เมื่อวันที่ 20 มิถุนายน 2569 ระหว่างการเดินทางปฏิบัติภารกิจที่ประเทศเนเธอร์แลนด์และเบลเยียมเพื่อแสวงหาความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (20 มิ.ย.) ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) พร้อมคณะ เดินทางเยี่ยมชม imec ณ เมืองเลอเฟิน (Leuven) ศูนย์วิจัยและพัฒนาด้านนาโนอิเล็กทรอนิกส์ชั้นนำของโลก เพื่อหารือแนวทางความร่วมมือด้านเทคโนโลยีเซมิคอนดักเตอร์ระหว่างไทยและ imec ซึ่งถือว่าเป็นภารกิจสุดท้ายสำหรับการเดินทางมาปฏิบัติภารกิจตั้งแต่ 13-20 มิ.ย. 2569 

imec ก่อตั้งขึ้นในปี 1984 และอยู่เบื้องหลังนวัตกรรมเซมิคอนดักเตอร์ส่วนใหญ่ของโลกตลอด 40 ปีที่ผ่านมา ปัจจุบันมีนักวิทยาศาสตร์ วิศวกร และนักนวัตกรรมกว่า 6,500 คน จากกว่า 100 ประเทศ จุดเด่นพิเศษคือการเป็นศูนย์วิจัยที่ "เป็นกลาง" ไม่มีสายการผลิตชิปของตนเอง ทำให้คู่แข่งระดับโลกอย่าง Intel, Samsung และ TSMC สามารถทำงานร่วมกันได้ และที่น่าสนใจคือ สมาร์ตโฟนทุกเครื่องล้วนมีเทคโนโลยีไมโครชิปที่คิดค้นโดย imec

ศ.ดร.ยศชนัน กล่าวว่า "การที่ imec ยังไม่มีฐานปฏิบัติการในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ถือเป็นโอกาสอันดีของไทยในการสร้างความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ตั้งแต่เริ่มต้น" โดยการหารือครั้งนี้ได้ข้อสรุปในการเดินหน้าความร่วมมือ 3 ด้านหลัก ได้แก่

1 - ออกแบบและผลิตชิปประมวลผลด้วยแสงในไทย สร้างรากฐานสู่ Sovereign AI

จะมีการผลักดันให้เกิดการออกแบบ ผลิต และใช้งาน "ชิปประมวลผลด้วยแสง" (Photonics) ในประเทศไทยเป็นครั้งแรก โดยจะนำกระบวนการผลิตจาก imec มาปรับใช้ควบคู่กับการตั้งโรงงานของไทยร่วมกับภาคเอกชน

"เรื่องนี้เชื่อมโยงโดยตรงกับการสร้างอธิปไตยทางเทคโนโลยี หรือ Sovereign AI ของประเทศ เพราะเราจำเป็นต้องมีโครงสร้างพื้นฐานด้านชิปที่เราสามารถบริหารจัดการและควบคุมได้ด้วยตัวเอง" รองนายกฯ ระบุ

2 - ตั้งศูนย์ฝึกอบรมการประกอบและบรรจุภัณฑ์ชิปขั้นสูง (Advanced Packaging)

ไทยจะมุ่งต่อยอดจุดแข็งเดิมที่เก่งเรื่องการประกอบชิปอยู่แล้ว ให้ก้าวขึ้นสู่การทำบรรจุภัณฑ์ชิปขั้นสูงเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ โดยมีแผนปรับศูนย์เทคโนโลยีไมโครอิเล็กทรอนิกส์ (TMEC) ให้เป็นศูนย์ฝึกอบรมเฉพาะทาง พร้อมส่งนักศึกษาและวิศวกรชาวไทยไปฝึกปฏิบัติงานจริงที่ imec

3 - ผสานจุดแข็งด้านการแพทย์ของไทยเข้ากับเทคโนโลยี Neuropixels

เดินหน้าความร่วมมือด้าน Neuropixels ซึ่งเป็นเทคโนโลยีชิปเซนเซอร์ขนาดจิ๋วที่ใช้อ่านสัญญาณจากสมองด้วยความละเอียดสูง เมื่อนำมาผสานกับความเชี่ยวชาญเชิงลึกของทีมแพทย์ไทย ด้านภาวะออทิซึมและความผิดปกติทางระบบประสาท จะช่วยเปิดประตูสู่การต่อยอดงานวิจัยระดับโลกด้านประสาทวิทยาศาสตร์และการแพทย์ร่วมกัน

ศ.ดร.ยศชนัน กล่าวปิดท้ายว่า สำหรับการเยือน imec ในครั้งนี้นับเป็นอีกหนึ่งหมุดหมายสำคัญ ที่สะท้อนให้เห็นถึงยุทธศาสตร์ของไทยในการจับมือกับสถาบันวิจัยชั้นนำระดับโลก เพื่อยกระดับขีดความสามารถด้านเทคโนโลยีเซมิคอนดักเตอร์และโฟโตนิกส์ให้ครอบคลุมตลอดห่วงโซ่ ตั้งแต่การออกแบบ การผลิต ไปจนถึงการประยุกต์ใช้งานจริงในอุตสาหกรรมแห่งอนาคต