนาโครงการและการตรวจวัด จัดเตรียมเอกสารและลงพื้นที่สำรวจรวบรวมข้อมูลการกักเก็บคาร์บอนอย่างครบวงจรทุกแหล่ง ทั้งในต้นไม้ ดิน ไม้ตาย และซากพืช ซึ่งถือเป็นโครงการแรกที่ครอบคลุมทุกแหล่งกักเก็บ พร้อมเตรียมติดตามผลและประเมินคาร์บอนเครดิตต่อเนื่องตลอดระยะเวลาเครดิต 10 ปี การประสานงานกับ อบก. ทำหน้าที่ประสานงานและรายงานผลการดำเนินงานตามเกณฑ์มาตรฐานสากลที่ อบก. กำหนดอย่างใกล้ชิดทุกปี การบริหารจัดการและดูแลรักษาป่า ดำเนินกิจกรรมตามแผนงานที่ระบุไว้ เช่น การลาดตระเวนพื้นที่ และการจัดทำแนวกันไฟ เพื่อรักษาความสมบูรณ์ของผืนป่า

สำหรับพื้นที่ป่าดิบแล้งของสถานีฯ ขนาด 466 ไร่ มีตัวเลขคาดการณ์การกักเก็บคาร์บอนไดออกไซด์อยู่ที่ประมาณ 0.52 ตันคาร์บอนไดออกไซด์ต่อไร่ต่อปี หรือคิดเป็นศักยภาพในการกักเก็บรวมกว่า 261 ตันคาร์บอนไดออกไซด์ต่อปี ทั้งนี้ ปริมาณคาร์บอนเครดิตจริงจะมาจากการตรวจวัดหน้างานตามหลักเกณฑ์มาตรฐานต่อไป

ศูนย์กลางการเรียนรู้และถ่ายทอดองค์ความรู้สู่ชุมชนทั่วประเทศ -  ความสำเร็จในครั้งนี้ไม่เพียงแต่ตอกย้ำความเป็นเลิศด้านวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ แต่ยังมุ่งหวังให้สถานีวิจัยฯ แห่งนี้เป็น “ศูนย์กลางการเรียนรู้ครบวงจร” สำหรับนักเรียน นักศึกษา หน่วยงานภาครัฐ ภาคประชาชน และชุมชนโดยรอบ ในการเข้ามาศึกษาดูงานและรับการถ่ายทอดองค์ความรู้เกี่ยวกับการลดก๊าซเรือนกระจก การจัดการทรัพยากรป่าไม้ และการสร้างความยั่งยืนให้กับท้องถิ่นและประเทศชาติอย่างแท้จริง

ผู้สนใจสามารถติดตามรายละเอียดข้อมูลโครงการและประสานงานผ่านช่องทางเว็บไซต์ขององค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (อบก.) หรือติดต่อผ่านสถานีวิจัยและฝึกนิสิตวนศาสตร์วังน้ำเขียวได้โดยตรง และล่าสุด สถานีวิจัยและฝึกนิสิตวนศาสตร์วังน้ำเขียว จังหวัดนครราชสีมา ได้รับการรับรองเป็น “พื้นที่อนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพนอกเขตพื้นที่คุ้มครอง (Other Effective Area-based Conservation Measures: OECMs) ของประเทศไทย” จากสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ตั้งแต่วันที่ 24 สิงหาคม 2569 ถึงวันที่ 23 สิงหาคม 2574 นับเป็นอีกหนึ่งก้าวสำคัญในการร่วมขับเคลื่อนการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศไทยอย่างยั่งยืน

ส่งข่าวได้ที่  email : saowaporn12345@gmail.com   และ  bat_mamsao@yahoo.com