วันที่ 12 ตุลาคม 2568 เวลา 09.41 น. เกิดเหตุสะเทือนใจชาวพุทธ เมื่อองค์ พระธาตุโนนตาล ซึ่งตั้งอยู่ภายใน วัดพระธาตุ หมู่ 9 ตำบลโนนตาล อำเภอท่าอุเทน จังหวัดนครพนม พังถล่มลงมาทั้งองค์

พระธาตุแห่งนี้เป็นโบราณสถานเก่าแก่คู่บ้านคู่เมืองของชาวอำเภอท่าอุเทน กรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถาน และอยู่ในความดูแลของ สำนักศิลปากรที่ 9 อุบลราชธานี เหตุการณ์ดังกล่าวสร้างความเศร้าโศกเสียใจให้กับพุทธศาสนิกชน โดยเฉพาะชาวบ้านในพื้นที่ที่ให้ความเคารพศรัทธาต่อพระธาตุโนนตาลมาแต่โบราณ

หลังเกิดเหตุ นายวรวิทย์ พิมพนิตย์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนม รักษาราชการแทนผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนม พร้อมด้วย นายชินวัต ทองปรีชา นายอำเภอท่าอุเทน และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง ลงพื้นที่ตรวจสอบและกั้นเขตหวงห้ามรอบบริเวณ เนื่องจากภายใต้ซากปรักหักพังอาจมี พระพุทธรูปโบราณและสิ่งของมีค่า ที่ประชาชนนำมาบรรจุไว้ พร้อมประสานสำนักศิลปากรที่ 9 เข้าตรวจสอบหาสาเหตุการพังถล่ม
เบื้องต้นทราบว่า สำนักศิลปากรที่ 9 ได้อนุมัติงบประมาณเกือบ 3 ล้านบาท เพื่อบูรณะพระธาตุโนนตาล โดยบริษัทผู้รับจ้างได้นำช่างเข้าพื้นที่เมื่อวันที่ 4 ตุลาคมที่ผ่านมา แต่เริ่มงานได้เพียง 3 วัน องค์พระธาตุก็ถล่มลงมา โชคดีไม่มีผู้ใดได้รับบาดเจ็บหรือเสียชีวิต

นายคมกฤษณ์ สุขมาตย์ อายุ 52 ปี ผู้รับจ้างบูรณะ เปิดเผยว่า หลังวันออกพรรษาเมื่อวันที่ 8 ตุลาคมที่ผ่านมา ได้ทำพิธีบวงสรวงขอขมาก่อนเริ่มงาน เนื่องจากองค์พระธาตุมีรอยร้าวรอบฐานและเอนเอียงไปทางทิศเหนือ จึงให้ช่างเชื่อมเหล็กยึดรอบองค์ไว้ก่อน

“เมื่อวาน (11 ต.ค.) ช่างทำงานจนดึก เช้าวันนี้ลูกน้องขอลางานเพราะเจ็บตา ไม่มีใครอยู่ในพื้นที่เลย จากนั้นไม่นานพระธาตุก็หักโค่นลงมา เชื่อว่าเป็นปาฏิหาริย์ที่ดลใจไม่ให้ใครอยู่ตรงนั้น เพราะหากมีคนทำงานคงมีผู้เสียชีวิตไม่น้อยกว่า 10 คน” นายคมกฤษณ์ กล่าว
ขณะเดียวกัน นางเที่ยง คำพระ อายุ 73 ปี ชาวบ้านหมู่ 13 ตำบลโนนตาล ที่มานั่งดูซากปรักหักพัง เปิดเผยด้วยน้ำเสียงเศร้าใจว่า

“เกิดมาก็เห็นพระธาตุตั้งอยู่ตระหง่าน พ่อแม่ก็เคยช่วยบูรณะให้เป็นที่สักการะ ใครจะเดินทางไปทำงานต่างถิ่นต้องมากราบขอพรให้ปลอดภัย พอเห็นพังลงมาก็ร้องไห้ เพราะพระธาตุโนนตาลเป็นสิ่งยึดเหนี่ยวใจของชาวบ้านมาหลายชั่วอายุคน”

หลังเหตุการณ์ มีประชาชนจำนวนมากเดินทางมาดูด้วยความอาลัย ขณะที่บางส่วนก็หันไปเสี่ยงโชคโดยนำเลขที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ เช่น 941 (เวลา 09.41 น.), 36 (ความสูงองค์พระธาตุ) และ 88 (เลขที่วัด) ไปตีเป็นเลขเด็ด

พระธาตุโนนตาลถือเป็นสัญลักษณ์ของหมู่บ้าน สร้างขึ้นราวปี พ.ศ. 2420 ในรัชกาลที่ 5 ต่อมาชาวบ้านได้ร่วมกันบูรณะใหม่เมื่อปี พ.ศ. 2445 มีความสูง 36 เมตร ฐานกว้างด้านละ 7.5 เมตร จนถึงวันพังถล่มรวมอายุ 123 ปีเต็ม

ปลายปี พ.ศ. 2566 เคยพบรอยร้าวรอบองค์พระธาตุ ทางสำนักศิลปากรที่ 9 จึงนำเหล็กและลวดสลิงมารัดไว้ป้องกันการทรุดตัว และได้ของบประมาณเพื่อบูรณะจนได้รับอนุมัติในเดือนกันยายน 2568 แต่ยังไม่ทันดำเนินการแล้วเสร็จ องค์พระธาตุก็ถล่ม ถือเป็นเหตุการณ์ “ซ้ำรอยพระธาตุพนมปี 2518” อีกครั้ง

พระธาตุโนนตาลมีสถาปัตยกรรมเป็น เจดีย์ทรงมณฑป ยอดบัวเหลี่ยม คล้ายพระธาตุพนมก่อนบูรณะปี 2483 ก่ออิฐถือปูนผังสี่เหลี่ยมจตุรัส ภายในมีห้องมณฑปซ้อนกันสองชั้น ประดับปูนปั้นและกระจกสีอย่างวิจิตรงดงาม

ส่วน “สิม” ซึ่งตั้งอยู่หน้าองค์พระธาตุ มีลักษณะสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นอีสาน ภายในประดิษฐานพระพุทธรูปปางมารวิชัย 3 องค์ โดยชาวบ้านเชื่อว่า หากมากราบไหว้พระประธานในโบสถ์ ก็เท่ากับได้กราบองค์พระธาตุไปในตัวด้วย