เมื่อวันที่ 7 ต.ค. 2565 ที่เมืองซูริค(Zurich) ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ดร.ณพลเดช มณีลังกา อดีตที่ปรึกษาอนุกรรมาธิการด้านการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด สภาผู้แทนราษฎร ได้โพสต์เฟซบุ๊กว่า จดหมายจากสวิตเซอร์แลนด์ ถึงเมืองไทย

จากที่กระผมได้ทราบข่าวที่เมืองไทยถึงเหตุการณ์การกราดยิงที่ศูนย์เด็กเล็ก ที่จังหวัดหนองบัวลำภู จากสำนักข่าว BBC กระผมต้องตกใจที่เป็นข่าวจากเมืองไทย เมื่อมาทราบต่อภายหลังว่าผู้ก่อเหตุเป็นอดีตตำรวจ และมีคดีเสพยาเสพติด กระผมในฐานะที่เป็นคนไทยตอนนี้ภาพที่ชาวต่างชาติกำลังมองกลับมาที่คนไทย เราล้มเหลวในการบริหารจัดการกับยาเสพติด เราเคยใช้วิธีแข็งที่สุดที่ลงโทษกันด้วยการ “ฆ่าตัดตอน” และมาถึงวิธีที่อ่อนที่สุดคือ “ปล่อยจนยาบ้าเหลือเม็ดละ 10 บาท” แม้ถึงขณะนี้ยังไม่มีวี่แววว่าจะแก้ปัญหายาบ้าที่เป็นปัญหาที่วนเวียนอยู่กับประเทศไทยเรา อยู่กับเยาวชนของเราที่จะกลายเป็นผู้ใหญ่ในวันหน้า 

วันนี้ผมได้ถามเพื่อนที่สวิตเซอร์แลนด์ ว่าประเทศเขาแก้ปัญหายาเสพติดกันอย่างไร ในปัจจุบันประเทศเขาน่าอยู่มากติด 1 ใน 10 ประเทศที่มีคุณภาพชีวิตที่ดี เป็นประเทศที่มีอัตราการเกิดอาชญากรรมต่ำที่สุดในโลกประเทศหนึ่งและอัตราการว่างงานในประเทศสวิตเซอร์แลนด์นั้นอยู่ที่ร้อยละ 3.5 ซึ่งถือเป็นตัวเลขที่ต่ำมาก

สำหรับในเมืองไทยจากที่กระผมได้ศึกษาข้อมูลในอนุฯกรรมาธิการฯยาเสพติด ได้มีการเรียกหลายหน่วยงานเข้ามาชี้แจง ผมจับประเด็ดได้ว่าการแก้ปัญหาอย่างยั่งยืนจะต้องทำด้วยเพียง 2 กระบวนการคือ

1.บำบัดคนที่ติดให้ฟื้นด้วยยาบ้า(หนามยอกเอาหนามบ่ง)
2.ด้อยค่ายาบ้า
3.ทำโดยหน่วยงานพิเศษที่ไม่มีการครอบงำ

ซึ่งตรงกับในอดีตสวิตเซอร์แลนด์ก็เคยประสบปัญหายาเสพติดเฮโรอีน ติดกันแบบเกลื่อนเมือง โดยตั้งแต่ค.ศ. 1950-1975 มีการประกาศสงครามกับยาเสพติด มีการออกแบบกฎหมายเพื่อปราบปรามกันอย่างหนักจากการศึกษาพบว่าผู้ติดเฮโรอีนจาก 4,000 รายในปี 1975 เพิ่มขึ้นถึง 20,000 รายในปี 1992 ทั้งนี้อดีตประธานาธิบดีหญิงคนแรกของสวิตเซอร์แลนด์ มาดามรูท ไดรฟัสส์ ได้หาวิธีการแบบใหม่ๆ ที่มีความยืดหยุ่นและปรับปรุงวิธีการใหม่ๆ ซึ่งเป็นการจัดการกับปัญหายาเสพติดให้หมดไปด้วยการใช้นโยบาย “หมวก” หรือ “HAT” โดยย่อมาจาก Heroin Assisted Treatment ซึ่งแปลว่า “การเปิดศูนย์ให้ผู้ติดยาเสพติดมารับใบสั่งจ่ายภายใต้การควบคุมของผู้เชี่ยวชาญ” จากการดำเนินโครงการสวมหมวกส่งผลให้ ปริมาณการใช้ยาเสพติดในสองสามเดือนแรกเป็นอัตราคงที่ สุขภาพผู้เข้าร่วมโครงการสวมหมวกมีนัยสำคัญดีขึ้น การกระทำผิดกฎหมายอื่นจากกลุ่มติดยาเสพติดลดน้อยลง ยาเสพติดไม่หลุดไปยังตลาดมืด ผู้เสพใหม่ลดลง และภายหลังเขาก็ปราบเฮโรอีนได้เป็นผลสำเร็จ

จากประวัติศาสตร์มักจากประสบความสำเร็จด้วยการนำประวัติศาสตร์มาต่อยอดหรือแก้ไข ในปัจจุบันยาเสพติดหรือยาบ้า บ้านเราก่อให้เยาวชนเสียหายมามากเพียงพอแล้ว และเหตุการณ์กราดยิงที่หนองบัวลำภู ผมอยากให้เป็นภาพสุดท้าย ขอให้รัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ลองเอาโมเดล “หมวก” ของสวิตเซอร์แลนด์มาใช้ ผมคิดว่าจะได้ผลดีดังเช่นประเทศที่เขาบอบช้ำมาแล้วและแก้ไขยาเสพติดได้จนประสบผลสำเร็จ อย่างไรก็ตามในวันนี้กระผมพร้อมคนไทยในสวิตเซอร์แลนด์ จะร่วมสวมชุดดำเพื่อไว้ทุกข์แก่ผู้วายชนในเหตุการณ์ที่หนองบัวลำภูด้วย