เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม 2569 ที่ทำเนียบรัฐบาล นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เปิดเผยภายหลังการประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) ว่า  ที่ประชุมมีมติเห็นชอบให้ยกเลิกบันทึกความเข้าใจ MOU 44 โดยยืนยันชัดเจนว่า การตัดสินใจดังกล่าวไม่ได้เกี่ยวข้องกับสถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างไทยกับกัมพูชา แต่เป็นการปรับแนวนโยบายตามความเหมาะสม หลังจากข้อตกลงดังกล่าวดำเนินมายาวนานกว่า 25 ปี โดยยังไม่สามารถหาข้อสรุปที่เป็นรูปธรรมได้

นายกรัฐมนตรีระบุว่า จากนี้ประเทศไทยจะพิจารณาใช้กรอบทางกฎหมายสากล เช่น อนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทางทะเล เป็นหลักอ้างอิงในการเจรจา เนื่องจากทั้งไทยและกัมพูชาเป็นภาคีร่วมกัน ซึ่งจะช่วยสร้างมาตรฐานกลางในการหารือครั้งใหม่แทนกรอบเดิม

เมื่อถูกถามถึงความเห็นของ ฮุน เซน ที่กังวลว่าการยกเลิก MOU 44 อาจเพิ่มความตึงเครียด นายอนุทินกล่าวว่า เป็นมุมมองของฝ่ายกัมพูชา พร้อมย้ำว่า ขณะนี้ยังไม่มีการเจรจาใด ๆ เกิดขึ้น และประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่ “บริบทใหม่” ที่ไม่จำเป็นต้องยึดติดกับกรอบเดิมอีกต่อไป

สำหรับแนวทางในอนาคต นายกรัฐมนตรีอธิบายว่า MOU 44 เดิมมีวัตถุประสงค์เพื่อกำหนดการแบ่งปันผลประโยชน์จากทรัพยากรใต้ทะเล ดังนั้น หากจะมีการหารือกันใหม่ ก็อาจต้องจัดทำข้อตกลงรูปแบบใหม่ขึ้นมาแทน โดยไม่จำเป็นต้องอยู่ภายใต้ชื่อหรือกรอบเดิม พร้อมระบุว่าการยกเลิกจะมีผลเมื่อมีการแจ้งอย่างเป็นทางการไปยังคู่สัญญา

ในประเด็นความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ นายอนุทินกล่าวว่า ในการประชุมสุดยอดอาเซียนที่ ฟิลิปปินส์ ระหว่างวันที่ 7–9 พฤษภาคมนี้ มีโอกาสพบกับ ฮุน มาเนต อยู่แล้ว ซึ่งการพบปะหารือถือเป็นเรื่องปกติ และยืนยันว่ารัฐบาลไทยจะยึดหลัก “ไทยแลนด์เฟิร์ส” โดยจะไม่ดำเนินการใด ๆ ที่ทำให้ประเทศเสียประโยชน์

ส่วนสถานการณ์ชายแดน นายกรัฐมนตรีระบุว่า หน่วยงานด้านความมั่นคงยังคงติดตามและเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด โดยมีการประสานงานกับกองทัพอย่างต่อเนื่อง และประเมินว่าสถานการณ์โดยรวมยังอยู่ในระดับที่ควบคุมได้ และมีแนวโน้มดีขึ้น ไม่มีประเด็นน่ากังวลในขณะนี้