(วันที่ 29 พฤศจิกายน 2568) ที่ห้องประชุมเทศบาลตำบลรัษฎา จังหวัดภูเก็ต พันตำรวจเอก ทวี สอดส่อง อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม และหัวหน้าพรรคประชาชาติ ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัตินิรโทษกรรมแก่ราษฎรที่ได้รับผลกระทบจากนโยบายด้านที่ดินและทรัพยากรธรรมชาติ ลงพื้นที่รับฟังความคิดเห็นจากประชาชนร่วมกับนายฐิติกันต์ ฐิติพฤฒิกุล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดภูเก็ต พรรคประชาชน เพื่อรวบรวมข้อเท็จจริงและประเด็นเดือดร้อนของชุมชน

พันตำรวจเอก ทวี ระบุว่า ปัญหาใหญ่คือการประกาศเขตป่าทับพื้นที่ชาวบ้านที่อยู่อาศัยมาก่อน จนกลายเป็นคดีความที่ประชาชนมักแพ้ เนื่องจากมติคณะรัฐมนตรีมีน้ำหนักทางกฎหมายต่ำกว่าพระราชบัญญัติ อีกทั้งในพื้นที่ภาคใต้ยังประสบปัญหาแผนที่ภาพถ่ายทางอากาศปี 2495 สูญหาย ทำให้ต้องใช้แผนที่ปี 2510 ซึ่งทำให้ชาวบ้านเสียเปรียบในการพิสูจน์สิทธิ นอกจากนี้ยังมีผลกระทบจากนโยบาย “ทวงคืนผืนป่า” ที่นำที่ดินแปลงเล็กของชาวบ้านมารวมเป็นแปลงใหญ่จนเข้าข่ายผิดกฎหมาย และคดี “ไม่มีตัว” ที่ยึดที่ดินก่อนแล้วรอผู้มาแสดงตัวมารับโทษ

เขาย้ำว่าร่างกฎหมายฉบับนี้เป็น “นิรโทษกรรมเรื่องที่ดินเพื่อประชาชน” ฉบับแรกของไทย โดยเน้นแยกแยะชาวบ้านผู้ยากไร้ออกจากกลุ่มนายทุนเพื่อป้องกันการเอื้อประโยชน์ พร้อมยอมรับว่ามีความกังวลจากกลุ่มอนุรักษ์ แต่ยืนยันว่าจะมีกลไกคัดกรองเข้มงวด เพื่อให้ความช่วยเหลือตกถึงผู้เดือดร้อนตัวจริง ซึ่งพื้นที่พิพาททั่วประเทศมีราว 4.7 ล้านไร่

ในเวทีครั้งนี้ ตัวแทนภาคประชาชนสะท้อนปัญหาหลักว่า ที่ดินซึ่งบรรพบุรุษอยู่มาหลายชั่วรุ่นกลับถูกประกาศเป็นเขตป่าสงวนหรืออุทยานฯ ทำให้ลูกหลานกลายเป็นผู้บุกรุก แม้มติคณะรัฐมนตรีจะให้ยุติการจับกุมและให้พิสูจน์สิทธิมาตลอดกว่า 40 ปี แต่ปัญหายังไม่คลี่คลาย สร้างความเดือดร้อนอย่างยาวนาน

ด้านนายฐิติกันต์ ในฐานะโฆษกคณะกรรมาธิการ ระบุว่าคณะกรรมาธิการฯ จะจัดรับฟังความเห็นเพิ่มเติมเพื่อให้ร่างกฎหมายมีความรอบด้าน ก่อนเสนอเข้าสู่วาระ 2 และ 3 ซึ่งคาดว่าจะเข้าสภาได้ในวันที่ 12 ธันวาคม 2568 โดยระหว่างวันที่ 5–7 ธันวาคม 2568 คณะกรรมาธิการฯ จะลงพื้นที่จังหวัดนราธิวาส ปัตตานี และยะลา เพื่อรับฟังข้อมูลโดยตรงจากชาวบ้านในพื้นที่พิพาทต่อไป