สถานการณ์โลกในช่วงวันที่ 20–21 กันยายน 2569 ยังคงเต็มไปด้วยความเคลื่อนไหวสำคัญ ตั้งแต่การแข่งขันด้านเทคโนโลยีระหว่างสหรัฐอเมริกากับจีน ไปจนถึงความขัดแย้งทางทหารในยูเครน ตะวันออกกลาง และคาบสมุทรเกาหลี ขณะที่การเลือกตั้งระดับรัฐของเยอรมนีสะท้อนความเปลี่ยนแปลงทางการเมืองภายในยุโรป

1. สหรัฐฯ–จีนเตรียมตั้ง “AI Dialogue” ก่อนการประชุมทรัมป์–สี จิ้นผิง

หนึ่งในประเด็นที่ได้รับความสนใจมากที่สุด คือการที่สหรัฐฯ และจีนหารือแนวทางจัดตั้งกลไกเจรจาด้านปัญญาประดิษฐ์ หรือ US–China AI Dialogue ก่อนการประชุมสุดยอดระหว่างประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ และประธานาธิบดีสี จิ้นผิง

สกอตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีคลังสหรัฐฯ ระบุว่า วอชิงตันเสนอแนวคิดจัดตั้งกลไกแจ้งเตือนและแลกเปลี่ยนข้อมูลเกี่ยวกับเหตุการณ์ด้าน AI ที่มีความร้ายแรงจนกระทบต่อความมั่นคงแห่งชาติ โดยมุ่งเพิ่มความโปร่งใสและสร้างช่องทางสื่อสารระหว่างสองประเทศที่เป็นผู้นำด้าน AI ของโลก

การหารือดังกล่าวเกิดขึ้นระหว่างการพบกันของเบสเซนต์กับเหอ ลี่เฟิง รองนายกรัฐมนตรีจีน ที่นครนิวยอร์ก โดยประเด็น AI เป็นส่วนหนึ่งของการเตรียมการก่อนการประชุมผู้นำสองประเทศ ขณะที่ประเด็นควบคุมการส่งออกชิป AI ขั้นสูงไม่ได้อยู่ในกลไกที่เสนอครั้งนี้

นักวิเคราะห์มองว่า การเปิดช่องทางสื่อสารด้าน AI สะท้อนความพยายามของสองมหาอำนาจในการบริหารความเสี่ยงจากเทคโนโลยี แม้การแข่งขันด้านเทคโนโลยี เซมิคอนดักเตอร์ และความมั่นคงยังคงเป็นประเด็นละเอียดอ่อนระหว่างวอชิงตันกับปักกิ่ง

2. ยูเครนส่งโดรนโจมตีรัสเซียครั้งใหญ่ในช่วงวันสุดท้ายของการเลือกตั้ง

ยูเครนเปิดปฏิบัติการโจมตีด้วยโดรนระยะไกลครั้งใหญ่ต่อพื้นที่กรุงมอสโกและภูมิภาคโดยรอบในช่วงวันสุดท้ายของการเลือกตั้งรัฐสภารัสเซีย โดยทางการรัสเซียระบุว่าสามารถสกัดกั้นโดรนได้มากกว่า 1,600 ลำทั่วประเทศ และประมาณ 450 ลำมุ่งหน้าเข้าสู่กรุงมอสโก

เหตุโจมตีส่งผลให้เกิดความเสียหายต่อโรงกลั่นน้ำมันในกรุงมอสโกและเกิดเหตุเพลิงไหม้ ขณะที่รายงานของทางการรัสเซียระบุว่ามีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 2 รายในช่วงแรก และต่อมามีรายงานผู้เสียชีวิตรายที่ 3 ในภูมิภาคมอสโก

ฝ่ายยูเครนไม่ได้ยืนยันตัวเลขความเสียหายทั้งหมดตามที่รัสเซียรายงาน แต่ประธานาธิบดีโวโลดิเมียร์ เซเลนสกีระบุว่า การโจมตีสามารถสร้างความเสียหายต่อโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานและโลจิสติกส์ที่เกี่ยวข้องกับการทำสงครามของรัสเซีย

เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นพร้อมกับการเลือกตั้งรัฐสภารัสเซีย ซึ่งทำให้สถานการณ์ด้านความมั่นคงถูกจับตามองเป็นพิเศษ ขณะที่รัฐบาลรัสเซียประกาศว่าจะตอบโต้ต่อการโจมตีดังกล่าว

3. ฮูตีอ้างโจมตีเป้าหมายในกรุงริยาด ซาอุฯ ยกระดับการเตือนภัย

สถานการณ์ตะวันออกกลางยังคงตึงเครียด หลังกลุ่มฮูตีในเยเมนประกาศว่าได้ใช้ขีปนาวุธและโดรนโจมตีเป้าหมายในกรุงริยาดของซาอุดีอาระเบีย ขณะที่ฝ่ายซาอุดีอาระเบียระบุว่าระบบป้องกันภัยทางอากาศสามารถสกัดกั้นขีปนาวุธที่มุ่งหน้าเข้าสู่กรุงริยาดได้

มีรายงานพบกลุ่มควันบริเวณใกล้สนามบินนานาชาติคิงคาลิด และเกิดเหตุเพลิงไหม้บริเวณคลังเชื้อเพลิงใกล้สนามบิน โดยฮูตีอ้างว่าได้โจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานและเป้าหมายสำคัญในเมืองหลวง อย่างไรก็ตาม รายละเอียดเกี่ยวกับขอบเขตความเสียหายของเป้าหมายแต่ละแห่งยังมีข้อมูลจากแต่ละฝ่ายแตกต่างกัน

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวเกิดขึ้นท่ามกลางการยกระดับความขัดแย้งระหว่างฮูตีกับซาอุดีอาระเบีย และสร้างความกังวลต่อความปลอดภัยของโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานและเส้นทางคมนาคมทางอากาศในภูมิภาค

4. เกาหลีเหนือยิงขีปนาวุธพิสัยใกล้ 2 ลูกลงทะเลญี่ปุ่น

เกาหลีเหนือยิงขีปนาวุธต้องสงสัยว่าเป็นขีปนาวุธทิ้งตัวพิสัยใกล้จำนวน 2 ลูกจากพื้นที่ชายฝั่งตะวันออกบริเวณวอนซาน เมื่อวันที่ 20 กันยายน โดยขีปนาวุธทั้งสองลูกมุ่งหน้าออกสู่ทะเลญี่ปุ่น หรือทะเลตะวันออก

กองทัพเกาหลีใต้ระบุว่า ลูกแรกเดินทางประมาณ 450 กิโลเมตร ขณะที่ลูกที่สองเดินทางมากกว่า 600 กิโลเมตร ก่อนตกลงในทะเลนอกเขตเศรษฐกิจจำเพาะของญี่ปุ่น ขณะที่ญี่ปุ่นยืนยันว่าขีปนาวุธไม่ได้ตกในน่านน้ำอาณาเขตของตน

การยิงขีปนาวุธครั้งนี้เกิดขึ้นเพียงประมาณหนึ่งสัปดาห์หลังเกาหลีเหนือทดสอบอาวุธอีกชุดหนึ่ง และเกิดขึ้นในช่วงที่ความสัมพันธ์ระหว่างเกาหลีเหนือ สหรัฐฯ และพันธมิตรในภูมิภาคยังมีความตึงเครียด

อย่างไรก็ตาม การจะสรุปว่าการทดสอบครั้งนี้มีเป้าหมายโดยตรงเพื่อส่งสัญญาณต่อการประชุมสุดยอดสหรัฐฯ–จีน ยังเป็นประเด็นที่ต้องพิจารณาจากบริบทด้านความมั่นคงในภูมิภาคเพิ่มเติม โดยสหรัฐฯ เกาหลีใต้ และญี่ปุ่นกำลังร่วมกันวิเคราะห์รายละเอียดของการยิงครั้งดังกล่าว

5. AfD คว้าชัยเลือกตั้งรัฐเมคเคลนบวร์ก-ฟอร์พ็อมเมิร์น สะเทือนพรรคของนายกฯ แมร์ซ

การเมืองเยอรมนีเกิดความเปลี่ยนแปลงสำคัญ หลังพรรค Alternative für Deutschland (AfD) ได้คะแนนนำในการเลือกตั้งรัฐเมคเคลนบวร์ก-ฟอร์พ็อมเมิร์น ทางตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศ

ผลประมาณการของสถานีโทรทัศน์ ARD ระบุว่า AfD ได้ประมาณ 38.3% ตามด้วยพรรค Social Democratic Party (SPD) ประมาณ 35.4% ขณะที่พรรค Christian Democratic Union (CDU) ของนายกรัฐมนตรีฟรีดริช แมร์ซ ได้เพียง 4.9% ซึ่งต่ำกว่าเกณฑ์ 5% สำหรับการเข้าสู่รัฐสภาระดับรัฐ

ผลดังกล่าวถูกมองว่าเป็นผลการเลือกตั้งระดับรัฐที่ย่ำแย่ที่สุดของ CDU ในยุคหลังสงคราม และสร้างแรงกดดันทางการเมืองต่อนายกรัฐมนตรีแมร์ซ ขณะที่เจ้าตัวประกาศว่าจะเดินหน้าทำงานต่อและผลักดันนโยบายปฏิรูปเศรษฐกิจของรัฐบาล

AfD ซึ่งมีจุดยืนด้านนโยบายตรวจคนเข้าเมืองและความสัมพันธ์กับรัสเซียที่แตกต่างจากพรรคกระแสหลัก ได้กลายเป็นพรรคที่ได้รับคะแนนสูงสุดในการเลือกตั้งรัฐครั้งนี้ อย่างไรก็ตาม การได้คะแนนสูงสุดไม่ได้หมายความว่าจะสามารถจัดตั้งรัฐบาลรัฐได้โดยอัตโนมัติ เนื่องจากพรรคการเมืองอื่นมีจุดยืนเกี่ยวกับการร่วมรัฐบาลกับ AfD แตกต่างกัน

บทสรุป: AI กลายเป็นเวทีใหม่ของการแข่งขันและการจัดการความเสี่ยง

ความเคลื่อนไหวทั้ง 5 ประเด็นสะท้อนภาพโลกในช่วงปลายเดือนกันยายน 2569 ที่มีทั้ง การแข่งขันด้านเทคโนโลยี ความขัดแย้งทางทหาร และการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง

ประเด็นที่น่าจับตาเป็นพิเศษคือการที่ สหรัฐฯ และจีนเริ่มพูดถึงการสร้างกลไกสื่อสารด้าน AI ในขณะที่ทั้งสองประเทศยังแข่งขันกันอย่างเข้มข้นในด้านเทคโนโลยีขั้นสูง หากกลไกดังกล่าวเดินหน้าได้จริง AI อาจไม่ได้เป็นเพียงสนามแข่งขันทางเศรษฐกิจและเทคโนโลยี แต่กำลังกลายเป็นประเด็นด้านความมั่นคงระหว่างประเทศที่จำเป็นต้องมีช่องทางสื่อสารโดยตรงระหว่างมหาอำนาจด้วย