“ถ้ำลอกอ” ปฎิมากรรมธรรมชาติ สร้างสรรค์มาสวยงามอย่างน่าทึ่ง น่าเที่ยวสัมผัส และหนึ่งสิ่งมหศจรรย์ทีพบแมงกุ้งถ้ำลอกอ แมลงหายากได้ที่นี่
 

เขาชัยสนซึ่งเป็นภูเขาหินปูนลูกโดดขนาดใหญ่ยาวประมาณ 2.5 กิโลเมตร ส่วนกว้างสุดประมาณ 1 กิโลเมตรตั้งอยู่กลางชุมชนภายในมีถ้ำหินปูนจำนวนมากและเป็นจุดตั้งต้นของแหล่งท่องเที่ยวทั้งหมดของชุมชน อาทิ บ่อน้ำร้อน ธารน้ำเย็น ถ้ำลอกอหรือถ้ำสุขใจ วัดถ้ำพระ ซึ่งที่เอ่ยมานั่นคือความสวยงามที่ธรรมชาตสร้างสรรค์มาให้ เพื่อความสุขเมื่อยามแวะมาเยือน โดยเฉพาะถ้ำลอกอก หรือถ้ำสุขใจ เป็นอีกจุดหนึ่งที่จะพาไปชมความงามของถ้ำที่มีหินงอกหินย้อย สวยงาม ตระการตาเมื่อเข้าไปท่องเที่ยว

โดยการท่องเที่ยวถ้ำลอกอนั้น จะมีเจ้าหน้าที่ของศูนย์บริการท่องเที่ยว อบต.เขาชัยสน อ.เขาชัยสน จ.พัทลุง นำเที่ยวแนะนำจุดสวยงามเส้นทางการเดินทางภายในถ้ำเพื่อความปลอดภัย โดยจากพื้นดินไปถึงบากถ้ำมีบรรใดขึ้น ราว 50 เมตร ก่อนถึงปากถ้ำแล้วเดินลงไปพบห้องโถขนาดใหญ่ ที่บนเพดานถ้ำจะมีหินงอกหินย้อย ที่สวยงาม เดินถัดไปอีกนิด พบหินงอกในลักษณะคล้ายเจดีย์สีขาวประกายเพชร ประตูสวรรค์ และภูเขาเพชร ที่มองรอบด้านที่สวยงามระยิบระยับ ของหินเมื่อกระทบแสงไฟ หินหิมะ ที่เป็นก้อนสีขาวเหมือนปุยนุ่น และหินงอกหินย้อย ในลักษณะคล้ายเห็ดหลินจือ แลพหินงอกหินย้อยที่เป็ก้อนสีเงิน และก้อนสีทอง ทั้งขนาดเล็กขนาดใหญ่ ตามเส้นทางเดินภายในถ้ำ

อีกจุดหนึ่ง ที่เดินทางเข้าไปจะเป็นหินงอกหินย้อย รูปร่างคล้ายเรือ และดอกไม้ ที่เกิดจากหินย้อย วางเรียงรายสวยงาม ก่อนพบลำธารเกล็ดหิน ที่ประกายแสงสวยงามน่าชมยิ่งนัก และภายในถ้ำอีกจุดหนึ่ง ที่มีการจำลองให้นักท่องเที่ยวได้สัมผัส นั้นคือรูปปั้นวิถีชีวิตการทำมาหากินของชาวบ้าน ภายในถ้ำก่อนหน้านี้ ที่มีการขุดขี้ค้างคาว เพื่อนำมาเป็นปุ๋ยทางด้านการเกษตร โดยปัจจุบันได้ยกเลิกการขุดขี้ค้างคาวดังกล่าวไปแล้ว

นอกจากนี้ตรงพื้นห้องของถ้ำ ที่มีน้ำอยู่ จะพบแมงกุ้งถ้ำลอกอ ชนิด Theosbaena loko Jantarit, Promdam & Wongkamhaeng, 2020 ตั้งชื่อแมงกุ้งถ้ำชนิดนี้ให้เกียรติกับสถานที่ที่พบ คือ ถ้ำลอกอ จังหวัดพัทลุง ซึ่งเป็นสัตว์ที่หายาก และมีความจำเพาะกับระบบนิเวศถ้ำ ซึ่งทีมวิจัยได้ประเมินให้แมงกุ้งถ้ำลอกอ เป็นสัตว์ที่อยู่ในข่ายชนิดใกล้สูญพันธุ์ (Endangered species) ตามสถานะการอนุรักษ์ของ IUCN ลักษณะเด่นของแมงกุ้งถ้ำคือ มีลักษณะคล้ายกับตัวกุ้ง ลำตัวเรียวยาว ทรงกระบอก ตัวสีขาวใส ตาบอด ความยาวประมาณ 2-3 มิลลิเมตร ซึ่งทั่วโลกมีรายงานเพียง 2 ชนิดเท่านั้น โดยแมงกุ้งถ้ำชนิดใหม่นี้ ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร Biodiversity Data Journal (8(e59528): 1-14 ปี 2020) ทำให้ปัจจุบัน มีแมงกุ้งถ้ำในสกุล Theosbaena ทั่วโลกเพียง 3 ชนิด และพบได้ในถ้ำของประเทศไทยและประเทศกัมพูชาเท่านั้น