มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์แจงข้อกังวลเกสรกะเพราแก้วจุรีปลิวไปผสมกับกะเพราพื้นบ้าน ระบุมีโอกาสผสมข้ามพันธุ์ตามธรรมชาติเพียง 0.001% เนื่องจากมีจำนวนชุดโครโมโซมแตกต่างกัน โดยลูกผสมที่เกิดขึ้นไม่เข้าข่ายละเมิดสิทธิคุ้มครองพันธุ์พืช พร้อมเผยงานวิจัยร่วมซีพีแรมช่วงปี 2563–2566 มุ่งพัฒนากะเพราสำหรับอุตสาหกรรมอาหาร

เมื่อวันที่ 25 ตุลาคม 2569 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ชี้แจงกรณีการจดทะเบียนคุ้มครองกะเพราพันธุ์ใหม่ “แก้วจุรี 01–04” ซึ่งเป็นผลงานวิจัยร่วมกับบริษัท ซีพีแรม จำกัด โดยเฉพาะข้อกังวลว่า หากเกสรของกะเพราพันธุ์ใหม่ปลิวไปผสมกับกะเพราพื้นบ้านที่เกษตรกรปลูกอยู่เดิม จะทำให้เกิดการละเมิดสิทธิคุ้มครองพันธุ์พืชหรือไม่

มหาวิทยาลัยระบุว่า กะเพราเป็นพืชผสมตัวเอง โดยกะเพราพันธุ์แก้วจุรีที่พัฒนาขึ้นมีโครโมโซม 4 ชุด หรือ 4n ขณะที่กะเพราทั่วไปมีโครโมโซม 2 ชุด หรือ 2n ทำให้โอกาสผสมข้ามพันธุ์ตามธรรมชาติมีเพียง 0.001% และหากเกิดการผสมข้ามพันธุ์ ลูกที่ได้จะมีลักษณะแตกต่างจากพันธุ์ที่จดทะเบียนคุ้มครอง ซึ่งมหาวิทยาลัยเห็นว่าไม่เข้าข่ายละเมิดสิทธิคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่

สำหรับที่มาของกะเพราแก้วจุรี มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ร่วมกับบริษัทซีพีแรมดำเนินการวิจัยระหว่างปี 2563–2566 เพื่อพัฒนากะเพราให้เหมาะกับการใช้เป็นวัตถุดิบในอุตสาหกรรมอาหาร โดยมุ่งปรับปรุงขนาดใบ กลิ่นหอม และคุณลักษณะสำหรับการแปรรูป ผ่านกระบวนการปรับปรุงพันธุ์ร่วมกับเทคนิคเพิ่มจำนวนชุดโครโมโซม ก่อนคัดเลือกได้กะเพราพันธุ์ใหม่ 4 พันธุ์ ได้แก่ แก้วจุรี 01, 02, 03 และ 04 ซึ่งซีพีแรมนำไปจดทะเบียนคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่กับกรมวิชาการเกษตร

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ระบุว่า งานวิจัยดังกล่าวช่วยพัฒนาองค์ความรู้และเทคโนโลยีการปรับปรุงพันธุ์พืชของไทย รวมถึงสร้างโอกาสในการนำผลงานวิจัยไปใช้ประโยชน์เชิงเศรษฐกิจ ขณะที่เกษตรกรมีโอกาสได้รับการถ่ายทอดความรู้ด้านการเพาะปลูกและเชื่อมโยงกับตลาดรับซื้อวัตถุดิบผ่านเครือข่ายเกษตรกร ส่วนผู้บริโภคได้รับประโยชน์จากการพัฒนาคุณภาพวัตถุดิบสำหรับอุตสาหกรรมอาหาร

ทั้งนี้ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ยืนยันว่า การจดทะเบียนคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ครอบคลุมเฉพาะกะเพราแก้วจุรี 01–04 ไม่รวมกะเพราพันธุ์พื้นเมืองหรือพันธุ์ทั่วไป เกษตรกรและประชาชนยังสามารถปลูก ขยายพันธุ์ เก็บใบจำหน่าย และเก็บเมล็ดพันธุ์เดิมไว้ปลูกต่อได้ตามปกติ โดยไม่จำเป็นต้องซื้อเมล็ดพันธุ์จากบริษัท