“หมอเหยา” ตำนานที่ถูกลืม! สภาวัฒนธรรมนครพนมปลุกกระแส หนุนเป็น Soft Power ดันท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์

เมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม 2568 เวลา 10.00 น. ณ ชั้น 2 หอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ ถนนอภิบาลบัญชา เขตเทศบาลเมืองนครพนม นายคมสิน ศรีมานะศักดิ์ ประธานสภาวัฒนธรรมจังหวัดนครพนม ร่วมกับสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัด จัดเวทีเสวนาชาวบ้านในหัวข้อ “มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม: ชาติพันธุ์ พิธีกรรม ซอฟต์พาวเวอร์นครพนม”

กิจกรรมครั้งนี้มีการรวมกลุ่มชาติพันธุ์ 9 ชนเผ่า ได้แก่ ไทญ้อ ผู้ไทย ไทแสก ไทยอีสาน ไทโส้ กะเลิง ไทยข่า ไทยกวน และไทตาด พร้อมด้วยเชื้อสายไทย-จีน และไทย-เวียดนาม เข้าร่วมแลกเปลี่ยนความรู้ทางวัฒนธรรม

หนึ่งในไฮไลต์ของงานคือการเสวนาเกี่ยวกับ “พิธีเหยา” ความเชื่อดั้งเดิมของชาวอีสานในการสื่อสารกับผีเพื่อรักษาโรคและปัดเป่าความทุกข์ยาก สืบทอดกันมานานนับพันปี โดยมี “หมอเหยา” เป็นผู้ประกอบพิธี สื่อสารกับดวงวิญญาณผ่านทำนองแคนและบทกลอนลำ ทั้งนี้แม้การแพทย์สมัยใหม่จะก้าวหน้า แต่พิธีเหยายังเป็นที่พึ่งพาทางจิตใจของชาวบ้านบางพื้นที่

คุณสายรุ้ง วงศ์ศรีชา อายุ 56 ปี หมอเหยาจาก ต.นาคู่ อ.นาแก จ.นครพนม เผยว่าเริ่มรับสืบทอดพิธีจากบรรพบุรุษตั้งแต่อายุ 7 ขวบ ขณะที่นายพิชชากร แก้วมณีชัย อายุ 27 ปี จาก อ.เรณูนคร รับหน้าที่เป่าแคนในพิธีตั้งแต่อายุ 17 ปี โดยพิธีเหยายังใช้ในงานบุญ เช่น ขึ้นบ้านใหม่ แต่งงาน หรือการเดินทางไปทำงานต่างถิ่น

นายคมสิน ศรีมานะศักดิ์ ประธานสภาวัฒนธรรมจังหวัด กล่าวว่าการเสวนาครั้งนี้มีเป้าหมายรวบรวมองค์ความรู้จากชนเผ่าต่างๆ ในพื้นที่นครพนม เพื่ออนุรักษ์ สืบสาน และพัฒนาเป็น “ซอฟต์พาวเวอร์” ด้านวัฒนธรรมให้กลายเป็นจุดขายการท่องเที่ยว โดยเฉพาะพิธีเหยาที่ยังพบได้ในหลายชุมชนของ อ.นาแก ซึ่งมีหมอเหยาแทบทุกตำบล

ทั้งนี้ สภาวัฒนธรรมจังหวัดนครพนมหวังว่าจะได้ร่วมเป็นพลังสำคัญในการผลักดันให้พิธีเหยา และภูมิปัญญาชาวบ้านอื่นๆ กลายเป็นอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่น่าสนใจต่อทั้งนักท่องเที่ยวและเยาวชนรุ่นใหม่