เมื่อวันอาทิตย์ที่ 1 พฤศจิกายน 2569 ณ ห้องประชุมดาวุดคอนเฟอเรนซ์ โรงเรียนอัตตัรกียะห์อิสลามียะห์ อำเภอเมือง จังหวัดนราธิวาส ได้มีการจัดกิจกรรมสัมมนาทางวิชาการในหัวข้อ “AI กับการพัฒนาโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามสามจังหวัดชายแดนใต้” โดยมี พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) แบบบัญชีรายชื่อ และหัวหน้าพรรคประชาชาติ ในฐานะอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม เป็นองค์ปาฐกหลัก
     
การลงพื้นที่ครั้งนี้ พ.ต.อ.ทวี เดินทางพร้อมด้วยแกนนำและคณะทำงานพรรคประชาชาติ ประกอบด้วย นายวรวีร์ มะกูดี รองหัวหน้าพรรคประชาชาติ อดีตกรรมการบริหารสหพันธ์ฟุตบอลนานาชาติ (ฟีฟ่า) และอดีตนายกสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยฯ, นายกมลศักดิ์ ลีวาเมาะ ส.ส.นราธิวาส เขต 5 พรรคประชาชาติและประธานคณะกรรมาธิการการกฎหมายฯ, นายกูเฮง ยาวอหะซัน อดีตเลขานุการ รมว.ยุติธรรม, นายการิม กอฮา ตลอดจนผู้นำชุมชนและศิษย์เก่าโรงเรียนอัตตัรกียะห์ฯ ท่ามกลางการต้อนรับอย่างอบอุ่นจาก นายไพศาล ตอยิบ ผู้จัดการและผู้รับใบอนุญาตโรงเรียนอัตตัรกียะห์อิสลามียะห์ คณะครู และบุคลากรทางการศึกษาในพื้นที่ ซึ่งต่างกล่าวยกย่อง พ.ต.อ.ทวี ในฐานะผู้มีบทบาทสำคัญที่ไม่เคยทิ้งพื้นที่ชายแดนใต้ และมีความรอบรู้เชิงลึกด้านเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI)อย่างแท้จริง 
      
พ.ต.อ.ทวี ได้เริ่มต้นปาฐกถาโดยเชื่อมโยงปรัชญาอิสลามเข้ากับพัฒนาการทางเทคโนโลยีว่า คำแรกที่ถูกประทานลงมาในคัมภีร์อัลกุรอาน คือคำว่า "อิกเราะอฺ" (จงอ่าน) ซึ่งเป็นรากฐานของการแสวงหาความรู้ ขณะเดียวกันคำว่า "อัลกอริทึม" (Algorithm) ที่ใช้ในระบบคอมพิวเตอร์ปัจจุบัน ก็มีรากศัพท์มาจากชื่อของ อัลคอวาริซมีย์ (Al-Khwarizmi) นักคณิตศาสตร์มุสลิมผู้ยิ่งใหญ่ในอารยธรรมอิสลาม
      
"AI คือระบบที่ใช้อัลกอริทึมวิเคราะห์ความรู้ คาดการณ์ และสร้างผลลัพธ์ โรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามจึงเป็นจุดแข็งที่จะต้องหลอมรวมความรู้ทางศาสนา วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และจริยธรรมเข้าด้วยกัน โดยมีศาสนาเป็นเข็มทิศ เหมือนที่ในอดีตผู้ก่อตั้งโรงเรียนอย่าง ดะโต๊ะอูมา หรือโรงเรียนธรรมวิทยามูลนิธิ เคยถูกโจมตีเรื่องการนำหลักสูตรสามัญมาผสานกับศาสนา แต่วันนี้พิสูจน์แล้วว่าเป็นสิ่งที่ถูกต้อง"
    
อย่างไรก็ดี พ.ต.อ.ทวี ได้ย้ำเตือนหลักการสำคัญว่า “AI ต้องเป็นเพียงผู้ช่วยครู ไม่ใช่มาเป็นครูแทน” AI สามารถช่วยออกแบบบทเรียน ลดงานเอกสารธุรการ และวิเคราะห์ผู้เรียนได้ แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดคือโรงเรียนต้องไม่ทำให้นักเรียนสูญเสียความสามารถทางการคิด วิเคราะห์ หรือปัญญา
    
"AI ไม่ได้สร้างปัญญา AI สร้างได้แค่ความรู้ ดังนั้นหน้าที่สำคัญของครูโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาที่ AI ทดแทนไม่ได้ คือการกล่อมเกลาจริยธรรม ความรับผิดชอบ และความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์"

หัวหน้าพรรคประชาชาติ ได้เปิดเผยมุมมองจากการแลกเปลี่ยนกับสถานทูตและผู้เชี่ยวชาญในต่างประเทศ ถึงแนวทางการนำ AI มาปรับใช้ในภาคการศึกษาของแต่ละชาติ อาทิ สิงคโปร์ มุ่งเน้นใช้ AI พัฒนาสมรรถนะครูและทักษะดิจิทัล จีน ใช้ AI เพื่อปรับรูปแบบการเรียนรู้ให้สอดรับกับผู้เรียนเฉพาะบุคคล เกาหลีใต้ พัฒนาสื่อการเรียนรู้ดิจิทัลเต็มรูปแบบ   ฟินแลนด์ มุ่งสร้างพลเมืองให้รู้เท่าทัน AI ควบคู่กับมิติจิตวิญญาณ และ สหรัฐอเมริกา และ สหราชอาณาจักร: ประยุกต์ใช้ AI ส่งเสริมระบบนิเวศทางการศึกษา
     
สำหรับกรณีของโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาในสหรัฐอเมริกา พ.ต.อ.ทวี ระบุว่า ก่อนเริ่มใช้ AI มีการจัดเวิร์กช็อปเตรียมความพร้อมล่วงหน้านานถึง 16 เดือน โดยครอบคลุมทั้งเรื่องธรรมาภิบาลทางศาสนา เครื่องมือพัฒนาครู และการทดลองใช้จริง โดยหลักสำคัญคือ "ต้องเตรียมความพร้อมให้กับครูก่อนนำไปใช้กับนักเรียนอย่างกว้างขวาง"
     
นอกจากนี้ ยังชี้ให้เห็นถึงความเข้มงวดของกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของเด็กในสหรัฐฯ หรือ COPPA (Children’s Online Privacy Protection Act) ซึ่งสอดรับกับ พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) ของไทย
      
"ข้อมูลเด็กในวันนี้มีความสำคัญอย่างยิ่ง ยิ่งกว่าพลังงาน ยิ่งกว่าถังน้ำมัน การเอาข้อมูลเด็กไปเปิดเผยโดยไม่มีระบบป้องกัน เท่ากับเป็นการทำลายอนาคต จึงต้องมีกฎเหล็กในการคุ้มครองข้อมูลอย่างเด็ดขาด"
      
พ.ต.อ.ทวี ชี้ให้เห็นว่า AI ไม่ใช่เพียงเครื่องมืออำนวยความสะดวก แต่เป็นเทคโนโลยีที่กำลังเข้ามาปรับเปลี่ยนโครงสร้างเศรษฐกิจ อาชีพ และความสัมพันธ์ทางอำนาจระดับโลก แม้แต่วงการกฎหมาย ลอว์เฟิร์มระดับสากลที่คิดค่าบริการชั่วโมงละหลายพันดอลลาร์ ต่างนำ AI มาใช้วิเคราะห์ผลแพ้-ชนะของคดีความตั้งแต่ชั้นรับเรื่อง
       
ในมิติด้านสังคม พ.ต.อ.ทวี ได้สะท้อนปัญหาผลกระทบของเทคโนโลยีต่อกลุ่มแรงงานแพลตฟอร์ม โดยเฉพาะกลุ่ม "ไรเดอร์" ซึ่งเป็นกลุ่มคนที่ต้องปฏิสัมพันธ์กับ AI มากที่สุดในชีวิตประจำวัน โดยขณะนี้พรรคประชาชาติกำลังเตรียมผลักดันกฎหมายส่งเสริมและคุ้มครองแรงงานแพลตฟอร์ม
     
"วันนี้สิ่งที่ไรเดอร์ไทยและทั่วโลกต้องเผชิญ คือการต่อสู้กับอัลกอริทึมที่ไม่เป็นธรรม อัลกอริทึมถูกออกแบบมาเพื่อรับใช้นายจ้างและผู้บริหารแพลตฟอร์มโดยปราศจากความปรานี ไรเดอร์ไม่มีสถานะ ได้รับค่าตอบแทนที่ไม่เป็นธรรม เมื่อประสบอุบัติเหตุบนท้องถนนซึ่งประเทศไทยมีสถิติสูงเป็นลำดับต้นๆ กลับไม่ได้รับการเยียวยาดูแลอย่างที่ควรจะเป็น"
     
ในช่วงหนึ่งของการบรรยาย พ.ต.อ.ทวี ได้เปิดเผยถึงประสบการณ์ตรงในการนำ AI มาประยุกต์ใช้ในมิติการสืบสวนสอบสวนข้อเท็จจริง โดยเฉพาะใน "คดีฮั้วเลือก สว." ซึ่งเป็นคดีใหญ่ระดับประเทศ
     
พ.ต.อ.ทวี เล่าว่า ในช่วงเริ่มต้นการตรวจสอบ มีอุปสรรคสำคัญเนื่องจากไม่มีข้อมูลดิบ เพราะข้อมูลจาก กกต. ที่มอบให้กระทรวงมหาดไทยดำเนินการไม่มีความพร้อม และกล้องวงจรปิดในพื้นที่อาคารอิมแพ็ค เมืองทองธานี เสียหายเกือบทั้งหมด เหลือเพียงกล้องจุดที่บันทึกการลงคะแนนและป้ายขานคะแนนรอบแรกและรอบสุดท้าย ซึ่งมีไฟล์ภาพและข้อมูลจำนวนมหาศาลกว่า 200 ล้านรูปภาพ ทำให้มนุษย์ไม่สามารถนั่งตรวจสอบได้ด้วยสายตา
      
"เราจึงตัดสินใจเชิญผู้เชี่ยวชาญด้าน AI ทั้งคนไทยที่ทำงานในสหรัฐอเมริกา และแคนาดา เข้ามาร่วมทำงาน โดยการเขียนและใช้ AI ช่วยวิเคราะห์ ทำนาย และประมวลผลความเชื่อมโยงของข้อมูลภาพเหล่านั้น จนสามารถถอดรหัสความผิดปกติออกมาได้"
      
พ.ต.อ.ทวี ได้เชื่อมโยงมิติการศึกษาเข้ากับปัญหาความเหลื่อมล้ำเชิงโครงสร้างของสังคมไทย โดยเฉพาะระบบ กองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา (กยศ.) ซึ่งขัดแย้งกับหลักการอิสลามที่มองว่า "ดอกเบี้ยคือมะเร็งร้ายและสิ่งต้องห้าม" ขณะที่รัฐมีหน้าที่ต้องจัดสวัสดิการการศึกษาเป็นสิทธิพื้นฐาน

"วันนี้คนกู้ กยศ. ไปแล้วกว่า 7 ล้านคน กำลังผ่อนชำระอยู่เกือบ 5 ล้านคน ระบบที่ผ่านมาเมื่อเด็กกู้เงิน มหาวิทยาลัยได้เงินไปถึง 80% บางแห่งฟันเงินไปเป็นหมื่นล้าน แต่เวลาจบออกมา เด็กต้องแบกหนี้แต่เพียงผู้เดียว กลายเป็นว่านโยบายรัฐบีบให้เยาวชนต้องเป็นหนี้เพื่อแลกกับอนาคต"
     
ความเหลื่อมล้ำดังกล่าวยังทับถมด้วยปัญหาการทุจริตในระบบราชการ โดย พ.ต.อ.ทวี ได้ยกตัวอย่างกรณีอื้อฉาวเรื่อง การทุจริตสอบข้าราชการส่วนท้องถิ่น ที่มีการเรียกรับเงินใต้โต๊ะรายละหลายแสนบาท ซึ่งเด็กจำนวนมากต้องไปกู้หนี้ยืมสินซ้ำซ้อนจากที่เป็นหนี้ กยศ. อยู่แล้ว เพื่อนำเงินมาจ่ายแลกกับตำแหน่ง
     
"ระบบการสอบที่ไร้คุณธรรม บางคนส่งกระดาษคำตอบเปล่าในภาค ก. แต่กลับได้คะแนน สิ่งที่เลวร้ายที่สุดคือข้อมูลจากการไต่สวนของ ป.ป.ช. พบการแก้ไขผลคะแนนจากคนที่สอบตกให้กลายเป็นผู้สอบได้ถึง 5,960 คน ซึ่งคนเหล่านี้ถูกบรรจุรับราชการไปเรียบร้อยแล้ว แต่ขบวนการกลับย่ามใจ เข้าไปลักลอบแก้คะแนนย้อนหลังเพื่อกลบเกลื่อนร่องรอยความผิดเก่า"
     
การแก้ไขปัญหาการทุจริตเชิงโครงสร้างที่ซับซ้อนเช่นนี้ ไม่อาจพึ่งพากระบวนการเดิมๆ ได้อีกต่อไป แต่จำเป็นต้องนำเทคโนโลยี AI และระบบการประมวลผลข้อมูลขนาดใหญ่ มาใช้ในการตรวจสอบความโปร่งใสและวิเคราะห์พยานหลักฐาน ดังเช่นที่องค์กรตุลาการในประเทศจีนนำมาใช้ย่นระยะเวลาการตรวจเอกสารนับแสนแผ่นจากหลายปีให้เหลือเพียงไม่กี่นาที เพื่อคืนความเป็นธรรมให้แก่สังคมอย่างแท้จริง
     
พ.ต.อ.ทวี ระบุทิ้งท้ายว่า  สิ่งที่มนุษย์ต้องระวังมากที่สุดคือ "ความคิด" โดยเฉพาะระดับผู้นำ เนื่องจากความคิดสามารถกลายสภาพเป็นคำพูด การกระทำ นิสัย จนกระทั่งกลายเป็นพฤติกรรมถาวร หากผู้นำมีกรอบคิดที่ไม่พัฒนา ความคิดที่ตั้งใจจะนำมาแก้ปัญหาอาจกลับกลายเป็นการสร้างปัญหาเพิ่มขึ้นเสียเอง  
    
พร้อมกันนี้ พ.ต.อ.ทวี ได้กล่าวให้กำลังใจ นายกมลศักดิ์ ลีวาเมาะ ส.ส. พรรคประชาชาติ ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการการกฎหมาย การยุติธรรม และสิทธิมนุษยชน โดยสะท้อนถึงแรงกดดันและการถูกตั้งคำถามในมิติต่าง ๆ พร้อมเปรียบเทียบในเชิงข้อเท็จจริงของเหตุการณ์ความรุนแรงหรือการใช้อำนาจรัฐว่า สิ่งของที่นำมาใช้ เช่น รถยนต์หรืออาวุธปืนต่างเป็นของหลวง และผู้ที่ตกเป็นเป้าหมายหรือผู้เกี่ยวข้องก็เป็นข้าราชการเช่นกัน  
     
นอกจากนี้ ยังได้ย้อนรอยประวัติศาสตร์การต่อสู้ในระบบตัวแทน โดยยกตัวอย่างกรณีของ "หะยีสุหลง" ในอดีต ที่ต้องการขับเคลื่อนทางการเมืองในระบบตัวแทนและยื่นข้อเสนอ 7 ข้อเพื่อการพัฒนาพื้นที่ภาคใต้ แต่กลับต้องเผชิญกับชะตากรรมถูกจับถ่วงน้ำและถูกสังหาร ซึ่งภาพจำในอดีตทำให้ผู้คนหวาดกลัวการมีส่วนร่วมทางการเมือง 
    
ในขณะที่บทบาทของนายกมลศักดิ์ในปัจจุบัน ได้นำกรณีเหตุการณ์ตากใบเข้าสู่กระบวนการศึกษาและติดตามก่อนที่คดีจะขาดอายุความ 
      
พ.ต.อ.ทวี ยืนยันเจตนารมณ์ในการก่อตั้งพรรคประชาชาติว่า เกิดขึ้นเพื่อรวมตัวกันสร้างความยุติธรรม ยึดมั่นในความถูกต้อง ระบอบประชาธิปไตย และเคารพในสติปัญญาของพี่น้องประชาชนในพื้นที่ภาคใต้ 
    
และ ได้ระบุถึงแนวทางการแก้ไขปัญหาความไม่เป็นธรรมอย่างยั่งยืนว่า หัวใจสำคัญที่สุดคือการใช้ "ความรู้" และ "การศึกษา" นำการเมืองและการทหาร ซึ่งถือเป็นทิศทางที่ถูกต้องในการคืนความสงบสุขและความเป็นธรรมให้เกิดขึ้นในพื้นที่อย่างแท้จริง