นาโนเทค สวทช. ผนึก มฟล. ขับเคลื่อน “วิทยาศาสตร์เครื่องสำอางด้วยนาโนเทคโนโลยี”

สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) ลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือทางวิชาการด้านวิทยาศาสตร์เครื่องสำอางด้วยนาโนเทคโนโลยี กับมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง (มฟล.) หนุนสร้างบุคลากรคุณภาพ ต้นแบบนวัตกรรมเครื่องสำอางพร้อมต่อยอด สร้างทรัพย์สินทางปัญญาร่วมกัน และผลักดันเกิด Hub of Talent ด้านผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางใน 4 ปี 

“นาโนเทคโนโลยี” เข้ามามีบทบาทในวิทยาศาสตร์เครื่องสำอาง ในหลายมิติ ตั้งแต่เรื่องของสารออกฤทธิ์ ความคงตัว การพัฒนาเนื้อสัมผัส รวมถึงการทดสอบนาโนพิษวิทยา เทคโนโลยีนี้จึงมีความสำคัญต่อการพัฒนานวัตกรรมเครื่องสำอางของไทยสู่ตลาดที่ใหญ่และแข่งขันสูง โดย Euromonitor ประเมินว่าตลาดเครื่องสำอางโลกปี 2568 มีมูลค่าราว 610.4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้น 2.9% จากปีก่อน และคาดว่าจะโตเฉลี่ยราว 3% ต่อปีถึงปี 2572 ส่วนตลาดเครื่องสำอางในประเทศไทยนั้น Krungthai COMPASS ประเมินภาพรวมของปี 2568 ที่ราว 1.38 แสนล้านบาท อัตราการเติบโตที่ 13.2% และมูลค่าส่งออกปี 2567 อยู่ที่ราว 3.46 หมื่นล้านบาท หรือโตกว่า 20.6% จึงนับเป็นเค้กก้อนใหญ่ที่เครื่องสำอางไทยซึ่งมีประสิทธิภาพและตอบความต้องการของผู้บริโภคได้ จะเข้าไปร่วมแข่งขัน
      

ดร. ภญ.อุรชา รักษ์ตานนท์ชัย ผู้อำนวยการศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) สวทช. กล่าวว่า นาโนเทค ภายใต้ Strategic Focus ด้าน Herbal Health and Wellness มุ่งใช้ความเชี่ยวชาญด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยเฉพาะนาโนเทคโนโลยี เร่งสร้างนวัตกรรมด้านสุขภาพและสุขภาวะจากสารสกัด สารออกฤทธิ์ และผลิตภัณฑ์สมุนไพร เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ และเพิ่มความสามารถในการแข่งขันให้แก่อุตสาหกรรม ซึ่งความร่วมมือกับ มฟล. ในครั้งนี้ เป็นการผสานศักยภาพและความเชี่ยวชาญของ 2 หน่วยงานในการขับเคลื่อนวิทยาศาสตร์เครื่องสำอาง ใน 3 มิติสำคัญคือ สร้างเครือข่ายวิจัยและพัฒนา สร้างบุคลากรทั้งนักศึกษา อาจารย์และบุคลากรวิจัย และการต่อยอดองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์เครื่องสำอางโดยเฉพาะจากภูมิปัญญาไทยสู่การผลักดันเชิงพาณิชย์ 

ความร่วมมือทางวิชาการด้านวิทยาศาสตร์เครื่องสำอางด้วยนาโนเทคโนโลยีระหว่าง มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง โดยสำนักวิชาวิทยาศาสตร์เครื่องสำอางและ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ โดยศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาตินี้ จะดำเนินการในกรอบเวลา 4 ปี (พ.ศ. 2569–2573) โดยแผนงานความร่วมมือครอบคลุมการพัฒนาบุคลากรเฉพาะทาง โอกาสในการปฏิบัติการในห้องปฏิบัติการเฉพาะทาง การดำเนินงานวิจัยและการทดสอบทางคลินิกของผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางและอาหารเสริมสุขภาพ รวมถึงการผลักดันให้เกิดเครือข่ายความเชี่ยวชาญด้านผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง และร่วมพัฒนาต้นแบบเครื่องสำอางจากสมุนไพร โดยใช้อนุภาคนาโนของสารสกัดสมุนไพรที่ผลิตจากโรงงานต้นแบบผลิตอนุภาคนาโนและเครื่องสำอางของนาโนเทค และส่งมอบสู่การพัฒนาตำรับเพื่อผลิตในโรงงานผลิตยาสมุนไพร มฟล.
      

“นาโนเทคเองมีเครื่องมือวิจัยที่ทันสมัย โรงงานต้นแบบ และนักวิจัยผู้เชี่ยวชาญด้านนาโนเทคโนโลยี จะช่วยให้นักศึกษาและคณาจารย์ได้ใช้โครงสร้างพื้นฐานเหล่านี้ฝึกปฏิบัติการวิจัยในระดับมาตรฐานอุตสาหกรรม และผลักดันงานวิจัยอนุภาคนาโนสมุนไพรไปสู่ผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางจริง ที่สามารถแข่งขันได้ในตลาดโลก เราคาดหวังว่า ระยะเวลา 4 ปีของความร่วมมือนี้ จะสร้างกำลังคนที่แข็งแกร่ง เทคโนโลยีและองค์ความรู้ที่มีศักยภาพระดับแนวหน้า และเกิดเป็นเครือข่ายวิจัยที่ร่วมผลักดันให้เกิดผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางสามารถแข่งขันได้ในตลาดโลก” ดร. ภญ.อุรชากล่าว
      

ผศ. ดร.สริตา สังข์ทอง รักษาการแทนคณบดีสำนักวิชาวิทยาศาสตร์เครื่องสำอาง มฟล. กล่าวว่า มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง โดยสำนักวิชาวิทยาศาสตร์เครื่องสำอาง มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาการศึกษาและสร้างบุคลากรเฉพาะทาง เพื่อรองรับการเติบโตของอุตสาหกรรมเครื่องสำอางและธุรกิจความงาม ความร่วมมือครั้งนี้จึงเปิดโอกาสให้นักศึกษาและคณาจารย์ของสำนักวิชาฯ ได้ทำงานวิจัยเชิงนวัตกรรมร่วมกับผู้เชี่ยวชาญของนาโนเทค เสริมความรู้ในหลักสูตรด้านนาโนเทคโนโลยีและนาโนพิษวิทยา และต่อยอดสมุนไพรไทยสู่ผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางที่มีมูลค่าสูง 
     

 “ความร่วมมือในครั้งนี้ นับว่าเป็นประโยชน์ที่เกิดกับทั้ง 2 หน่วยงาน รวมถึงแวดวงวิทยาศาสตร์เครื่องสำอาง ที่นักศึกษาและคณาจารย์ มฟล. สามารถทำวิจัยเชิงนวัตกรรมระดับสูงด้านนาโนเทคโนโลยีในเครื่องสำอาง โดยใช้เครื่องมือวิจัยที่ทันสมัยของนาโนเทค เป็นการยกระดับงานวิจัย ในขณะเดียวกันก็เพิ่มทักษะและประสบการณ์ปฏิบัติการวิจัยจริงในระดับมาตรฐานอุตสาหกรรมให้กับนักศึกษาระดับปริญญาตรีและบัณฑิตศึกษา พร้อมไปกับการสร้างความเข้มแข็งทางวิชาการผ่านการแลกเปลี่ยนผู้เชี่ยวชาญเพื่อเสริมความรู้ในหลักสูตรการเรียนการสอนด้านนาโนเทคโนโลยีและนาโนพิษวิทยา” ผศ. ดร.สริตาชี้

นอกจากนี้ ยังนำไปสู่การสร้างทรัพย์สินทางปัญญาร่วมกัน (Co-IP) การขยายผลงานวิจัยอนุภาคนาโนสมุนไพรสู่การประยุกต์ใช้จริงในผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง และการใช้ประโยชน์เครื่องมือวิเคราะห์และห้องปฏิบัติการวิจัยของนาโนเทคอย่างเต็มศักยภาพอีกด้วย 
      

ความร่วมมือระหว่างนาโนเทค สวทช. และ มฟล. จึงเป็นอีกก้าวสำคัญของการเชื่อมโยงงานวิจัยเข้ากับการพัฒนาอุตสาหกรรมเครื่องสำอางไทยอย่างเป็นรูปธรรม ตั้งแต่การสร้างบุคลากรผู้เชี่ยวชาญ การพัฒนาองค์ความรู้และนวัตกรรมจากสมุนไพรไทยด้วยนาโนเทคโนโลยี ไปจนถึงการสร้างทรัพย์สินทางปัญญาและต่อยอดสู่ผลิตภัณฑ์ที่มีศักยภาพเชิงพาณิชย์ โดยมุ่งให้เกิดเครือข่ายผู้เชี่ยวชาญและระบบนิเวศการวิจัยที่เข้มแข็ง รองรับการเติบโตของอุตสาหกรรมเครื่องสำอางไทย และเพิ่มโอกาสในการแข่งขันในตลาดโลกด้วยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมที่พัฒนาขึ้นในประเทศ