เมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน 2562 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ในช่วงเริ่มต้นสู่ฤดูหนาว อุณหภูมิในช่วงเย็นและช่วงเช้าลดลง พบว่าได้มีผู้สูงอายุ พาบุตรหลานทำบั้งข้าวหลามขาย ซึ่งเป็นอาหารพื้นบ้านของคนอีสานในฤดูหนาว ทำให้มีรายได้เสริมในช่วงนี้วันละกว่า 1 พันบาท ถือเป็นการพลิกวิกฤติเป็นโอกาสทำเงินได้เป็นอย่างดี

 

นางเปรมจิตร ภูปัง อายุ 46 ปี บ้านเลขที่ 191 หมู่ 9 บ้านดงบ่อ อ.ยางตลาด จ.กาฬสินธุ์ กล่าวว่า เดิมทีการทำข้าวหลามของชาวบ้าน จะทำกินในครัวเรือนเฉพาะในฤดูหนาวเท่านั้น ซึ่งส่วนประกอบหลักที่ใช้ในการทำข้าวหลามตามฤดูกาลมี 2 อย่าง คือปล้องไม้ไผ่และข้าวใหม่ ซึ่งจะใช้ข้าวเหนียว ที่ให้รสชาตินุ่มเหนียว หอมกรุ่น โดยสูตรดั้งเดิมจะใช้เพียงเกลือแกงและมะพร้าวที่คั้นเอาเฉพาะน้ำกะทิเท่านั้น เป็นส่วนประกอบในการทำข้าวหลาม ซึ่งหลังจากผสมส่วนประกอบดังกล่าวแล้ว ก็จะบรรจุข้าวหลามในกระบอกไม้ที่เตรียมไว้ 1 คืน ถึงประมาณ 03.00 น. ก็ค่อยเอามาเผาไฟและหมั่นเฝ้าระวัง เพื่อให้ข้าวหลามสุกทั่วถึง ก่อนนำมาปอกกระบอกไม้ไผ่ออกรับประทานได้

 

นางเปรมจิตรกล่าวอีกว่า การทำบั้งข้าวหลาม เป็นภูมิปัญญาของชาวอีสานที่สืบทอดกันมานานหลายชั่วอายุ แต่ปัจจุบันจะไม่ค่อยนิยมทำกันนัก เนื่องจากยุคสมัยเปลี่ยนไป คนยุคใหม่ไม่มีเวลาสืบสาน เพราะเร่งรีบทำงานนอกบ้าน จึงมีส่วนน้อยที่ยังอนุรักษ์กันอยู่  สำหรับตนและครอบครัว ได้ใช้เวลาว่างตอนเย็นช่วยกันเตรียมวัสดุอุปกรณ์เพื่อทำข้าวหลาม  เพื่อนบ้านและคนผ่านไปผ่านมาเห็นก็สั่งซื้อ จึงเพิ่มจำนวนในการทำข้าวหลามมากขึ้นเพื่อจำหน่าย โดยทำจำหน่ายมาประมาณ 10 ปี จำหน่ายตั้งแต่ราคาบั้งละ 10-70 บาท ตามขนาดเล็กใหญ่ ถือเป็นช่วงทำเงินในช่วงฤดูหนาวนี้เป็นอย่างดี หักค่าวัสดุอุปกรณ์ออกแล้วก็ยังเหลือ โดยมีรายได้เสริมเข้าครัวเรือนวันละประมาณ 1,000 บาท หรือเดือนละกว่า 30,000 บาท ซึ่งเพียงพอที่จะเป็นค่าใช้จ่ายในครัวเรือนและส่งเสียลูกไปโรงเรียน

 

“การทำข้าวหลามของเราเน้นสูตรดั้งเดิม ถือเป็นข้าวหลามสด เพราะเผาไฟสุกแล้วเอามาปอกขายทันที ไม่มีเหลือค้างคืน ส่วนรสชาติใหม่ที่ผสมเผือก งา น้ำตาล หรือถั่วลิสง จัดให้ตาที่ลูกค้าสั่ง ซึ่งนอกจากจะมีขาประจำแล้ว ยังมีขาจรในกลุ่มคนทำงาน นักเรียน เข้ามาอุดหนุนไม่ขาดสาย แต่ละวันขายวันได้ไม่น้อยกว่า  70 บั้ง ซึ่งขายหมดเกลี้ยง เพราะทำตามกำลังที่พอทำไหว จะทำมากกว่านี้ก็ทำไม่ทัน อย่างไรก็ตามคาดว่า เมื่อถึงกลางฤดูหนาว ข้าวหลามจะขายดีกว่านี้มาก ไม่น้อยกว่าวันละ 100  บั้ง เพราะข้าวหลามรับประทานอร่อย โดยเฉพาะทานขณะผิงไฟให้ความอบอุ่นกับร่างกาย และกินอิ่มแทนข้าวได้” นางเปรมจิตรกล่าวในที่สุด