ผู้สื่อข่าวรายงานจากอุทยานแห่งชาติภูลังกา กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช บ้านนาโพธิ์ หมู่ 3 ต.ไผ่ล้อม อ.บ้านแพง จ.นครพนม ว่า นายพันธ์ยศ กีรติพงศ์ศักดา (นักวิชาการป่าไม้วิชาการ) หัวหน้าอุทยานฯ ได้เปิดเผยว่าเมื่อวันที่ 2 ธันวาคมที่ผ่านมา ทางอุทยานฯได้เปิดอบรมไกด์อาสารุ่นแรก จำนวน 100 คน เพื่อไว้สำหรับนักท่องเที่ยวที่เดินทางมาชมความสวยงามของถ้ำนาคี เนื่องจากมีเจ้าหน้าที่ไม่เพียงพอต่อความต้องการ ในแต่ละวันจะมีนักท่องเที่ยวหลั่งไหลเข้ามาขึ้นชมถ้ำนาคีเป็นจำนวนมากราว 2,000 คน/วัน  โดยเฉพาะวันหยุดสุดสัปดาห์ลานจอดรถแน่นถนัด จนทะลักออกไปด้านนอกอุทยาน ชาวบ้านแถวนั้นสบโอกาสในการหารายได้ จึงปรับพื้นที่ว่างกลายเป็นลานกว้างเพื่อรับฝากรถ ร้านรวงทั้งไก่ย่าง ส้มตำ ปลาเผา หรืออาหารจานด่วนก็ผุดขึ้นมา บางรายก็เปิดบ้านเป็นโฮมสเตย์ สร้างรายได้เกิดแก่ชุมชนเป็นจำนวนมาก 

 

 

นายพันธ์ยศ กีรติพงศ์ศักดา กล่าวต่อว่าการคัดเลือกไกด์อาสา จะคัดเอาคนในพื้นที่ทั้งหมด เพราะเขาจะรู้จักชัยภูมิของเทือกเขาภูลังกาเป็นอย่างดี การนำมาอบรมเพื่อเติมทักษะและความรู้เพิ่ม อบรมเพียงไม่กี่วันก็สามารถทำงานไกด์ได้ทันที วันที่ 6 ธันวาคมก็ประเดิมทำหน้าที่ไกด์อาสาแก่คณะสำรวจถ้ำนาคีชุดใหญ่ ประกอบด้วยหัวหน้าทีม “ครูแก้ว” นายศุภชัย โพธิ์สุ รองประธานสภาผู้แทนราษฎร คนที่สอง/ส.ส.นครพนม เขต 1 พรรคภูมิใจไทย และ นายชาธิป รุจนเสรี ผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนม ตลอดจนองค์กรภาคเอกชนร่วมสำรวจเส้นทางดังกล่าว

 

 

เส้นทางขึ้นถ้ำนาคีระหว่างทางไกด์อาสาจะพาแวะอ่านป้ายที่เขียนเกี่ยวกับพันธุ์พืช หรือแมลงที่น่าสนใจกว่า 10 จุด และนักพฤษกศาสตร์ได้มีการค้นพบพืชชนิดใหม่ เช่น  โสมภูลังกา ที่ค้นพบโดยนายหนูเพียร สีหาบุตร เจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติภูลังกา จังหวัดนครพนม นอกจากนี้โสมภูลังกายังมีเรื่องเล่าที่ไปเกี่ยวพันกับวรรณคดีเรื่องรามเกียรติ์ พระราชนิพนธ์พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้ามหาราช รัชกาลที่ 1 ตอนพระลักษมณ์ต้องหอกโมขศักดิ์ และยังมีต้นเสี้ยวภูลังกาหรือเถากระไดลิง ลักษณะเป็นไม้เถา หรือล่าสุด รศ.ดร.เฉลิมพล สุวรรณภักดี ผู้เชี่ยวชาญพืชสกุลหนามแน่ (Thunbergia) อาจารย์ประจำภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ร่วมกับเจ้าหน้าที่กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช, ดร.สมราน สุดดี นักวิทยาศาสตร์ชำนาญการพิเศษ กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช, ดร.ขวัญใจ รอสูงเนิน นักวิชาการป่าไม้ปฏิบัติการ ผู้ช่วยหัวหน้าอุทยานแห่งชาติภูลังกา และ Dr. David Middleton ผู้เชี่ยวชาญด้านพฤกษศาสตร์แห่งสวนพฤกษศาสตร์สิงคโปร์ ร่วมกันตีพิมพ์พืชชนิดใหม่ของโลก “หนามแน่ขาวอัมไพ” ในวารสารนานาชาติ Thai Forest Bulletin (Botany) เล่มที่ 49(1) หน้าที่ 57-62 ปี พ.ศ. 2564 เป็นพืชชนิดใหม่ของโลก พบเฉพาะที่ภูลังกาเพียงแห่งเดียวเท่านั้น  หรือผีเสื้อพันธุ์ใหม่ที่มีการค้นพบโดยนักวิจัยทั้งไทยและเทศ

 

 

ไกด์อาสาได้ทำหน้าที่เป็นมัคคุเทศก์แก่คณะสำรวจเส้นทางถ้ำนาคีตลอดเส้นทาง อาทิ หลุม (หรือ โบก ในภาษาอีสาน) บริเวณน้ำตกผาสวรรค์ โดยเล่าว่าเป็นหลุมหินที่เกิดบริเวณพื้นท้องน้ำหรือบริเวณที่ทางน้ำไหลเชี่ยว เกิดจากการขัดสีของก้อนหิน ก้อนกรวดหรือเม็ดทรายที่น้ำพัดพามากักอยู่ในแอ่งหรือร่องหรือรูเล็กๆ เมื่อมีกระแสน้ำเข้ามาก็จะถูกกระแสน้ำที่ไหลเชี่ยวปั่นให้เคลื่อนที่อยู่ตลอดเวลาด้วยความเร็วสูง ทำให้เกิดการขัดสี กัดกร่อน จนเกิดเป็นหลุมลักษณะคล้ายหม้อ หลุมเหล่านี้มีหลายขนาด ภายในหลุมมักจะเห็นก้อนหิน กรวด ทราย กองอยู่ก้นหลุมกักขังก้อนหินกรวดหรือทรายนั้น ๆ 

 

 

คณะสำรวจเส้นทางถ้ำนาคีต่างยอมรับว่าไกด์อาสา ปฏิบัติหน้าที่ได้สมบูรณ์ทุกอย่าง ซึ่งครูแก้วพร้อมจะสนับสนุนลูกหลานในละแวกเทือกเขาภูลังกามีอาชีพนี้ เพราะไม่มีใครรู้ดีกว่าคนที่เกิดตรงนี้แน่นอน และในวันดังกล่าวเป็นวันหยุดชดเชยจึงมีนักท่องเที่ยวเดินทางกันเป็นจำนวนมาก ไกด์ผู้นำทางจึงขาดแคลนโดยทางอุทยานอาจจะเปิดอบรมรุ่นที่สองเพิ่ม