กองทัพเรือซ้อมใหญ่เชิญเรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์เพื่อใช้ในพระราชพิธีบรมราชาภิเษกฯ พร้อมเตรียมเชิญบุษบกมาติดตั้งแทนบัลลังก์กัญญา

วันที่ 30 เม.ย.62 เวลา 10.00 น. กองทัพเรือ ได้จัดให้มีการซ้อมใหญ่ฝีพายเรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ อัญเชิญจาก อู่หมายเลข 1 อู่ทหารเรือธนบุรี กรมอู่ทหารเรือ ไปเทียบท่าราชวรดิฐ เพื่อถวายเครื่องราชูปโภคประกอบพระบรมราชอิสริยยศตามโบราณราชประเพณี ในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 10 ตามกำหนดการพระราชพิธีจริง ที่จะมีขึ้นระหว่างวันที่ 4 - 6 พฤษภาคม 2562 และหลังจากนั้นที่จะใช้ในการเสด็จพระราชดำเนิน เลียบพระนคร โดยขบวนพยุหยาตราทางชลมารค ซึ่งทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้จัดขึ้นในช่วงเสด็จพระราชดำเนินไปในการพระราชพิธีทรงบำเพ็ญพระราชกุศลถวายผ้าพระกฐิน ณ วัดอรุณราชวราราม ในช่วงปลายเดือนตุลาคม 2562

การฝึกซ้อมวันนี้ เป็นไปอย่างสง่างามสมพระเกียรติ ฝีพายกำลังพลประจำเรือ จำนวน 64 คน ประกอบด้วย ฝีพาย 50 คน นายท้าย 2 คน นายเรือ 2 คน คนถือธงสามชาย 1 คน พลสัญญาณ 1 คน คนเห่เรือ 1 คน และคนถือฉัตร 7 คน แต่งชุดเสมือนวันจริงที่ใช้ในวันพระราชพิธี ส่วนเรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ ในครั้งนี้ได้เชิญบุษบกมาติดตั้งแทนบัลลังก์กัญญา ซึ่งเป็นองค์เดอมที่เก็บรักษาไว้ที่พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติเรือพระราชพิธี เพื่อเป็นที่ประทับของพระมหากษัตริย์ ลงรักปิดด้วยทองคำเปลวแท้ ลงยาสีและประดับเพชรคริสตัลที่ความสวยงามและมีคุณค่ายิ่ง สองข้างของบุษบก มีการประดับตกแต่งด้วยเครื่องสูง ประกอบพระบรมราชอิสริยยศ ทั้งฉัตรเครื่องสูงหักทองขวาง 7 ชั้น จำนวน 2 องค์ ติดตั้งบริเวณด้านหน้าและด้านหลังบุษบก และฉัตรเครื่องสูงหักทองขวาง 5 ชั้น ติดตั้งลดหลั่นกันมา ที่บริเวณด้านหน้า จำนวน 3 องค์ และด้านหลัง จำนวน 2 องค์ ปักเรียงหนึ่งตามความยาวของลำเรือเว้นระยะห่าง 2 กระทงต่อฉัตร 1 องค์ ส่วนที่คอเรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ มีการคล้องมาลัย ซึ่งจัดทำโดยคณะครูโรงเรียนสตรีวัดระฆัง อย่างปราณีตงดงาม ความยาว 121 นิ้วเส้นรอบวง 18 นิ้ว ประกอบด้วยตาข่ายคลุมแกนพวงมาลัย ใช้ดอกรักเทียมทำลายสี่ก้านสี่ดอก แกนใน ใช้ผ้าตาดสีเหลืองทอง ส่วนที่ 2 พวงกลาง ซึ่งเป็นเครื่องแขวนไทยรูปโครงดาว ที่มุมทั้งหกมุม มีพวงดอกไม้รูปทรงกลม พวงเล็กหกพวง และทัดหูเป็นดอกสีแดง และสีเหลืองความสูง 28 นิ้ว และที่สำคัญประดับพู่ห้อยทำจากแก้วเจียรนัยเป็นชิ้น ๆ นำมาประกอบกับ ตัวพู่ทำจากขนจามรี เป็นเอกลักษณ์เฉพาะเรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ ที่สง่างามสมพระเกียรติยิ่ง

พระราชพิธีบรมราชาภิเษก เป็นราชประเพณีคู่สังคมไทยมายาวนานโดยได้รับอิทธิพลจากคติอินเดีย แต่ลักษณะการพระราชพิธีแต่เดิมมีแบบแผนรายละเอียดเป็นอย่างไรไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัด แม้แต่การเรียกชื่อพิธีก็แตกต่างกันออกไปในแต่ละสมัย เช่น สมัยอยุธยา สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นเรียกว่า “พระราชพิธีราชาภิเษก” หรือ “พิธีราชาภิเษก” ส่วนในปัจจุบันเรียกว่า “พระราชพิธีบรมราชาภิเษก” ในส่วนของกองทัพเรือ ได้เตรียมการจัดเรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์เทียบท่าราชวรดิฐ ในการพิธีบรมราชาภิเษก ระหว่าง 4 - 6 พฤษภาคม 2562 และจัดเรือพระราชพิธี จำนวน 52 ลำ ในงานพระราชพิธีเสด็จพระราชดำเนินถวายผ้าพระกฐิน โดยขบวนพยุหยาตราทางชลมารค ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ในการเสด็จพระราชดำเนินเลียบพระนคร การจัดขบวนพยุหยาตราทางชลมารค ในครั้งนี้ นับเป็นครั้งแรกในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว

เดิม เรือพระที่นั่งศรีสุพรรณหงส์ สร้างขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช รัชกาลที่ 1 เป็นเรือพระที่นั่งขนาดเล็ก ลักษณะคล้ายนก ปากแหลมยื่นยาว และมีเขี้ยว ส่วนลำคอยืดยาว ทอดลำตัวเป็นลำเรือ ต่อมาในรัชกาลที่ 3 โปรดเกล้าฯ ให้จัดเรือพระที่นั่งศรีสุพรรณหงส์ ทรงพระบรมธาตุที่อัญเชิญมาจากเวียงจันทน์เมื่อ พ.ศ.2370 ต่อมาเรือมีสภาพชำรุดทรุดโทรมมาก จึงโปรดเกล้าฯ ให้มีการบูรณะเรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์ ลำปัจจุบัน เป็นเรือที่สร้างขึ้นใหม่ แทนเรือพระที่นั่งลำเดิม ที่ชำรุดจัดเป็นเรือพระที่นั่งกิ่ง มีนาวาสถาปนิก (Naval Architect) ต่อเรือคือ พลเรือตรี พระยาราชสงคราม รน(กร หงสกุล) เริ่มสร้างในสมัยพระบาทสมเด็จพระปิยมหาราช รัชกาล ที่ 5 แล้วเสร็จประกอบพิธีอัญเชิญเรือลงน้ำเมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน 2454 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ทรงพระราชทานนามว่า “เรือพระที่นั่งสุพรรณหงส์” ลักษณะตัวเรือ โขนเรือเป็นรูปหงส์ ไม้ลงรักปิดทองประดับกระจก ศิลปะรัตนโกสินทร์พุทธศตวรรษที่ 24 ท้องเรือภายนอกทาสีดำ ภายในทาสีแดง มีความยาว 44.90 เมตร ความกว้าง 3.14 เมตร ลึก 0.90 เมตร กินน้ำลึก 0.41 เมตรหนัก 15.6 ตัน ปัจจุบันเก็บรักษาที่ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเรือพระราชพิธี กรมศิลปากร คลองบางกอกน้อย

ทั้งนี้ หลังเสร็จสิ้นพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ระหว่าง 4 – 6 พฤษภาคม 2562 จะอัญเชิญขึ้นเก็บที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเรือพระราชพิธี กรมกศิลปากร คลองบางกอกน้อย ในวันที่ 8 พฤษภาคม 2562 เพื่อเตรียมการจัดขบวนเรือพระราชพิธี ในการเสด็จเลียบพระนครทางชลมารค พร้อมกับการพิธีเสด็จพระราชดำเนินถวายผ้าพระกฐิน โดยขบวนพยุหยาตราทางชลมารค ในช่วงปลายปี 2562 ต่อไป

สำหรับพระราชพิธีในครั้งนี้ได้เชิญบุษบกมาติดตั้งแทนบัลลังก์กัญญา ซึ่งเป็นองค์เดิมที่เก็บรักษาไว้ที่พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติเรือพระราชพิธีบุษบก คือ ซุ้มยอดซึ่งมีหลังคาซ้อนชั้นเป็นยอดแหลม มีบันแถลงประดับโดยรอบซึ่งความหมายของบันแถลงนี้มีอยู่ว่า เป็นการจำลองอาคารหนึ่ง ๆ ด้วยการนำส่วนที่เรียกว่าหน้าบันมาซ้อนชั้นกันขึ้นไป โดยมากซ้อนกันสามชั้น หมายความว่า การประดับด้วยบันแถลงนี้ เป็นการจำลองอาคาร สะท้อนความหมายของเรือนฐานานุศักดิ์ หรือเรือนฐานันดรสูงได้เช่นกัน บุษบกเป็นเครื่องใช้ประกอบกับของสูงและของสำคัญมีคุณค่าอย่างยิ่ง ไม่ว่าจะเป็นบุษบกเล็กหรือบุษบกขนาดใหญ่ล้วนแล้วแต่ใช้ประกอบประดิษฐานของสูงของสำคัญทั้งสิ้น ดังที่ได้เห็นเช่นองค์พระแก้วมรกตก็ประดิษฐานในบุษบก พระพุทธสิหิงค์ก็ประดิษฐานในบุษบก สำหรับบุษบกขนาดใหญ่ก็จะเป็นที่ประทับขององค์พระมหากษัตริย์ เป็นงานที่ลงรักปิดด้วยทองคำเปลวแท้ ลงยาสีและประดับเพชรคริสตัลเพิ่มความสวยงามและมีคุณค่ายิ่งขึ้นไปอีก