ประวัติสาด(เสื่อกก) คำว่า สาด เป็นภาษาอีสาน แปลว่า เสื่อ ซึ่งชาวบ้านนาหมอม้า ตำบลนาหมอม้า อำเภอเมืองอำนาจเจริญ จังหวัดอำนาจเจริญ ได้ทำการทอเสื่อกกมาเป็นเวลาช้านาน โดยเฉพาะในปี พ.ศ. 2550 มีการจัดงาน เฉลิมพระเกียรติ เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา ในหลวงรัชการที่ 9 วันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2550 ชาวบ้านนาหมอม้า ตำบลนาหมอม้า อำเภอเมืองอำนาจเจริญ จังหวัดอำนาจเจริญ ร่วมทอเสื่อกก ยาว 100 เมตร มีลวดลายแบบไม่ซ้ำกัน 80 ลาย ใช้เวลาเกือบ 1 เดือนในการทอ ซึ่งเป็นสัญลักษณ์แห่งความจงรักภักดี และ สำนึกในพระมหากรุณาธิคุณอย่างหาที่สุดมิได้ ปัจจุบัน ได้เก็บรักษาเสื่อกกดังกล่าวไว้ที่ วัดบูรพา บ้านนาหมอม้า ตำบลนาหมอม้า อำเภอเมืองอำนาจเจริญ จังหวัดอำนาจเจริญ

ซึ่งชาวบ้านนาหมอม้า มีฝีมือในการทอเสื่อกกมาอย่างยาวนาน ส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น สามารถทอได้ทุกลวดลาย ฝีมือประณีต สวยงาม มีการแปรรูปเสื่อกกเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆหลายชนิด และที่สำคัญกำลังจะเป็นสินค้า GI ชิ้นแรกของจังหวัดอำนาจเจริญด้วย

ทั้งนี้  ประชาชนชาวตำบลนาหมอม้า มีอาชีพทำนาปลูกข้าว ปีละ 1 ครั้ง เรียกว่า นาปี บางคนมีที่นาอยู่ติดลำเซบาย จะทำนา 2 ครั้ง ถือว่าโชคดี แต่ส่วนใหญ่จะทำนาปีละ 1 ครั้งเท่านั้น  จากนั้น จะอยู่บ้านเฉยๆ ถ้าไม่อยากอยู่บ้านเฉยๆ จะไปรับจ้างทั่วไปในตัวเมืองอำนาจเจริญ หรือ ต่างจังหวัด กระทั่งถึงหน้านา จึงจะกลับมาทำนา เป็นเช่นนี้มาโดยตลอด

และ ทุกวันนี้ จะพบเห็นแต่คนเฒ่าคนแก่ เด็กเล็ก อยู่เฝ้าบ้านในหมู่บ้าน ส่วนเยาวชนคนหนุ่มสาววัยแรงงาน จะไม่ค่อยพบเห็น เพราะต่างไปขายแรงงานต่างถิ่นกันหมด โดยส่งเงินมาให้คนเฒ่าคนแก่เป็นค่าใช้จ่ายเลี้ยงหลาน เป็นค่าจ้างแรงงานทำนาปลูกข้าว

ที่สำคัญบางคน แม้อายุจะมากแล้ว  ไม่เคยท้อแท้ หรือ เกียจคร้าน เพราะอายุเป็นเพียงตัวเลข ยังคงทำมาหากิน ปากกัดตีนถีบ ดิ้นรน เฟื่อปากท้อง ตั้งแต่หนุ่มยันแก่เหมือนเดิม ไม่ว่าจะเป็นช่วงทำนาปลูกข้าว หรือ ว่างทำนา   ไม่เคยอยู่เฉย ยังคงมองหาอาชีพเสริมเพิ่มรายได้ตลอดเวลา โดยการนำเอาภูมิปัญญาชาวบ้าน ซึ่งบอกสอนวิธีทำมาจากพ่อแม่ คือ การทอเสื่อกก ขาย แก่ผู้สนใจ เป็นเวลา 22 ปี โดยก่อตั้งกลุ่มเมื่อปี 45  พร้อมสมาชิก 50 คน จะช่วยกันทอเสื่อกก ตามใบสั่งลูกค้า ไม่ว่าจะเป็นหน่วยงานราชการ หรือภาคเอกชนสั่งให้ทอ ลวดลายแบบไหนทำได้หมด แต่ละลวดลาย ถูกใจ ประทับใจลูกค้าอย่างยิ่ง ส่งผลให้ยอดสั่งซื้อเข้ามาอย่างต่อเนื่อง

สำหรับการทอเสื่อกก สมาชิกกลุ่ม จะกันที่นาไว้ แตกต่างกัน บางคน 1 งาน บางคน 2 – 3 งาน เพื่อปลูกต้นกก ทอเป็นเสื่อ ซึ่งขั้นตอนเริ่มแรก ตัดใบกกระดับปานกลาง คือ ไม่แก่หรืออ่อนเกินไป นำมาสร้อยเป็นเส้นๆแล้วเอาไปตากแดดจนแห้ง ต่อมา ตัดให้สั้นยาวตามต้องการ ทำการทอขึ้นรูป ใส่ลวดลาย ตามใบสั่งลูกค้า เสร็จแล้ว นำไปย้อมสีธรรมชาติ เป็นอันแล้วเสร็จ วางจำหน่ายได้ ในราคาเริ่มต้นที่ 150 บาทขึ้นไป ขึ้นอยู่กับลวดลายยากง่าย ทำได้ทุกลายตามใบสั่งลูกค้า

นอกจากนี้ ยังได้ทำที่ใส่ไม้จิ้มฟันจากกก,กล่องใส่กระดาษชำระจากกก,กระเป๋าถือ กระเป๋าสะพาย ฯลฯ ที่ผ่านมา มียอดสั่งเรื่อยๆ ที่ผ่านมานำผลิตภัณฑ์เสื่อกกไปร่วมงานแสดงและจำหน่ายสินค้าผลิตภัณฑ์ชุมชนทั้งระดับตำบล อำเภอ และจังหวัดอย่างต่อเนื่อง เพื่อเป็นการเสริมรายได้ช่วงว่างจาการทำนาปลูกข้าว และที่น่าภาคภูมิใจ คือ ถูกคัดเลือกให้เป็นสินค้า OTOP ระดับ 5 ดาวของจังหวัดอำนาจเจริญ ปัจจุบัน มีเงินหมุนเวียนอยู่กว่า 1 แสนบาทอีกด้วย...