เมนูเด็ดหน้าแล้ง“แมงจีนูน”
สุดยอดความมัน1ปีมีครั้งเดียว
 

วันนี้ 27 ก.พ.62 ผู้สื่อข่าว จ.ปราจีนบุรี ได้รับแจ้งชาวบ้าน ต.บ้านนา อ.กบินทร์บุรี พากันออกหาแมงจีนูนเป็นอาหารเปิดพิสดาร โดยแมงจีนูนนี้จะหากินได้เฉพาะช่วงในฤดูแล้งเท่านั้น จึงลงพื้นที่ พบกับ น.ส.คำผอง แซ่จู อายุ 48 ปี เลขที่ 23 หมู่ 4 ต.บ้านนา อ.กบินทร์บุรี จ.ปราจีนบุรี

น.ส.คำผอง กล่าวว่า “แมงจีนูน หรือ แมงอีนูน เป็นสัตว์ขนาดเล็กเท่าข้อนิ้วก้อย มีปีกแข็ง มีขา 6 ขา มีปีก 1คู่ ตัวสีน้ำตาล แมงจีนูนอาศัยอยู่ในดิน หรือ ใต้ผิวดินโดยการขุดรูอยู่ตามร่มไม้แห้งชื้น กินใบไม้สดเป็นอาหาร เช่น ใบอ่อนต้นไม้เบ็ญจพรรณ ไม่เว้นแม้แต่ใบสะเดา แมงจีนูนจะออกหากินในเวลากลางคืน บางพื้นที่จะใช้ไฟออกหาส่องตามต้นไม้ แมงจีนูนเห็นแสงไฟจะบินมาหาเหมือนกับแมลงเม่า
 

น.ส. คำผองบอกต่อไปว่า คนงานในสวน หาขุดแมงจีนูนมาคั่วกิน ตนลองกินดูอร่อยดี จะหากินได้เฉพาะหน้าแล้ง ช่วงเดือน ก.พ.-เม.ย.เท่านั้น จึงได้พาผู้สื่อข่าวไปดูการขุดหาตัวจีนูนในสวนมะม่วงหินมะพานของตนเอง ที่บ้านพระปรง ต.บ้านนา อ.กบินทร์บุรี จ.ปราจีนบุรี

ซึ่งนายบรรจบ ทองสา คนสวนนำพาออกหาขุดแมงจีนูนในสวนมะม่วงหินมะพาน โดยใช้เสียมขุดหาในสวน ซึ่งมีวิธีสังเกตดูง่ายไปแมงจีนูนจะขุดรูอยู่ใต้ดิน ใต้ต้นไม้เล็ก ในรูจะมีแมงจีนูนอยู่ 3-6ตัว รูจะลึกราว 20 ซม.หรือราวหนึ่งคืบ หรือใช้เสียมเขี่ยๆผิวดินใต้ใบไม้ก็จะพบตัวแมงจีนูนฝังตัวอยู่ในนั้น
 

แมงจีนูนสามารถนำมาประกอบอาหารด้วยวิธีง่ายๆ เมื่อจับแมงอีนูนได้แล้วต้องเอาแช่น้ำไว้ 1 คืน เพื่อให้แมลงขับถ่ายปล่อยของเสียออกมาจนหมด จากนั้นจึงนำมาทอดกับน้ำมันพืชปรุงด้วยเกลือเล็กหน่อย เติมด้วยเครื่องปรุงอื่นเพื่อเพิ่มรสชาติตามใจชอบ กลายเมนู “แมงอีนูนทอดกรอบ” รสชาติมันๆกรุบๆ-อร่อย หรือนำไปตำน้ำพริกแมงอีนูนจะทำให้ได้น้ำพริกแซบ รับประทานกับข้าวอร่อยแปลกไม่แพ้น้ำพริกทั่วไป

น.ส.คำผอง บอกว่า มีคนหาขุดแมงจีนูนไปขายให้แม่ค้าพ่อค้าที่ทอดแมลง  มีเท่าไหร่ก็ขายหมด มีลูกค้าสั่งออเดอร์เข้ามาเป็นจำนวนมาก สำหรับแมงอีนูนนั้นจะรับประทานได้เฉพาะช่วงนี้เท่านั้น เพราะเป็นระยะที่แมงอีนูนกำลังตั้งไข่(จิ้งหรีด),หนอนไม้ไผ่ แมงดา หรือ ด้วง เป็นต้น ขายกัน กก.ละ 40-50 บาท เป็นอาหารโปรตีน ที่ได้จากธรรมชาติให้มาล้วนๆเรียกได้ว่าหนึ่งปีมีครั้งเดียว”น.ส.คำผอง กล่าว

ผู้สื่อข่าวรายงาน เพิ่มเติม แมงอีนูน หรือ แมงกีนูน (อังกฤษ: Cockchafer) หรือ แมงนูน หรือ กุดกีนูน (อีสาน) หรือ แมงนูนหลวง เป็นแมลงปีกแข็งชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Melolontha melolontha อยู่ในวงศ์ Scarabaeidaeมีรูปร่างอ้วนป้อมเป็นรูปไข่ หัวมันเรียบ มีหนวดแบบใบไม้ 1 คู่ที่ปาก ปากเป็นแบบปากกัด ตามีขนาดใหญ่มองเห็นได้ชัด ที่อกปล้องแรกเห็นชัดกว่าปล้องอื่น ๆ ปีกมี 2 คู่ คู่หน้ามีลักษณะแข็งเรียบเป็นมันมีหน้าที่เป็นเปลือกหุ้มตัว ส่วนปีกคู่ที่สองนั้นบางใส ใช้สำหรับบิน ส่วนท้องอยู่ด้านล่างมีปีกที่แข็งคลุม หัว อกและขามีสีน้ำตาลไปจนถึงสีดำ ปีกที่แข็งมีสีน้ำตาลอ่อน ขนาดลำตัวยาวประมาณ 30 มิลลิเมตร

แมงอีนูน จัดเป็นแมลงศัตรูพืช เพราะกัดแทะใบของพืชที่เป็นพืชเศรษฐกิจ อาทิ มะขามเทศ, มะขาม, อ้อย, มันสำปะหลัง, พุทรา แมงอีนูนมีวงจรชีวิตเป็นหนอนอยู่ใต้ดินนานนับปี ก่อนจะเข้าสู่ระยะดักแด้และเป็นตัวเต็มวัยในช่วงต้นฤดูฝนของทุกปี ซึ่งจะพบแมงอีนูนเป็นจำนวนมากในเวลานี้
 

แมงอีนูนจัดเป็นอาหารรับประทานในวิถีชีวิตของชาวเหนือและชาวอีสาน อีกทั้งยังเป็นการกำจัดแมลงศัตรูพืช โดยการจับแมงอีนูนจะกระทำในช่วงหัวค่ำ ใช้แสงไฟจากนีออนเป็นตัวล่อ หรือเขย่าจากต้นไม้ที่มีแมงอีนูนจำนวนอาศัยอยู่ก็จะหล่นลงมาให้จับได้ง่าย ๆ ซึ่งการปรุงแมงอีนูนทำได้ทั้งวิธีการต้มและทอด ในบางพื้นที่ เช่น จังหวัดกำแพงเพชร มีการค้าขายกันเป็นล่ำเป็นสันด้วย