เปิดตำนาน..ไขประตูเล้า เว้าภูไท ไปกินดอง
สัมผัสวิถีชีวิตคนภูไท ที่ จ.อำนาจเจริญ

อำเภอชานุมาน จังหวัดอำนาจเจริญ มี 12 หมู่บ้าน ในตำบลคำเขื่อนแก้ว  เป็นชนเผ่าภูไท โดยมีภาษาพูดเป็นเอกลักษณ์ของตนเอง ซึ่งแตกต่างจากภาษาอีสาน และมีอาชีพทำนาปลูกข้าวปีละครั้ง มีความเป็นอยู่ วิถีชีวิตแบบเรียบง่าย ขนบธรรมเนียมประเพณีก็คล้ายๆกับชาวอีสานทั่วไป

โดยเพราะเมื่อหมดฤดูทำนาปลูกข้าว จะมีการจัดงานบุญประเพณีเป็นประจำทุกปี เพื่อเป็นการพักผ่อนหย่อนใจ หลังเหน็ดเหนื่อยจากการทำนามาตลอดทั้งปี ชาวภูไท ทั้ง 12 หมู่บ้าน จึงร่วมกันจัดงาน ที่ชื่อว่า ไขประตูเล้า เว้าภูไท ไปกินดอง สืบทอดติดต่อกันมาเป็นเวลาหลายร้อยปี
    

สำหรับปีนี้ กำหนดจัดงานบุญประเพณี ไขประตูเล้า เว้าภูไท ไปกินดอง ในระหว่างวันที่ 8 -10 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2562 ที่หมู่บ้านวัฒนธรรมคำเดือย บ้านคำเดือย ต.คำเขื่อนแก้ว อ.ชานุมาน จ.อำนาจเจริญ เพื่ออนุรักษ์วัฒนธรรมประเพณีอันดีงามของชาวเผ่าภูไท รวมถึง ส่งเสริมการท่องเที่ยว สร้างรายได้เข้าชุมชนและสร้างความสามัคคีปรองดองในชุมชนอีกด้วย
    

ที่ผ่านมา จัดให้มีการแถลงข่าว การจัดงานบุญเดือนสาม ไขประตูเล้า เว้าภูไท ไปกินดอง ที่หมู่บ้านวัฒนธรรมภูไท  บ้านคำเดือย ต.คำเขื่อนแก้ว อ.ชานุมาน จ.อำนาจเจริญ ขึ้น โดย นายสุริยะ อมรโรจน์วรวุฒิ ผู้ว่าราชการจังหวัดอำนาจเจริญ มอบหมายให้ น.ส.วาสนา ไชยพรรณนา วัฒนธรรมจังหวัดอำนาจเจริญ เป็นประธาน แถลงข่าว เปิดตัวงาน ภูไทโลกเท่อที่ 11 “งานบุญเดือนสาม ไขประตูเล้า เว้าภูไท ไปกินดอง” ในระหว่างวันที่ 8 – 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2562 มีนายอำเภอชานุมาน,นายกสมาคมภูไทโลก,ผู้อำนวยการการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยจังหวัดอำนาจเจริญ,นายกองค์การบริหารส่วนตำบลคำเขื่อนแก้วและประธานสภาวัฒนธรรมตำบลคำเขื่อนแก้ว ร่วมแถลงข่าวในครั้งนี้ โดยมี สื่อมวลชนทุกแขนงร่วมงานอย่างคึกคัก

น.ส.วาสนา ไชยพรรณนา วัฒนธรรม จังหวัดอำนาจเจริญ กล่าวว่า จังหวัดอำนาจเจริญ โดยสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดอำนาจเจริญ ร่วมกับอำเภอชานุมาน , องค์การบริหารส่วนตำบลคำเขื่อนแก้ว สภาวัฒนธรรมตำบลคำเขื่อนแก้ว ประชาชนตำบลคำเขื่อนแก้ว  ได้มีการจัดงานบุญประเพณี ไขประตูเล้า เว้าภูไท ไปกินดอง เป็นประจำทุกปี ที่หมู่บ้านวัฒนธรรมภูไท บ้านคำเดือย ต.คำเขื่อนแก้ว อ.ชานุมาน จ.อำนาจเจริญ โดยปีนี้ จัด 3 วัน ในระหว่าง วันที่ 8 – 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2562  ที่บริเวณลานหน้าศูนย์วัฒนธรรมบ้านคำเดือย เพื่อเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยว สร้างรายได้เข้าชุมชน รวมถึง อนุรักษ์ประเพณี วัฒนธรรมอันดีงามของชาวภูไท  และสร้างความสามัคคีในชุมชน
      

กิจกรรมในงานตลอด 3 วัน ประกอบด้วย พิธีหงายพาข้าว บุญเดือนสาม พิธีผูกแขนผู้เฒ่า เต้าโฮมลูกหลาน ชมนิทรรศการ การออกร้าน ผลติภัณฑ์ผู้ไทโลก จะได้สัมผัส วิถีชีวิตหมู่บ้านวัฒนธรรมภูไท 12 หลัง  การแสดงฟ้อนรำภูไท การแสดงศิลปวัฒนธรรมคนภูไท ชมดนตรีลูกทุ่งภูไทคำเดือย  การฟ้อนรำภูไท การฟ้อนภูไทเซโปน การเส็งกอง การฟ้อนรำภูไทเรณูนคร การประกวดร้องเพลงลูกทุ่ง และชมมหรสพตลอดคืน 
      

สำหรับ คำว่า ไขประตูเล้า เว้าภูไท ไปกินดอง เป็นภาษาชาวเผ่าภูไท ที่อาศัยอยู่บ้านคำเดือยมาหลายร้อยปี ซึ่ง ไขประตูเล้า แปลว่า เปิดประตูเล้า หมายถึงเปิดประตูเล้าข้าว เว้าภูไท แปลว่า พูดภาษาภูไท ไปกินดอง แปลว่า ไปกินข้าวงานมงคล แปลรวมกันว่า เปิดประตูเล้า พูดภาษาภูไท และไปกินข้าวงานมงคล ซึ่ง ช่วงนี้ ถือว่า เป็นปีใหม่ของชนเผ่าภูไท แต่ละหมู่บ้านจัดงานปีใหม่พร้อมกัน  โดยทุกครัวเรือนจะเปิดประตูฉางข้าว(เล้าข้าว) ตอนเช้ามืด ทำพิธีบวงสรวงพระแม่โพสพ ผู้เป็นเจ้าของขวัญข้าว พร้อมกันนี้ ลูกหลาน จะทำพิธี ผูกแขน พ่อ แม่ ปู่ ย่า ตา ยาย ของตนเอง ซึ่งเป็นการแสดงออกถึงความกตัญญู ต่อผู้มีบุญคุณ ความโอบอ้อมอารี ความสำนึกรักษ์บ้านเกิดนั่นเอง...